Ἀπρόβλεπτες οἱ ἐξελίξεις καί στήν Οὐκρανία καί στήν Μέση Ἀνατολή

Τά πράγματα δείχνουν νά παίρνουν ροπή πρός τό ἀπρόβλεπτο. Ἀπρόβλεπτες οἱ ἐξελίξεις στήν Μέση Ἀνατολή, ἄδηλες οἱ προοπτικές στήν Οὐκρανία.

Τό μόνο πού φαίνεται βέβαιο αὐτήν τήν στιγμή εἶναι ὅτι οἱ πόλεμοι συνεχίζονται, χωρίς τό περιβάλλον ἀσφαλείας νά διαφοροποιεῖται σημαντικά, ὥστε νά διαφαίνεται μιά διέξοδος ἐπανόδου στήν κανονικότητα.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Θά ὀνομάσουμε κανονικότητα τήν εἰρήνευση, ἄν καί δέν πρόκειται νά δοῦμε ἐπάνοδο στήν κατάσταση πρό τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐχθροπραξιῶν.

Μπορεῖ τά δεδομένα νά εἶναι διαφορετικά, ἀλλά καί οἱ δύο ἐν ἐξελίξει πόλεμοι δεικνύουν ὅτι οἱ δύο μεγαλύτερες δυνάμεις τοῦ κόσμου δέν κατόρθωσαν νά ἐπιτύχουν τούς στόχους τους, παρ’ ὅτι εἶχαν ἀπέναντί τους χῶρες πού δέν συγκρίνονταν μέ τήν στρατιωτική ἰσχύ τήν ὁποία παρέταξαν.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, στό μέτωπο τῆς Οὐκρανίας, ἡ Ρωσσία ἔχει κατορθώσει νά θέσει ὑπό τόν ἔλεγχό της τά περισσότερα ἀπό τά ἐδάφη πού ἤθελε νά ἀποσπάσει. Ἀπέτυχε νά ἀνατρέψει τό καθεστώς τοῦ Κιέβου (διακεκηρυγμένος στόχος τήν ἀρχή τῆς ἐκστρατείας) καί στήν παροῦσα φάση δέν μπορεῖ νά πείσει τήν Οὐκρανία νά ὑπογράψει μιά συμφωνία διά τῆς ὁποίας θά ἀναγνωρίζεται ἡ κατάστασις πού ἔχει διαμορφωθεῖ στό πεδίο. Ὅμως ἡ Ρωσσία εἶναι μιά χώρα μέ τεράστια ἀνθεκτικότητα, πού εἶναι καί σχεδόν αὐτάρκης ἀπό πλευρᾶς φυσικῶν πόρων. Μπορεῖ ὡς ἐκ τούτου νά συνεχίσει νά μάχεται γιά μεγάλο χρονικό διάστημα. Τό θέμα εἶναι ὅτι καί ἡ Οὐκρανία ἐπιδεικνύει ἀνθεκτικότητα, ἄν καί αὐτή στηρίζεται στήν συνεχῆ χορήγηση ὅπλων καί μέσων ἀπό τίς εὐρωπαϊκές χῶρες. Τό ἐρώτημα εἶναι μέχρι πότε θά μπορεῖ ἡ Εὐρώπη νά τροφοδοτεῖ τήν Οὐκρανία, ὥστε νά συνεχίζεται ὁ πόλεμος.

Στό Ἰράν ἐξ ἄλλου, ὁ Πρόεδρος Τράμπ ἐπίστευε σέ μιά γρήγορη νίκη, πού ἐπίσης θά ἐσήμαινε ἀνατροπή τοῦ καθεστῶτος τῆς Τεχεράνης. Οἱ ἐλπίδες του διαψεύσθηκαν πανηγυρικά, καθώς τό καθεστώς μένει ἀμετακίνητο, παρά τό γεγονός ὅτι πολλά καί σημαντικά στελέχη του (μέ πρῶτον τόν ἀνώτατο ἡγέτη Ἀλῆ Χαμενεΐ) ἐξολοθρεύθηκαν. Οἱ δομές τοῦ καθεστῶτος ὅμως ἄντεξαν. Καί τό πλέον σημαντικό εἶναι ὅτι ἄντεξε ἡ ἀμυντική βιομηχανία τῆς χώρας, ἡ ὁποία ἀναπληρώνει ταχύτατα τά πυρομαχικά πού καταναλώνονται. Οἱ προχθεσινές ἐπιθέσεις στό Κουβέιτ εἶναι χαρακτηριστικές τοῦ γεγονότος ὅτι τό Ἰράν διατηρεῖ ἀξιόλογη μαχητική ἱκανότητα. Νά σημειωθεῖ ὅτι τό Κουβέιτ καί οἱ ἄλλες μικρές χῶρες τοῦ Κόλπου δέχονται στωικά τά χτυπήματα τοῦ Ἰράν, διότι δέν ἔχουν τρόπο νά ἀπαντήσουν πολεμικά, ἐνῷ καταδεικνύεται ἡ ἀδυναμία τῶν ΗΠΑ νά τούς παράσχουν ἀποτελεσματική ἀντιαεροπορική καί ἀντιβαλλιστική προστασία.

Ἐκτιμᾶται ὡς ἐκ τούτου ὅτι θά δεχθοῦν καί ἄλλα χτυπήματα. Τό Ἰράν ἔχει πληθυσμό κοντά στά 90 ἑκατομμύρια καί διαθέτει τό μεγαλύτερο ὁπλοστάσιο βαλλιστικῶν πυραύλων καί drones στήν Μέση Ἀνατολή. Χῶρες ὅπως τό Κουβέιτ ἤ τό Μπαχρέιν (καί ἀρκετές ἄλλες) εἶναι γεωγραφικά μικρές, μέ τόν πληθυσμό καί τίς κρίσιμες ὑποδομές τους (διυλιστήρια, ἀεροδρόμια, ἐργοστάσια ἀφαλατώσεως) συγκεντρωμένα σέ πολύ μικρή ἔκταση. Μιά ἄμεση ἐπιθετική ἀπάντηση ἀπό τό Κουβέιτ θά ἔδινε στό Ἰράν τό πρόσχημα γιά ἕναν ὁλοκληρωτικό πόλεμο, ὁ ὁποῖος θά μποροῦσε νά ἰσοπεδώσει τήν οἰκονομία καί τίς ὑποδομές τῶν μικρῶν αὐτῶν κρατῶν μέσα σέ λίγες ἡμέρες.

Τό ἐρώτημα εἶναι πῶς θά ἀπαντοῦσαν οἱ ΗΠΑ σέ μιά τέτοια περίπτωση. Βεβαίως καί ἔχουν τήν δυνατότητα νά ἐπαναλάβουν τίς ἐπιδρομές καταφέροντας συνεχῆ πλήγματα στίς ὑποδομές τοῦ Ἰράν, εἶναι ὅμως πολύ ἀμφίβολο ἄν θά καταφέρουν νά τό κάμψουν. Ὅπως προσφυῶς ἐσχολίασαν ἀμερικανικά μέσα ἐνημερώσεως, δέν καταστρέφονται οἱ βαλλιστικοί πύραυλοι μέ τό νά προσβάλλονται οἱ εἴσοδοι τῶν τοῦνελ – καταφυγίων τους. Τό αὐτό ἰσχύει καί γιά πολλές πυρηνικές ἐγκαταστάσεις τοῦ Ἰράν, οἱ ὁποῖες εὑρίσκονται σέ καλά προστατευμένα ὑπόγεια συμπλέγματα.

Ἕνα κρίσιμο ζήτημα ὅμως εἶναι ὅτι ὁ Ντόναλντ Τράμπ ἀντιμετωπίζει τίς ἐνδιάμεσες ἐκλογές τόν ἐρχόμενο Νοέμβριο. Τό ἐρώτημα λοιπόν εἶναι ἄν θά ἔχει ὁλοκληρώσει μέχρι τότε τήν ἐπιχείρηση κατά τοῦ Ἰράν καί μέ ποιούς ὅρους. Ὁ χρόνος μετράει ἀντίστροφα. Ἤδη πολιτικοί παρατηρητές στήν Οὐάσιγκτων ἐκτιμοῦν ὅτι ἡ δύναμις τῶν Ρεπουμπλικανῶν καί στήν Γερουσία καί στήν Βουλή τῶν Ἀντιπροσώπων θά περιορισθεῖ καί τοῦτο θά εἶναι σημαντικό πλῆγμα γοήτρου γιά τόν Πρόεδρο καί θά δυσχεράνει τήν θέση του σέ κάθε προσπάθεια συνεννοήσεως εἴτε μέ τήν Ρωσσία εἴτε μέ τήν Κίνα.