Ἡ ἑλληνο-γαλλική στρατηγική συμφωνία

Γιά τήν Ελλάδα, ἡ Γαλλία ἦταν διαχρονικῶς ὁ πλέον σημαντικός ἑταῖρος, εἴτε σέ ἐπίπεδο διμερῶν σχέσεων εἴτε στό πλαίσιο τῶν εὐρωπαϊκῶν θεσμῶν.

Ἡ Συμφωνία Στρατηγικῆς Συνεργασίας, πού ἐπαναβεβαιώνεται αὐτές τίς ἡμέρες μέ τήν παρουσία τοῦ Προέδρου Μακρόν στήν Ἀθήνα, ἀποτελεῖ τήν τυπική ἐπισφράγιση μιᾶς πορείας πού χρονολογεῖται ἀπό τό 1973, ὅταν ἡ χώρα μας ἀπεφάσισε νά ἀπεξαρτηθεῖ ἀπό τά προγράμματα συμμαχικῆς στρατιωτικῆς βοηθείας καί νά ἀναπτύξει τίς ἀμυντικές της δυνατότητες μέ ἐθνικούς πόρους.

• Tοῦ Εὐθύμιου Π. Πέτρου

Ἔτσι ἀφ’ ἑνός μποροῦσε νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τούς περιορισμούς πού ἔθεταν οἱ ΗΠΑ, ἐν προκειμένῳ, στήν χρήση τῶν ὁπλικῶν συστημάτων τά ὁποῖα παραχωροῦσαν, ἐνῷ ξεκίνησε καί ἡ ἀνάπτυξις ἐγχωρίας ἀμυντικῆς βιομηχανίας γιά τήν ὑποστήριξη τῶν συστημάτων πού ἀγοράζονταν καί σέ ἑπομένη φάση γιά τήν συμμετοχή στήν παραγωγή τους καί ἐν τέλει στήν ἀνάπτυξη αὐτονόμων κατασκευαστικῶν δυνατοτήτων. Παρά τίς ἀγαθές προθέσεις καί τόν ἄρτιο σχεδιασμό ἐκείνων πού δημιούργησαν τήν προοπτική μιᾶς ἀμυντικά αὐτόνομης Ἑλλάδος πίσω στήν δεκαετία τοῦ ’70, αὐτό τό τελευταῖο δέν ἐπετεύχθη, ἀλλά ἡ ἀναζήτησις εὐθυνῶν γιά αὐτήν τήν δυσμενῆ ἐξέλιξη δέν εἶναι τῆς παρούσης.

Θά σημειώσουμε μόνον ὅτι ἀπό τήν στιγμή πού ἡ Ἑλλάς ἀπεφάσισε νά ἀπεξαρτηθεῖ ἀπό τά ἀμερικανικά προγράμματα στρατιωτικῆς βοηθείας ἡ συνεργασία μέ τήν Γαλλία ἦταν μονόδρομος. Οὕτως ἤ ἄλλως βέβαια τά προγράμματα στρατιωτικῆς βοηθείας θά διεκόπτοντο, στό πλαίσιο τῶν κυρώσεων πού ἄρχιζαν νά ἐπιβάλλουν τά νομοθετικά σώματα τῶν ΗΠΑ στό τότε στρατιωτικό καθεστώς. Πρόλαβε ὅμως ἡ ἑλληνική Κυβέρνησις καί τά ἀποποιήθηκε πρίν γίνει αὐτό. Διά τῆς στροφῆς πρός τήν Γαλλία ἐξασφαλίσθηκαν καί πολλά πολιτικά πλεονεκτήματα. Πράγματι, δέν εἶναι μόνον ὅτι ἀπηλλάγημεν ἀπό τίς ἐξαρτήσεις πού δημιουργοῦσε ἡ ἀποδοχή τῆς στρατιωτικῆς βοηθείας.

Ὅπως διαπιστώθηκε καί στά χρόνια πού ἀκολούθησαν, ἡ Οὐάσιγκτων δέν θεωροῦσε ὅτι ἡ ἀγορά ἀμερικανικῶν ὁπλικῶν συστημάτων τῆς δημιουργοῦσε καί τήν ὑποχρέωση νά στηρίζει πολιτικά μιά χώρα. Στήν δική μας περίπτωση μάλιστα, καθώς πωλοῦσε καί στήν Ἑλλάδα καί τήν Τουρκία (στήν δεύτερη μάλιστα μεγαλύτερες ποσότητες), τηροῦσε στήν καλύτερη περίπτωση πολιτική ἴσων ἀποστάσεων. Ἀπαιτήσεις ὅμως εἶχε καί περιορισμούς ἐξακολουθοῦσε νά θέτει. Ἡ ἀπαγόρευσις μεταφορᾶς ἀμερικανικῶν συστημάτων στήν Κύπρο (κάτι πού ἤρθη σχετικά πρόσφατα) ἦταν μιά ἀπό αὐτές. Ἐπιπροσθέτως τά κονδύλια πού διαθέτει ἡ χώρα μας γιά τήν ἀγορά ὁπλικῶν συστημάτων εἶναι δυσβάστακτα γιά τόν προϋπολογισμό μας, εἶναι ὅμως σταγών ἐν τῷ ὠκεανῷ τῶν τεραστίων ἀμερικανικῶν ἐξαγωγῶν ὅπλων καί πυρομαχικῶν. Ἀπεναντίας τά χρήματα αὐτά κατευθυνόμενα πρός τήν Γαλλία μᾶς ἔχουν καταστήσει τόν πλέον σημαντικό πελάτη τῆς βιομηχανίας της. Ὁπότε μᾶλλον ἀργήσαμε νά κάνουμε καί Σύμφωνο Στρατηγικῆς Συνεργασίας, ἄν καί προγράμματα στρατιωτικῆς συνεργασίας ὑπάρχουν ἐδῶ καί δεκαετίες.

Ἡ βάσις λοιπόν της ἑλληνο-γαλλικῆς συνεργασίας ἦταν μιά γιγαντιαία ἀγορά 36 μαχητικῶν ἀεροασκαφῶν Mirage F-1, τεσσάρων πυραυλακάτων, οἱ ὁποῖες ἦσαν τά πρῶτα πλοῖα δυτικῆς χώρας στήν ἀνατολική Μεσόγειο ὁπλισμένα μέ ναυτικούς πυραύλους Exocet (ὅπλο πρωτοποριακό γιά τήν ἐποχή), ἁρμάτων μάχης ΑΜΧ-30 (πολλά ἀπό τά ὁποῖα κατέληξαν στήν Κύπρο), τεθωρακισμένων ὀχημάτων ΑΜΧ-10 καί ναυτικῶν ἑλικοπτέρων Alouette. Ἀκολούθησαν οἱ ἀγορές τῶν μαχητικῶν Mirage 2000, ὁ ἐκσυγχρονισμός κάποιων ἀπό αὐτά σέ ἐπίπεδο Mirage 2000-5, καθώς καί ἡ ἀγορά νέων 2000-5. Συνεχίζεται ἐξ ἄλλου μέχρι σήμερα ἡ ἀγορά ναυτικῶν πυραύλων Exocet νέας γενιᾶς, σέ κάθε ἔκδοση (ἐκτοξευόμενων ἀπό πλοῖα, βάσεις ξηρᾶς καί ἀεροπλάνα), καθώς καί πυραύλων μεγάλου βεληνεκοῦς (χαρακτηρίζονται ὑποστρατηγικοί) τύπου Scalp.

Ἀξίζει ἰδιαίτερη ἀναφορά σέ αὐτούς τούς τελευταίους, διότι ἀνήκουν σέ μιά κατηγορία ἀεροπορικῶν ὅπλων τήν ὁποία οἱ Ἀμερικανοί δέν μᾶς χορηγοῦν. Οἱ τελευταῖοι θεωροῦν ὅτι πρέπει νά διατηροῦν περιορισμένες τίς στρατιωτικές δυνατότητες τῶν συμμάχων τους καί ὡς ἐκ τούτου κάποια συστήματα τά κρατοῦν γιά τόν ἑαυτό τους ἤ τά δίδουν ἐπιλεκτικά σέ κάποιους μέ τούς ὁποίους διατηροῦν «εἰδική σχέση». Κορωνίδα τῶν ἀγορῶν ἀποτελοῦν οἱ φρεγάτες Belhara, ἡ παράδοσις τῶν ὁποίων εἶναι σέ ἐξέλιξη καί οἱ ὁποῖες ἐνσωματώνουν τεχνολογίες τίς ὁποῖες ἐπίσης δέν θά ἦταν ἐφικτό νά ἀποκτήσουμε ἄν περιορίζαμε τίς ἀγορές μας στίς ἀμερικανικές πηγές προμηθείας. Πράγματι, τά πλοῖα πού μᾶς ἔχουν παρουσιάσει οἱ Ἀμερικανοί εἶναι πολύ περιορισμένων δυνατοτήτων καθώς καί κατά θάλασσαν πολλές τεχνολογίες τίς κρατοῦν γιά τόν ἑαυτό τους.

Βεβαίως δέν θά πρέπει νά θεωρήσουμε ὅτι ἡ ἑλληνογαλλική συμφωνία θά μᾶς λύσει τό ἀμυντικό μας πρόβλημα. Αὐτό θά πρέπει νά τό λύσουμε μόνοι μας. Ἄλλως τε ἡ συμφωνία πού ὑπογράφεται, ἀκόμη καί περιέχουσα τήν ρήτρα ἀμοιβαίας ἀμυντικῆς συνδρομῆς, δέν συνιστᾶ συμμαχία. Συμμαχία κατά τήν παροῦσα περίοδο (καί δέν γνωρίζουμε γιά πόσο ἀκόμη) εἶναι μόνον τό ΝΑΤΟ, τό ὁποῖο προβλέπει μέ σαφήνεια τίς περιπτώσεις κατά τίς ὁποῖες θά κινηθεῖ γιά τήν ἀντιμετώπιση ἐξωτερικῆς ἀπειλῆς τήν ὁποία ἀντιμετωπίζει ἕνα κράτος-μέλος του. Ἄς μήν τρέφουμε λοιπόν ψευδαισθήσεις. Ἄν εὑρεθοῦμε στήν ἀνάγκη νά ἀμυνθοῦμε, θά εἴμαστε μόνοι μας. Ἀπό ἐκεῖ καί πέρα, ἡ συμφωνία μέ τήν Γαλλία μᾶς προσδίδει δύο πλεονεκτήματα. Πρῶτον, διπλωματική ὑποστήριξη, τήν ὁποία δέν πρέπει νά ὑποτιμοῦμε. Γιά ὅποιον δέν τό θυμᾶται, σημειώνουμε ὅτι ἡ Γαλλία ἦταν πού μᾶς στήριξε στό Βουκουρέστι τό 2008 νά περάσουμε εὐνοϊκή ἀπόφαση γιά τό ζήτημα τῶν Σκοπίων. Δεύτερον, μέσῳ βιομηχανικῶν συμπαραγωγῶν μᾶς δίδει τήν εὐκαιρία νά ἀναπτύξουμε τήν βιομηχανία μας ὥστε νά αὐξήσουμε τό ἐπίπεδο ἑτοιμότητος καί κατ’ ἐπέκτασιν τήν ἀποτρεπτική μας ἰσχύ, ἀλλά καί τίς ἀμυντικές μας δυνατότητες. Θά πρέπει βεβαίως νά εἴμεθα εἰς θέσιν νά ἐνσωματώσουμε τήν μεταφορά τεχνολογίας πού μᾶς προσφέρεται. Ἄν ἔχουμε κλείσει τά ἐργοστάσια πού θά μποροῦσαν νά ἀναλάβουν τέτοια ἔργα, δέν μᾶς φταῖνε οἱ Γάλλοι.