Ἐλεύθεροι καί νῆστες ἤ δοῦλοι καί καλοταϊσμένοι;

ΠΑΡΑΔΟΞΩΣ ἡ δημοσιοποίηση τῶν «πόθεν ἔσχες» τῆς πολιτικῆς μας τάξεως συνέπεσε μέ τίς ἐκδηλώσεις πού ἔγιναν χθές βράδυ στό Μέγαρο Μουσικῆς καί στό Ἵδρυμα Μείζονος Ἑλληνισμοῦ γιά δύο Ἕλληνες πολιτικούς πού ἄφησαν τό ἀποτύπωμά τους, θετικό ἤ ἀρνητικό, στόν δημόσιο βίο στήν δεκαετία τοῦ 2000.

Γιά τήν Μαριέττα Γιαννάκου καί γιά τόν Κώστα Σημίτη. Θεωρητικῶς τά δύο γεγονότα δέν συνδέονται. Ὡστόσο, ἄν συγκρίνει κανείς τό πῶς μπῆκαν στήν πολιτική καί πῶς βγῆκαν ἀπό τήν πολιτική οἱ δύο πρωταγωνιστές τῆς χθεσινῆς βραδιᾶς καί κυρίως πῶς πολιτεύτηκαν, θά διαπιστώσει ὅτι ἔχουν καί παραέχουν σχέση. Διότι ὁ καθένας ἐκπροσώπησε ἕνα διαφορετικό ὑπόδειγμα. Καί στίς σχέσεις του μέ τόν ἐπιχειρηματικό κόσμο καί στό πῶς ἀντιλαμβανόταν τήν ἔννοια τῆς ἐξουσίας.

Ἄς ξεκινήσουμε ὅμως τό σημερινό σημείωμα μέ μερικές γενικώτερες παρατηρήσεις γιά τόν θεσμό τῶν δηλώσεων περιουσιακῆς κατάστασης. Τό κατά τόν Ἐλευθέριο Βενιζέλο «ὑποληπτόμετρον».

Στήν προηγούμενη θητεία της ἡ Kυβέρνηση κλήθηκε ἀπό διεθνεῖς ὀργανισμούς καί εἰδικῶς τήν ΕΕ νά ἀναμορφώσει τόν θεσμό. Νά τόν βελτιώσει. Ἦταν προαπαιτούμενο γιά τήν ἐκταμίευση δόσεων τοῦ Ταμείου Ἀνακάμψεως! Μία ἀπό τίς προτάσεις πού ἔγιναν τόσο ἀπό ἀνώτατους κοινοβουλευτικούς παράγοντες ὅσο καί ἀπό τήν ἁρμόδια ἀνεξάρτητη ἀρχή νομιμοποιήσεως ἐσόδων ἀπό ἐγκληματική δραστηριότητα στόν ἔλεγχο τῆς ὁποίας ὑπάγεται τό «πόθεν ἔσχες» (ὁ Πρόεδρός της μετέχει στήν ἐπιτροπή ἐλέγχου τῆς Βουλῆς) ἦταν τό αὐτονόητο: κάθε χρόνο οἱ δηλώσεις περιουσιακῆς καταστάσεως τῶν πολιτικῶν νά συνοδεύονται καί ἀπό ἕνα ἀντίγραφο τῆς ἀρχικῆς περιουσιακῆς καταστάσεως ὅταν μπῆκαν στήν πολιτική ἡ ὁποία θά ἀναρτᾶται στόν σχετικό ἱστότοπο γιά νά ἔχουν τήν δυνατότητα οἱ πολῖτες ἐκλογεῖς νά κάνουν τίς συγκρίσεις: πόσα ἀκίνητα εἶχες ὅταν δέν ἤσουν βουλευτής, πόσα ἀκίνητα ἔχεις τώρα πού ἔγινες βουλευτής καί ὑπουργός.

Πόσες καταθέσεις εἶχες ὅταν ἀσκοῦσες ἐλεύθερο ἐπάγγελμα, πόσες καταθέσεις ἔχεις τώρα πού ἔγινες πολιτικός; Πόσα δάνεια εἶχες συνάψει καί τί ὕψους πρίν μπεῖς στήν πολιτική, πόσα τώρα;

Ἀπ’ ὅσο γνωρίζω, ἡ ρύθμιση αὐτή δέν υἱοθετήθηκε. Ἔτσι οἱ συγκρίσεις ἀποφεύγονται. Ἐνῷ μέ δεδομένο ὅτι οἱ δηλώσεις ἀναρτῶνται γιά μικρό χρόνο στό site τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀδύνατον νά ἀνατρέξει κανείς πίσω καί νά κάνει συγκρίσεις ἀκόμη κι ἄν τό ἤθελε. Ἐκ μνήμης καί ἐκ τοῦ προχείρου σᾶς λέω πώς πέρσι θυμᾶμαι πολιτικό ἀρχηγό ἀπό τά μικρά κόμματα νά δηλώνει καταθέσεις 500 χιλιάδων εὐρώ σέ ξένα πιστωτικά ἱδρύματα καί φέτος τόν «βλέπω» νά ἔχει καταθέσεις 750.000€ σέ ἑλληνικά καί ξένα πιστωτικά ἱδρύματα.

Φέτος ὁ διάλογος γιά τό «πόθεν ἔσχες» ἐμπλουτίστηκε καί μέ μία νέα πρόταση, τήν ὁποία κόμισε ὁ ἀρχηγός τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως Στέφανος Κασσελάκης στόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τήν συνάντησή τους τήν περασμένη ἑβδομάδα. Νά δηλώνεται ὄχι μόνο τό ὕψος τοῦ δανείου πού ἔχουν λάβει ὑπουργοί καί βουλευτές ἀλλά τό τυχόν κούρεμα, οἱ ρυθμίσεις γενικώτερα πού ἔχουν γίνει ἐπί αὐτοῦ, ἡ ἀναχρηματοδότησή του καί λοιπά. Τά δάνεια πού χρωστοῦν οἱ ὑπουργοί καί οἱ σύζυγοί τους σέ τράπεζες μετρήθηκαν φέτος σέ 6,8 ἑκατομμύρια εὐρώ. Ἡ ἐξάρτηση ἑνός πολιτικοῦ ἀπό τίς τράπεζες καθώς καί ἡ τυχόν ἐπιεικής ἀντιμετώπισή του σέ σύγκριση μέ τούς κοινούς θνητούς, εἶναι ἕνα θέμα πού ἀπασχολεῖ ὄχι μόνο τήν ἀντιπολίτευση ἀλλά καί διεθνεῖς ὀργανισμούς. Ἀλλά καί ξένες δυνάμεις πού βλέπουν ὅτι μολονότι ἡ Ἑλλάδα πέρασε μία μεγάλη περιπέτεια χρεοκοπίας, τό πολιτικό σύστημα ἐξακολουθεῖ νά κινεῖται βάσει παλαιῶν κανόνων, παλαιῶν συνηθειῶν καί παλαιῶν ἰδιωμάτων.

Ὅσον ἀφορᾶ τώρα στίς περιπτώσεις τῆς κυρίας Γιαννάκου καί τοῦ κυρίου Σημίτη, αὐτό πού μπορεῖ κανείς νά ὑπογραμμίσει εἶναι ἡ στάση τους ἀπέναντι στίς δυνάμεις τῆς ἀγορᾶς. Μολονότι ἡ Μαριέττα ἔκανε γάμο μέ σημαντικό ἐπιχειρηματία (ὁ ὁποῖος ἐλύθη), ὡστόσο σέ ὅλη της τήν πολιτική διαδρομή δέν εἶχε ποτέ χορηγούς καί προστάτες. Πάντα πίστευε ὅτι ἡ πολιτική ὁρίζει τούς κανόνες καί ὅτι ἡ ἀγορά προσαρμόζεται σέ αὐτούς. Ὄχι τό ἀνάποδο. Αὐτός εἶναι ὁ πραγματικός φιλελευθερισμός.

Ἡ σοσιαλδημοκρατία πού ἐκπροσωποῦσε ὁ κύριος Σημίτης καί κυριάρχησε τήν δεκαετία τοῦ 2000 στήν Ἑλλάδα, στήν Γερμανία (Σρέντερ), στήν Μεγάλη Βρεταννία (Τόνυ Μπλέρ), εἶχε ὡς ἀπόλυτο δόγμα τήν ὑποδούλωση τῆς πολιτικῆς στίς δυνάμεις τῆς ἀγορᾶς. Ἐπί τῆς δικῆς του διακυβερνήσεως, μάλιστα, ὁλόκληροι τομεῖς τῆς οἰκονομίας ἐκχωρήθηκαν σέ συγκεκριμένες δυνάμεις τῆς ἀγορᾶς, μέ τό γνωστό σύστημα τῶν ἐθνικῶν πρωταθλητῶν πού καταργοῦσε τόν ἐλεύθερο ἀνταγωνισμό.

Ὁμιλοῦμε γιά δύο διαφορετικά ὑποδείγματα. Προσεγγίσεις καλύτερα, γιατί τό δεύτερο δέν εἶναι ὑπόδειγμα. Κι ἄν καί κατά βάσιν τό μοντέλο Σημίτη κυριάρχησε καθώς τό ἀγάπησαν καί ἡγέτες τῆς συντηρητικῆς παρατάξεως, ἐν τούτοις ἀπεδείχθη ὅτι ἡ υἱοθέτησή του ὑπῆρξε καταστροφική γιά τήν πορεία τῆς χώρας. Ἡ ἴδια ἡ Μέρκελ καί ὁ ἴδιος ὁ Σώυμπλε, ἡ χώρα τῶν ὁποίων πρωταγωνίστησε στήν ἀκύρωση τοῦ βασικοῦ μετόχου τῶν Καραμανλῆ – Παυλόπουλου, ἀναγνώρισαν ὅτι ἡ κλεπτοκρατία καί ἡ διαπλοκή ἔπαιξαν σημαντικό ρόλο στήν χρεοκοπία τῆς χώρας. Γι’ αὐτό καί ἀπαίτησαν τήν ἐξόντωση ἑνός ὀλιγάρχη καί ἑνός τραπεζίτη ἀπό τήν Κυβέρνηση κατά τήν περίοδο τῆς θητείας τοῦ Τσίπρα. Ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται ὅμως, μυαλό δέν βάζουμε. Καί ἀπό τίς δηλώσεις περιουσιακῆς καταστάσεως τῶν ὑπουργῶν πολιτικῶν καί ἀπό τήν ἀτμόσφαιρα πού ἐπικρατεῖ στήν χώρα φαίνεται ὅτι τό πολιτικό σύστημα πλήν ἐξαιρέσεων ἀγαπᾶ τούς χορηγούς καί τούς προστάτες. Ὅπως δήλωσε τήν Κυριακή στήν ἐφημερίδα μας καί ὁ διάσημος Ἀμερικανός συντηρητικός Ντένις Πραίηγκερ, «κάποιοι προτιμοῦν νά εἶναι δοῦλοι καί καλοταϊσμένοι παρά ἐλεύθεροι καί νῆστες»…