Ἑνιαία ἡ Δικαιοσύνη;

Τό Αγαπημένο ἐπιχείρημα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πώς ἡ Δικαιοσύνη εἶναι ἑνιαία, ἄρα δέν μπορεῖ ἡ ἀντιπολίτευση τήν μία νά τήν θεωρεῖ ἄθυρμα κυβερνητικῶν ἐπιδιώξεων, ὅταν δέν τῆς ἀρέσουν οἱ ἀποφάσεις της, καί τήν ἄλλη νά πανηγυρίζει, ὅταν τῆς ἀρέσουν.

Στήν πράξη: «Δέν μπορεῖς, κυρία ἀντιπολίτευση, νά διαμαρτύρεσαι γιά τήν ἀρχειοθέτηση τῶν ὑποκλοπῶν καί τήν ἄλλη νά χαίρεσαι γιά τήν εἰσαγγελική πρόταση περί παραπομπῆς Τριαντόπουλου. Ἤ τά σέβεσαι ὅλα ἤ τίποτα. Ἀ λά κάρτ Δικαιοσύνη δέν ὑπάρχει».

Ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ θέση αὐτή περί ἑνιαίας Δικαιοσύνης εἶναι, γιά λόγους νομικούς καί πολιτικούς, ἀντικειμενικούς καί ὑποκειμενικούς, ὁλότελα λάθος. Νομικά εἶναι λάθος κατ᾽ ἀρχάς γιατί τό σύστημα ἐλέγχου τῆς συνταγματικότητας τῶν νόμων μας εἶναι ὁ λεγόμενος διάχυτος ἔλεγχος. Ἐλλείψει Συνταγματικοῦ Δικαστηρίου, πίσω ἀπό τίς ἀποφάσεις τοῦ ὁποίου θά στοιχίζονται ὑποχρεωτικῶς τά δικαστήρια, μποροῦν δύο πρωτοδικεῖα διαφορετικῶν Περιφερειῶν νά ἐκδώσουν δύο διαφορετικές ἀποφάσεις.

Τό ἕνα νά πεῖ «συνταγματικός ὁ νόμος Κατσέλη», τό ἄλλο νά πεῖ «ἀντισυνταγματικός». Ἔχει συμβεῖ. Γίνεται. Μποροῦν δύο δικαστήρια, ἕνα πρωτοβάθμιο καί ἕνα δευτεροβάθμιο, ἐπίσης νά ἀποφασίσουν διαφορετικά. Συνέβη στήν Φλώρινα γιά τήν λειτουργία φροντιστηρίων ὅπου θά διδάσκεται ἡ «μακεδονική γλῶσσα» καί μάλιστα μετά ἀπό ἀναίρεση πού ἔκανε ὁ πρώην εἰσαγγελεύς τοῦ Ἀρείου Πάγου Ἰσίδωρος Ντογιάκος. Τό ἕνα δικαστήριο δικαίωσε τόν εἰσαγγελέα, τό ἄλλο ἀποφάσισε κάτι διαφορετικό. Μπορεῖ τό ἴδιο ἀνώτατο δικαστήριο, ἡ ἴδια Ὁλομέλεια, νά ἀσχοληθεῖ μέ τό ἴδιο κατά βάση θέμα καί νά ἐκδώσει διαφορετική ἀπόφαση σέ διαφορετικό χρόνο.

Ἄλλη ἀπόφαση ἐξέδωσε γιά τά funds καί γιά τούς τόκους τῶν κόκκινων δανείων ὁ Ἄρειος Πάγος πρίν πάρει ἡ Ἑλλάς τήν ἐπενδυτική βαθμίδα καί ἄλλη μετά. Καί τό ὡραῖο εἶναι πώς ἡ συνολική δαπάνη γιά τήν ρύθμιση, στήν οποία ἐκτός ἀπό τίς τράπεζες συμμετεῖχε καί τό κράτος, δέν ξεπέρασε τά 700 ἑκατ. εὐρώ.

Ἡ Δικαιοσύνη, μέ βάση τήν νομοθεσία μας, μπορεῖ νά ἀποφασίσει τά κανονικά καί τά ἀνάποδα καί νά μήν εἶναι ἑνιαία. Ἀστεῖο λοιπόν ἀπό νομικῆς ἀπόψεως τό ἐπιχείρημα πού ἀναμασᾶ πολλές φορές καί ὁ κυβερνητικός ἐκπρόσωπος. Εἶναι ἀστεῖο ὅμως καί γιά λόγους πολιτικούς καί συνδικαλιστικούς. Τό πῶς βλέπει κανείς τίς ἐξελίξεις στόν χῶρο τῆς Δικαιοσύνης εἶναι θέμα ὀπτικῆς γωνίας. Καί καμμιά φορά καί οἰκογενειακοῦ συμφέροντος. Οἱ δύο Ἑνώσεις πού ὑπάρχουν δέν λένε πάντοτε τά ἴδια. Λένε καί διαφορετικά. Οἱ συνδικαλιστές ἐπίσης μπορεῖ νά βρίσκουν τήν μία τήν Κυβέρνηση αὐταρχική καί τήν ἄλλη, μέ τά «σέα» τους καί τά… «μέα» τους, ἀναιρῶντας τόν ἑαυτό τους, μποροῦν νά κάνουν κυβίστηση στόν ἀέρα ὑπέρ τῆς Κυβερνήσεως καλύτερη καί ἀπό τήν Κομανέτσι. Χωρίς νά δίνουν λογαριασμό σέ κανέναν. Τήν προηγούμενη ἑβδομάδα ἐντυπωσιαστήκαμε. Ἡ ρύθμιση γιά τήν ἀναστολή τοῦ αὐτοδιοίκητου ἦταν ἀναρτημένη στόν ἱστότοπο τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης γιά διαβούλευση μέρες καί δέν μιλοῦσε κανείς. Ὅταν τήν ἔκανε πρῶτο θέμα ἡ ἐφημερίδα μας, ἀκολούθησαν μέ ἀνακοινώσεις τους οἱ Δικαστικές Ἑνώσεις. Ἐνῷ ἔπρεπε νά εἶχαν προηγηθεῖ ἡμῶν. Οὔτε ἐδῶ ἦταν ἑνιαία ἡ Δικαιοσύνη.

Τό ζήτημα ὅμως εἶναι καί συστημικό. Εἰς τρόπον ὥστε ἡ πολιτική νά ἐκμεταλλεύεται ἀσύστολα τήν ἐξάρτηση πού ἔχει νομοθετήσει γιά νά χειραγωγεῖ τήν Δικαιοσύνη χωρίς νά παρεμβαίνει ἐμφανῶς στό ἔργο της. Ἀλλιῶς ἀποφασίζει ἕνας πρωτοδίκης πού ξέρει ὅτι ἀργεῖ ἡ κρίση του καί δέν ἐξαρτᾶται ἡ σταδιοδρομία του ἀπό μιά περιστασιακή κυβερνητική πλειοψηφία καί ἕναν περαστικό ὑπουργό Δικαιοσύνης, ἀλλιῶς ἕνας ἐφέτης πού κρίνεται γιά προαγωγή καί παίζει μιά ὁλόκληρη σταδιοδρομία στά ζάρια, ἄν τυχόν ἔχει νά χειριστεῖ ἀπόφαση μέ προεκτάσεις πολιτικές ἤ ἐπιχειρηματικές, καί ἀλλιῶς ἕνας ἀρεοπαγίτης στάς δυσμάς τῆς σταδιοδρομίας του, πού μπορεῖ νά ἔχει καί σκιές σέ θέματα διαφάνειας, ἄρα εἶναι «εὐάλωτος».

Οὔτε ἐδῶ ἀποφασίζει ἑνιαῖα ἡ Δικαιοσύνη. Ὁ πρωτοδίκης μπορεῖ τυχόν νά ρίξει καμπάνες στήν ἐπιμέτρηση τῆς ποινῆς καί νά ζητήσει νά ἀνοίξει ξανά ὁ φάκελλος μιᾶς ὑποθέσεως, ὁ ἀρεοπαγίτης μέ τίς σκιές μπορεῖ τυχόν νά ἀρχειοθετήσει τήν ὑπόθεση καί μετά νά πάρει τά βουνά ἐξαφανιζόμενος. Πιθανολογεῖται, τέλος, ὅτι ὑπάρχει καί μιά Δικαιοσύνη, πού εὔχομαι νά μήν ἀποδειχτεῖ ποτέ ὅτι ὑπάρχει, πού τά γραφεῖα της φέρονται νά εἶναι συγκοινωνοῦντα δοχεῖα μέ τά γραφεῖα κορυφαίων παραγόντων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Γιά τό καλό ὅλων μας, ξορκίζω τήν πιθανότητα νά ὑπάρχει τέτοια Δικαιοσύνη, ἀποδιώχνω τήν σκέψη. Βεβαίως ὑπάρχει καί ὁ ἀντίλογος. Δέν εἶναι ἑλληνικό τό φαινόμενο. Τό Συνταγματικό Δικαστήριο τῆς Καλσρούης ἐναρμονίστηκε μέ τό κρατικό συμφέρον καί τήν ἄποψη τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν τῆς Γερμανίας στήν κρίση τῆς Εὐρωζώνης. Τό Ἀνώτατο Δικαστήριο τῶν ΗΠΑ ἔλαβε συγκεκριμένης ἰδεολογικῆς ἀποχρώσεως ἀπόφαση γιά τίς ἀμβλώσεις ἐπί Τράμπ, ἄν καί τώρα τελευταῖα τόν «ἀντιπολιτεύεται» καί προκαλεῖ τήν ἐνόχλησή του. Ἀλλά ἐδῶ μιλᾶμε γιά εὐρύτερα θέματα κρατικῆς πολιτικῆς. Ὄχι γιά θέματα διαφάνειας καί συμφερόντων. Ὄχι γιά θέματα παραβιάσεως ἀτομικῶν δικαιωμάτων καί προστασίας τοῦ δημοσίου χρήματος.

Συμπέρασμα: Ὄχι λοιπόν, ἡ Δικαιοσύνη δέν εἶναι ἑνιαία. Ἑνιαῖοι εἶναι μόνον οἱ κανόνες δικαίου. Ἀλλιῶς τούς ἐφαρμόζει ὁ ἕνας καί ἀλλιῶς τους ἑρμηνεύει κατά τό δοκοῦν ὑποκρινόμενος ὅτι τούς ἐφαρμόζει ἕνας ἄλλος. Εἶναι θέμα συνειδήσεως.

Ἔχεις ἤ δέν ἔχεις.