Ἡ πλατεῖα Ἐξαρχείων, ὁ Μπίσμαρκ καί τά δένδρα

Γιά νά εἴμεθα εἰλικρινεῖς, πάντοτε, ὅταν κάποιος καθηγητής ἀναμειγνύεται μέ τήν πολιτική, μᾶς ἔρχονται στό μυαλό τά λόγια τοῦ Μπίσμαρκ, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐκφράσει τήν ἄποψη, ὅτι ἀρκοῦν τρεῖς καθηγητές γιά νά χαθεῖ ἡ πατρίδα. (Drei Professoren, Vaterland verloren –καθηγηταί τρεῖς, ἐχάθη ἡ πατρίς.)

Ὄχι ὅτι ἡ ἄποψη αὐτή ἀποτελεῖ θέσφατον, ἀλλά, δυστυχῶς, τίς περισσότερες φορές, ἀποδεικνύεται σωστή! Ἰδιαίτερα στήν Ἑλλάδα, ὅπου τό καθηγητιλίκι εἶναι σχεδόν ὅπως τό βουλευτιλίκι, δηλαδή ἀσκεῖται, κατά κάποιον τρόπο, κληρονομικῷ δικαιῶματι (ἐνίοτε καί συζυγικῷ), τό ἀπόφθεγμα τοῦ Μπίσμαρκ βρίσκεται κοντά στήν πραγματικότητα.

Πᾶμε τώρα στά Ἐξάρχεια. Ἐκεῖ, ἔχει ἀποφασισθεῖ νά λειτουργήσει σταθμός τοῦ μετρό. Καί ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι τό μετρό ἔχει εὐεργετικές συνέπειες γιά τίς μεγαλουπόλεις. Βεβαίως, οἱ ἄλλες πόλεις τῆς Εὐρώπης ἔχουν μετρό ἀπό τίς ἀρχές τοῦ περασμένου αἰῶνα, ἐνῷ ἐμεῖς ἀκόμη τσακωνόμαστε γιά τούς σταθμούς! Αὐτό, ὅμως, εἶναι ἄλλο θέμα, καί ἡ χρησιμότης τοῦ μέσου μεταφορᾶς, ἀδιαμφισβήτητη. Στήν πλατεῖα Ἐξαρχείων, λοιπόν, ἔχει ἀποφασισθεῖ τά δένδρα πού ὑπάρχουν ἐκεῖ νά μεταφερθοῦν καί μετά τό πέρας τῶν ἐργασιῶν νά ἐπαναφυτευθοῦν. Αὐτό εἶναι τό σχέδιο, ἀλλά ἄλλο πρᾶγμα εἶναι τά σχέδια καί ἄλλο ἡ πραγματικότης.

Καί στήν περίπτωση τῶν Ἐξαρχείων, αὐτῆς τῆς ὄμορφης γωνιᾶς τῶν Ἀθηνῶν, ἡ πραγματικότης εἶναι ὅτι μιά (μεγάλη) ὁμάδα παρεπιδημούντων (καί ὄχι κατοίκων) τῆς περιοχῆς, ἡ ὁποία τήν ἔχει καταλάβει, δέν ἐπιθυμεῖ νά ὑπάρξει ὁ σταθμός, διότι δέν θά μποροῦν πλέον τἀφοῦ θά ἀλλάξει τό ὕφος, ἡ χρήση καί ὁ ἀέρας τῆς περιοχῆς– νά κρατοῦν τά κλειδιά της.

Στά Ἐξάρχεια ἔχουμε περάσει ἐξαιρετικά ὄμορφα, στά νιάτα μας. Ἦταν –καί πρέπει νά παραμείνουν– μιά περιοχή πού σφύζει ἀπό ζωή, πού προσελκύει τήν νεολαία, πού φιλοξενεῖ λογίους καί καλλιτέχνες, περιοχή ὅπου ἀκμάζει ἡ ἀμφισβήτηση καί ἡ ἀνησυχία.

Αὐτά, ὅμως, ὅλα, ἔχουν, τίς τελευταῖες δεκαετίες, παρεξηγηθεῖ, καί ἡ περιοχή μετατρέπεται συχνά σέ πεδίο μάχης, λόγῳ τῶν συγκρούσεων τῶν παιδιῶν μέ τήν Ἀστυνομία. Οἱ καταλήψεις, πού ἔγιναν μόδα, μετέτρεψαν κτήρια σέ ὁρμητήρια ἀνωμαλίας. Τά γραφεῖα τοῦ ΠΑΣΟΚ στήν Χαριλάου Τρικούπη ἔγιναν σταθερός στόχος τῆς ἀμφισβήτησης καί οἱ κάτοικοι –ὅσοι ἔχουν ἀπομείνει– ἀσφυκτιοῦν. Καί ἔρχεται τώρα ὁ καθηγητής Δούκας, ὁ ὁποῖος ἐξελέγη δήμαρχος Ἀθηναίων ὑποδειχθείς ἀπό τό ΠΑΣΟΚ, καί ἀφήνει –μέσῳ μιᾶς ἥξεις ἀφήξεις δηλώσεως– ἀνοιχτό τό θέμα τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ σταθμοῦ στήν πλατεῖα! Ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι στήν προσπάθειά του νά κερδίσει τόν Δῆμο, στηρίχθηκε καί στίς συλλογικότητες, ἀλλά ἐδῶ τό πρᾶγμα ξεφεύγει λιγάκι. Ἕνα ἔργο πού βρίσκεται ἤδη σέ ἐξέλιξη καί τό ὁποῖο μόνο ὀφέλη θά ἔχει γιά τήν πρωτεύουσα, δέν μπορεῖ νά σταματᾶ ἐπειδή θά ἀπομακρυνθοῦν προσωρινά καί ἐν συνεχείᾳ θά ἐπαναφυτευθοῦν τά δένδρα τῆς πλατείας.

Ὁ καθηγητής-πολεοδόμος δήμαρχος μπορεῖ νά καταπρασινίσει τήν πλατεῖα μετά τήν ἀποπεράτωση τοῦ ἔργου καί πολύ ὀρθῶς θά πράξει. Ἀλλά ἀπό τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ νά εἴμεθα καί μέ τόν ἀστυφύλαξ καί μέ τόν χωροφύλαξ, ὑπάρχει διαφορά μεγάλη.

Ἄς ἐλπίσουμε ὅτι ὁ συμπαθής καθηγητής δέν θά προκαλέσει ζημιά στήν πόλη πού τόν ἐπέλεξε νά τήν διοικήσει. Καλές εἶναι οἱ συμμαχίες, ἀλλά καλύτερη εἶναι ἡ περαιτέρω ἀποσυμφόρηση τοῦ κέντρου. Καί τό μετρό εἶναι τέτοιο μέσον, παγκοσμίως!