Ἀναμένοντας μιά παρέμβαση πού ἁπλῶς ἐξαγγέλλεται

Ἐάν δέν ὑπάρξει ἀποφασιστική παρέμβαση, ὥστε νά δημιουργηθοῦν ρήγματα στό, ἰσχυρό καί μέ στενούς δεσμούς μεταξύ τῶν ἐκφραστῶν του, καθεστώς τῶν δολοφονικῶν μουλάδων στό Ἰράν, δέν μπορεῖ νά ἐπέλθει ἡ πολυπόθητη –ἀπό τήν πλειοψηφία τῶν πολιτῶν– πολιτική ἀλλαγή.

Τό Ἰράν βρίσκεται ἐδῶ καί χρόνια σέ κατάσταση συνεχοῦς ἐντάσεως, τόσο στό ἐσωτερικό του ὅσο καί στίς σχέσεις του μέ τόν ὑπόλοιπο κόσμο. Οἱ ἐξελίξεις πού ἴσως «εἶναι στόν δρόμο» δέν εἶναι εὔκολο νά προβλεφθοῦν, ὅμως ὁρισμένες τάσεις δείχνουν τήν κατεύθυνση πρός τήν ὁποία μπορεῖ νά κινηθοῦν τά πράγματα.

Στό ἐσωτερικό τῆς χώρας, τό βασικό ζήτημα παραμένει ἡ κοινωνική πίεση. Ὁ πληθωρισμός, ἡ ἀνεργία καί οἱ χαμηλοί μισθοί δυσκολεύουν τήν καθημερινότητα ἑκατομμυρίων Ἰρανῶν. Οἱ νέοι, εἰδικά στά μεγάλα ἀστικά κέντρα, αἰσθάνονται ὅτι δέν ἔχουν πολλές προοπτικές καί ζητοῦν περισσότερες ἐλευθερίες καί εὐκαιρίες. Εἶναι πιθανό νά συνεχισθοῦν κατά διαστήματα μικρές ἤ μεγαλύτερες διαμαρτυρίες, ἀκόμα κι ἄν τό κράτος τῶν φανατικῶν ἰσλαμιστῶν κατορθώσει νά τίς ἐλέγξει μέ τήν βία καί τό αἷμα.

Παραλλήλως, τό πολιτικό σύστημα τοῦ Ἰράν μπορεῖ νά βάλλεται πανταχόθεν, ἀλλά δέν ἔχουν φανεῖ ἀκόμη ἐσωτερικές τριβές. Ὑπάρχουν πιό σκληρές φωνές πού ἐπιμένουν στήν σύγκρουση μέ τήν Δύση ὅπως καί κύκλοι πραγματιστῶν, οἱ ὁποῖοι θά ἤθελαν ἄνοιγμα πρός τόν ἔξω κόσμο, κυρίως γιά οἰκονομικούς λόγους. Τό ποιά τελικῶς γραμμή θά ἐπικρατήσει θά παίξει τόν κυριώτερο ρόλο στίς ἐξελίξεις τῶν ἑπόμενων μηνῶν ἤ (ἀπευκταῖο αὐτό) ἐτῶν.

Στό ἐξωτερικό μέτωπο, ἐάν δέν ὑπάρξει ἀποφασιστική καί δυναμική ἔξωθεν παρέμβαση αὐτές τίς ἡμέρες, τό Ἰράν θά συνεχίσει νά εἶναι σημαντικός παίκτης στήν Μέση Ἀνατολή. Οἱ σχέσεις του μέ γειτονικές χῶρες, ἀλλά καί μέ μεγάλες δυνάμεις, παραμένουν καί θά παραμείνουν περίπλοκες. Ἀπό τήν μία πλευρά, ἡ Τεχεράνη προσπαθεῖ νά ἐπιδείξει ἰσχύ καί ἀνεξαρτησία. Ἀπό τήν ἄλλη, γνωρίζει ὅτι ἡ ἀπομόνωση καταστρέφει καθημερινῶς τήν οἰκονομία της. Ἕνα πιθανό σενάριο εἶναι οἱ προσεκτικές διαπραγματεύσεις καί οἱ «μικρές συμφωνίες», χωρίς ὅμως τίς θεαματικές ἀλλαγές, τίς ὁποῖες ζητοῦν –μέ τό αἷμα τους πλέον– οἱ πολῖτες.

Ἰδιαίτερο βάρος ἐξακολουθεῖ νά ἔχειτό ἐνεργειακό θέμα. Τό Ἰράν διαθέτει τεράστια ἀποθέματα πετρελαίου καί φυσικοῦ ἀερίου, τά ὁποῖα θά μποροῦσαν νά τοῦ δώσουν οἰκονομική ἀνάσα, ἐφ’ ὅσον βελτιωθοῦν οἱ διεθνεῖς του σχέσεις, οἱ ὁποῖες σήμερα περιορίζονται σημαντικά. Ἄν δέν συμβεῖ αὐτό, ἡ χώρα θά συνεχίσει νά κινεῖται μέ περιορισμούς καί ἐναλλακτικές συνεργασίες.

Ἄν τελικῶς ὁ πρόεδρος Τράμπ ξεχάσει τίς ἀπειλές καί τά τελεσίγραφα, τό πιθανότερο εἶναι ὅτι τό Ἰράν δέν πρόκειται νά ἀλλάξει ἀπότομα. Θά συνεχίσει νά ἰσορροπεῖ ἀνάμεσα στήν ἐσωτερική πίεση, τήν διατήρηση τῆς ἐξουσίας καί τήν ἀνάγκη γιά οἰκονομική ἐπιβίωση. Οἱ ἐξελίξεις θά ἔλθουν σταδιακά, μέ μικρά βήματα, σέ μιά χώρα ἡ ὁποία καρκινοβατεῖ ἐνῷ ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἅλματα ἀλλά καί παραμένει περίεργη, παράξενη, σκοτεινή καί, κυρίως, ἀπρόβλεπτη.

Ἄν, πάντως, ὑπάρξει ἡ συνεχῶς ἐξαγγελλομένη ἀλλ’ οὐδόλως διαφαινομένη ἀποφασιστική καί ἀποτελεσματική ἀμερικανική παρέμβαση, χαμένοι δέν θά εἶναι μόνον οἱ Ρῶσσοι καί οἱ Κινέζοι, ἀλλά καί ἡ Τουρκία, ἡ ὁποία τόν τελευταῖο καιρό ἀνησυχεῖ, βλέποντας νά χάνει συμμάχους καί ψυχραιμία…