Σύγκρουσις Στουρνάρα – Τσίπρα γιά τόν φόρο τῶν τραπεζῶν

Ὁ Διοικητής τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος θεωρεῖ «κίνδυνο γιά τήν χρηματοπιστωτική σταθερότητα» τήν πρόταση τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΛΑΣ νά πληρώσουν οἱ τράπεζες τόν ἀναβαλλόμενο φόρο τό 2028 (ἐναλλακτικά ἔκτακτη εἰσφορά) ἀντί τοῦ 2035

Ὑπέρ τῶν τραπεζῶν καί ὁ κ. Π. Μαρινάκης

Τήν Aντίδραση τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κ. Γιάννη Στουρνάρα προεκάλεσε ἡ πρότασις τοῦ Ἀλέξη Τσίπρα γιά τήν φορολόγηση τῶν τραπεζῶν ἀπό τό 2028. Πρόκειται γιά τόν λεγόμενο ἀναβαλλόμενο φόρο, ὁ ὁποῖος πρόκειται νά ἐπιβληθεῖ στίς τράπεζες ἀπό τό 2035, καθώς τούς εἶχε χορηγηθεῖ ἀπαλλαγή προκειμένου νά ἀντιμετωπίσουν τίς ἐπιπτώσεις τῆς κρίσεως. Ὁ κ. Τσίπρας πρότεινε εἴτε τήν ἐπιβολή τοῦ φόρου αὐτοῦ εἴτε τήν ὑποχρέωσή τους νά πληρώσουν ἔκτακτη εἰσφορά ἀπό τό 2028. Ὁ κ. Στουρνάρας ἀντέδρασε, μέ τήν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος νά δηλώνει ἀντίθετη στήν ἐπιτάχυνση ἐπιβολῆς τοῦ φόρου ὑποστηρίζοντας ὅτι μία τέτοια ἐπιλογή θά προκαλοῦσε σημαντική μείωση τῶν κεφαλαίων θέτοντας σέ κίνδυνο τήν χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ὑπενθυμίζεται ὅτι ὁ ἀναβαλλόμενος φόρος προέκυψε ἀπό τίς μεγάλες ζημίες πού ὑπέστησαν οἱ τράπεζες κατά τήν διάρκεια τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, κυρίως ἀπό τό «κούρεμα» τῶν ἑλληνικῶν ὁμολόγων (PSI), καί ἀπό τίς μεγάλες διαγραφές μή ἐξυπηρετουμένων δανείων. Τίς ζημιές αὐτές μποροῦν, μέ βάση τήν ἰσχύουσα φορολογική νομοθεσία, νά ἐκπίπτουν ἀπό τά μελλοντικά τους κέρδη σέ βάθος χρόνου. Τό συγκεκριμένο ποσό τοῦ ἀναβαλλομένου φόρου πού ἀναγνωρίζεται ὡς ἐποπτικό κεφάλαιο ἀποσβέννυται σταδιακῶς κάθε ἔτος, συμφώνως πρός τίς προβλέψεις τῆς ἑλληνικῆς νομοθεσίας.

Ὁ κ. Τσίπρας, θέτοντας τό θέμα τῆς φορολογήσεως τῶν τραπεζῶν, εἶχε δηλώσει: «Ὑπάρχει ὅμως ἀκόμη μιά μεγάλη ἐκκρεμότητα ἀπέναντι στήν ἑλληνική κοινωνία καί ἐπιτρέψτε δυό λόγια μόνο. Εἶναι οἱ τράπεζες. Οἱ Ἕλληνες πολῖτες στήριξαν τό τραπεζικό σύστημα στίς πιό δύσκολες στιγμές τῆς κρίσης. Μέ θυσίες. Μέ φόρους. Μέ περιορισμούς. Καί σήμερα εἶναι ἡ ὥρα καί τό τραπεζικό σύστημα νά ἀνταποδώσει αὐτή τή στήριξη. Νά στηρίξει τήν πραγματική οἰκονομία. Νά χρηματοδοτήσει τίς μικρομεσαῖες ἐπιχειρήσεις. Νά διευκολύνει τούς νέους ἀνθρώπους νά ἀποκτήσουν στέγη. Νά ἐνισχύσει τήν καινοτομία. Νά χρηματοδοτήσει τήν παραγωγή.

Οἱ τράπεζες λειτουργοῦν μόνο ὡς μηχανισμοί δημιουργίας κερδῶν γιά τούς μετόχους τους. Ὅταν ὁ μέσο ὅρος κερδοφορίας τῶν τραπεζῶν στήν ΕΕ εἶναι κοντά στό 1% τοῦ ὀνομαστικοῦ ΑΕΠ, στήν Ἑλλάδα εἶναι κοντά στό 2%. Ἐξ αἰτίας τῆς τεράστιας διαφορᾶς ἐπιτοκίων χορηγήσεων καί καταθέσεων. Καί ἐξ αἰτίας τῶν καταχρηστικῶν πρακτικῶν καί τῶν ὑπέρογκων χρεώσεων. Τό χειρότερο ὅμως ὅλων εἶναι ὅτι οἱ τράπεζες δέν πληρώνουν φόρους, ὅπως κάθε ἄλλη ἐπιχείρηση. Λόγῳ τοῦ ἀναβαλλόμενου φόρου. Δέν πληρώνουν εὐρώ, ἀλλά μοιράσανε φέτος 2,8 δισ. κέρδη στούς μετόχους. Αὐτή ἡ πλάκα πρέπει νά σταματήσει. Ἤ θά ὁλοκληρώσουν τόν ἀναβαλλόμενο φόρο, ἀντί γιά τό 2035 πού σχεδιάζουν, τό 2028. Ἤ θά ἔχουν ἔκτακτη εἰσφορά στά κέρδη τους, τέτοια πού θά τούς κάνει νά τό ξανασκεφτοῦν. Πάντως εἰς ὑγείαν τῶν κορόιδων δέν μπορεῖ νά συνεχίσουν νά ζοῦνε».

Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀντιδρῶντας ἐξέδωσε ἀνακοίνωση στήν ὁποία ἀναφέρει: «Ἡ πρόταση αὐτή ἐγείρει σοβαρά ἐρωτηματικά ὡς πρός τόν τρόπο ἐφαρμογῆς της καί τίς ἐπιπτώσεις στό ἑλληνικό τραπεζικό σύστημα. Σέ περίπτωση σημαντικῆς ἐπιτάχυνσης τῆς ἀπόσβεσης τοῦ ἀναβαλλόμενου φόρου σέ σχέση μέ τά ὁριζόμενα στόν νόμο χρονοδιαγράμματα, οἱ ἑλληνικές τράπεζες θά ὁδηγοῦνταν στή διαγραφή τοῦ σχετικοῦ ἀναπόσβεστου ὑπολοίπου ἀπό τόν ἰσολογισμό τους. Αὐτό θά προκαλοῦσε ἀντίστοιχη μείωση τῶν λογιστικῶν ἰδίων κεφαλαίων καί κατ’ ἐπέκταση σημαντικά ἐποπτικά κεφαλαιακά ἐλλείμματα, καθώς δέν θά κάλυπταν πλέον τούς ἀπαιτούμενους κεφαλαιακούς δεῖκτες. Αὐτό θά εἶχε σοβαρές ἐπιπτώσεις γιά τή χρηματοπιστωτική σταθερότητα, δηλαδή γιά τήν προστασία τῶν καταθέσεων καί τή δυνατότητα τῶν τραπεζῶν νά παρέχουν δάνεια στήν οἰκονομία».

Περαιτέρω ἡ ΤτΕ ὑποστηρίζει ὅτι ἡ σημαντική ἐπιδείνωσις τῶν οἰκονομικῶν μεγεθῶν τῶν ἑλληνικῶν τραπεζῶν θά εἶχε σοβαρό ἀρνητικό ἀντίκτυπο καί στά ἐπενδυτικά χαρακτηριστικά τους, δυσχεραίνοντας περαιτέρω τήν προσέλκυση ἐπενδυτικοῦ ἐνδιαφέροντος γιά τήν κάλυψη τῶν κεφαλαιακῶν ἀναγκῶν (λόγῳ τῆς διαγραφῆς τοῦ ἀναβαλλομένου φόρου), ἐνῷ θά ἐπηρέαζε καί τήν δυνατότητα χρηματοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας, καθώς δέν θά μποροῦσαν νά συνεχίσουν τήν πιστωτική ἐπέκταση λόγῳ τῶν κεφαλαιακῶν ἐλλείψεων.

Στό θέμα ἀνεφέρθη καί ὁ κυβερνητικός ἐκπρόσωπος κ. Παῦλος Μαρινάκης, ὁ ὁποῖος ἀπαντῶντας σέ σχετική ἐρώτηση εἶχε δηλώσει μεταξύ ἄλλων: «Κατ’ ἀρχάς, ἔχει πάρα πολύ ἐνδιαφέρον ὅτι μιλάει ὁ κ. Τσίπρας γιά τόν ἀναβαλλόμενο φόρο. Τόν παραπέμπω στό 2017 καί τή δική του νομοθέτηση. Δεύτερον, ἔχει ἀκόμα μεγαλύτερο ἐνδιαφέρον νά μιλάει γιά τίς τράπεζες ὁ ἄνθρωπος πού ἔκλεισε τίς τράπεζες. Πρό ἡμερῶν ἦταν καί ἡ ἐπέτειος τοῦ κλεισίματος τῶν τραπεζῶν, σέ λίγες ἡμέρες ἔχει καί ἄλλη ἐπέτειο, τό δημοψήφισμα. Γενικά βρίθει ἐπετείων ἡ περίοδος τοῦ κ. Τσίπρα, μάλιστα εἶχε πεῖ ὅτι ἔπρεπε νά τίς ἔχει κλείσει ἀπό τήν πρώτη ἡμέρα, δέν εἶναι ὅτι δηλαδή ζήτησε καί συγγνώμη. Αὐτό τό ὁποῖο μπορῶ νά σᾶς πῶ εἶναι ὅτι εἶναι ἀμετανόητος ὁ κ. Τσίπρας καί θέλει νά μᾶς ὁδηγήσει στίς ἐφιαλτικές ἡμέρες τίς ὁποῖες ζήσαμε τά προηγούμενα χρόνια.

Πέραν τοῦ ὅτι διαστρεβλώνει τήν πραγματικότητα, καθώς τά λεγόμενα ὑπερκέρδη τῶν τραπεζῶν, τά ὁποῖα ἐγώ δέν τά ὑποβαθμίζω, δέν ἀναλύονται ὅπως τά ἀναλύει ὁ κ. Τσίπρας, γιατί ἕνα πολύ μεγάλο μέρος αὐτῶν ἔχει νά κάνει μέ τόν περιορισμό σέ λειτουργικά κόστη. Ὅλη αὐτή ἡ συζήτηση γίνεται σέ μιά ἀπίστευτα λαϊκίστικη καί ἁπλοϊκή βάση. Οἱ τράπεζες στή χώρα μας εἶναι οἱ μόνες τράπεζες πού ἔκλεισαν, χρειάστηκαν συνεχεῖς ἀνακεφαλαιοποιήσεις. Βρέθηκαν στήν κυριολεξία “στόν ἀέρα” οἱ κόποι τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Οἱ τράπεζες πρέπει νά μποροῦν νά στηρίζουν τήν οἰκονομία».