Ἀπρέπεια Μητσοτάκη σέ Ξαρχάκο

Ἡ ἀκατανόητη ἐνέργεια τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἐσκίασε τήν λαμπρή πρωτοβουλία τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς Νικήτα Κακλαμάνη νά τιμήσει τόν «μεγάλο αἱρετικό» καί νά ἀνοίξει τό Κοινοβούλιο στόν Πολιτισμό

Ηταν περασμένες δέκα στόν αὔλιο χῶρο στό πίσω μέρος τοῦ Κοινοβουλίου προχθές τό βράδυ καί ἡ συναυλία τοῦ Σταύρου Ξαρχάκου πού ἔγινε μέ πρωτοβουλία τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς Νικήτα Κακλαμάνη πρός τιμήν τοῦ μεγάλου μας συνθέτη ἦταν σέ ἐξέλιξη. Ὁ φωτισμός τῆς Ντεκώ μέ τίς χρωματικές ἐναλλαγές του σέ ἀχνό κόκκινο καί γαλάζιο ἦταν ἐκπληκτικός καί δημιουργοῦσε στούς 1.000 θεατές μιά ὑποβλητική ἀτμόσφαιρα δέους.

Ὁ Ξαρχάκος πῆρε τό μικρόφωνο γιά νά μᾶς ἐξηγήσει πώς τό ἑπόμενο τραγούδι πού θά ἀκούγαμε εἶναι νέο καί θά τό ἑρμηνεύσει ἡ σύζυγός του Ἡρώ Σαΐα σέ στίχους Λίνας Νικολακοπούλου. «Ἄς εἶναι καλά πού γράφει τόσο ὡραῖα!» εἶπε. Τίτλος του, «Ἀγάπη μου Ἑλλάδα» καί ὅλο τό νόημα ἦταν στό τελευταῖο κουπλέ.

«Αὐτά σοῦ γράφω σήμερα,
ἀγάπη μου Ἑλλάδα,
Καί μή ρωτᾶς τί προσπαθῶ
καί μή ρωτᾶς τί ἐλπίζω,
Γυρνάω, σοῦ δίνω ἕνα φιλί,
Τά βάσανα γκρεμίζω

Ἐτούτη ἡ ζούγκλα ἀνήκει
μόνο στά θηρία
Κι ὅλοι κοιτᾶμε
ποῦ νά πᾶμε διακοπές,
Τέσσερα χρόνια θές
γιά μιά ψηφοφορία,
Ψηφίζεις τό αὔριο
καί βγαίνει πάλι χθές».

Στήν πρώτη σειρά τῶν καθισμάτων ἦταν ἀπό τήν ἔναρξη τῆς συναυλίας ὁ Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Κωστῆς Χατζηδάκης, οἱ πρόεδροι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ὁμάδων τοῦ ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας καί τοῦ ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, ὁ Βύρων Πολύδωρας, βουλευτές ἀπό ὅλα τά κόμματα καί στό παρά πέντε πρίν τό τέλος παρουσιάστηκε, σέ «ὥρα ΠΑΣΟΚ», τύπου στάρ, καί ἡ Ζωή Κωνσταντοπούλου (Ἀνδρουλάκης, Βελόπουλος, Νατσιός ἀπόντες). Ὅταν ὅμως ἄναψαν τά φῶτα, τό πλῆθος τοῦ κόσμου πού ἀνταποκρίθηκε στήν πρόσκληση τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καί ἀπολάμβανε τήν συναυλία μέ τίς συνθέσεις καί τά τραγούδια Ξαρχάκου, πού ἀποτελοῦν τμῆμα τῆς κιβωτοῦ τοῦ Ἔθνους, αἰφνιδιάστηκε. Ὁ κύριοι Μητσοτάκης καί Χατζηδάκης εἶχαν ἀποχωρήσει διαδοχικῶς μέ διαφορά ὀλίγων λεπτῶν . Εἶχαν γίνει καπνός, πράξη ἐντελῶς ἄκομψη καί ἀπρεπής. Ἔχασαν ἔτσι τήν εὐκαιρία νά ἀκούσουν τό «συστημένο» τῶν Ξαρχάκου- Νικολακοπούλου: «Ψηφίζεις τό αὔριο καί βγαίνει πάλι χθές!».

Κάποτε οἱ Πρωθυπουργοί εἶχαν χιοῦμορ, τώρα πιά ὄχι. Μιά πρώτη ἐξήγηση πού δόθηκε ἀπό ἁρμόδια χείλη ἦταν ὅτι ἡ ἀποχώρηση τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἦταν «προγραμματισμένη». Ὅτι εἶχε ἐνημερώσει πώς «θά φύγει στά μισά». Γιά νά πάει ποῦ; Εἶχε κάτι καλύτερο νά κάνει; Φεύγουν ἔτσι οἱ Πρωθυπουργοί ἀπό συναυλίες τιμῆς σέ ἕναν συνθέτη πού ἔχει τιμήσει τήν χώρα καί πού ἐπιπροσθέτως, ἄν καί πνευματικός ἄνθρωπος, δέν ἰδιώτευσε ποτέ στήν ζωή του, διετέλεσε βουλευτής καί εὐρωβουλευτής τῆς ΝΔ; Ἔτσι τιμοῦν οἱ Πρωθυπουργοί τούς ἀνθρώπους τοῦ πνεύματος; Ὡστόσο τά περί «προγραμματισμένου» ἦταν μᾶλλον προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις.

Ὁ Πρωθυπουργός ἐνοχλήθηκε, σύμφωνα μέ τήν κοινή ἐκτίμηση τῶν παρισταμένων, ἐπειδή ὁ κύριος Ξαρχάκος τοῦ ἀπηύθυνε στά μέσα τῆς συναυλίας δραματική ἔκκληση νά προστατέψει τήν νεολαία ἀπό τόν τζόγο. Δραματική μέν, εὐγενική δέ. Καί πάντως καθόλου προσβλητική. «Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας, κύριε Πρωθυπουργέ, νά σᾶς θέσω ἕνα θέμα γνωρίζοντας τό ἐνδιαφέρον σας γιά τήν νεολαία καί πολύ σᾶς συγχαίρω γι’ αὐτό» εἶπε εἰσαγωγικά ὁ κύριος Ξαρχάκος καί ἀφοῦ ὑπογράμμισε καταχειροκροτούμενος ὅτι, σύμφωνα μέ τόν Πυθαγόρα, «τά θεμέλια μιᾶς πολιτείας εἶναι ἡ ἀνατροφή τῆς νεολαίας» τόνισε: «Σᾶς κάνω ἔκκληση, κύριε Πρωθυπουργέ. Προστατέψτε τήν νεολαία ἀπό τόν τζόγο. Βλέπω αὐτές τίς διαφημίσεις κάθε μέρα στίς τηλεοράσεις, πού ἔχουν καί ὑποσημειώσεις γεμᾶτες φαρισαϊσμό, ὅπως: Κίνδυνος ἐθισμοῦ!

Κίνδυνος ἀπώλειας περιουσίας! Καί τό ἀποκορύφωμα: Παῖξτε ὑπεύθυνα!». Ἐάν αὐτό ἐνόχλησε τόν κύριο Μητσοτάκη, ἄβυσσος ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου. Ἐπειδή ὅμως κάποτε ὁ Πρωθυπουργός δήλωσε σέ ἀνθρώπους τῆς Τέχνης καί τῶν Γραμμάτων σέ ἰδιωτικό δεῖπνο ὅτι «φοβᾶμαι τόν Πολιτισμό», δέν μπορεῖ νά ἀποκλείσει κανείς τήν πιθανότητα νά ἐξέλαβε ἤχους, λέξεις, νοήματα, συνθέσεις, εἰκόνες σάν καί αὐτά πού ἀποτελοῦν τό μοναδικό ἀμάλγαμα τοῦ Ξαρχάκου ὡς βασανιστήριο ξένο πρός τόν ξενόφερτο πολιτισμικό του κώδικα. Εἰδικῶς μάλιστα πού ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος τίμησε μέ τό μετάλλιό της τόν ἐξέχοντα συνθέτη μας, ἔδωσε στήν ἄριστα ὀργανωμένη ἀφιερωματική συναυλία (συγχαρητήρια στό γραφεῖο δημοσίων σχέσεων τῆς Βουλῆς) τόν τίτλο «Ἡ ψυχή πού ἔγινε μουσική».

Νά γιατί ἀγαπᾶμε τόν Νικήτα. Καί νά γιατί ἀσκοῦμε αὐστηρή, ἀλλά καλόπιστη κριτική στόν κύριο Μητσοτάκη. Ποιά ταύτιση μπορεῖ νά ἔχει ὁ ζάπλουτος Πρωθυπουργός μέ συνθέσεις πού φέρουν τόν τίτλο «Δός μου χέρι νά πιαστῶ»; «Θά ἔρθει ἄσπρη μέρα καί γιά ἐμᾶς»; «Γειτονιά, ὁ δρόμος σου στενός, παγωνιά καί γκρίζος οὐρανός. Ὑπομονή!»; Ὁ Ξαρχάκος, δεκαετίες τώρα, περιγράφει μιά Ἑλλάδα πού ὁ Πρωθυπουργός προσεγγίζει μόνο ὡς πελάτη-ψηφοφόρο, ἀλλά δέν ταυτίζεται μαζί της. Ἐνῷ τό παιδί τοῦ ναυτικοῦ ἀπό τήν Ἄνδρο, ὁ Νικήτας Κακλαμάνης, ὄχι ἁπλῶς ταυτίζεται μαζί της, ἀλλά, τό κυριώτερο, νιώθει ἄνετα μαζί της.

Γι’ αὐτό δέν σταμάτησε νά τραγουδᾶ Γκάτσο καί «μονάχος βρές τήν ἄκρη τῆς κλωστῆς καί ἄν εἶσαι τυχερός, ξεκίνα πάλι!». Σέ κάθε περίπτωση: Ἡ ἐκδήλωση αὐτή εἶχε καί ἕνα ἄλλο νόημα. Νά τιμήσει τόν πνευματικό ἄνθρωπο Ξαρχάκο πού ποτέ στήν ζωή του δέν ἰδιώτευσε. Ἡ γενιά του δέν ἰδιώτευσε καί, τό κυριώτερο, δέν σιώπησε. Ὁ μαέστρος διεύθυνε τήν ὀρχήστρα του, τούς μουσικούς του, τήν Ἡρώ Σαΐα καί τόν Δημήτρη Μπάση, τά παιδιά του, τόν Σταῦρο τζούνιορ πού ἔπαιξε πιάνο στό «Σάντα Φέ» καί τήν κόρη του Ἰζόλδη, κοιτῶντας πρός τά παράθυρα ἑνός κτηρίου καί ἑνός θεσμοῦ τόν ὁποῖο ὑπηρέτησε ὡς βουλευτής.

Κάποτε, τό 1989, ἐπί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, ἦταν μέσα, προχθές τό βράδυ ἦταν ἔξω, στό προαύλιο, στό ὕψος τοῦ ἐντευκτηρίου τῶν βουλευτῶν καί τοῦ γραφείου Προέδρου. Καί παρατηρῶντας τόν κύριο Ξαρχάκο θυμήθηκα ὅτι ὅλοι σχεδόν οἱ μεγάλοι μας συνθέτες, πλήν Χατζηδάκη, πού καί αὐτός ὅμως πῆρε πολιτικό κόστος μέ τό περιοδικό «Τέταρτο» ἀποκαλύπτοντας τήν ἰδεολογική του ταυτότητα χωρίς νά παγιδευτεῖ ποτέ σέ διαχωριστικές γραμμές, ὑπηρέτησαν τό Ἔθνος ὡς βουλευτές ἤ ὑπουργοί: Καί ὁ Ξαρχάκος καί ὁ Θεοδωράκης καί ὁ Μικρούτσικος καί ἡ Ἄννα Συοδινοῦ καί ἡ Μελίνα Μερκούρη καί ἡ Νάνα Μούσχουρη καί ἡ Μαρία Φαραντούρη καί ἡ Αἰμιλία Ὑψηλάντη καί ὁ Κώστας Καζάκος κ.ἄ. Γι’ αὐτό καί μόνον, γιά τό παράδειγμα πού μᾶς κληροδότησε ὁ πνευματικός κόσμος τῆς Μεταπολιτεύσεως, ὁ Πρωθυπουργός ὄφειλε νά παραμείνει μέχρι τέλους καί νά πεῖ καί μία κουβέντα ὑπέρ τοῦ συνθέτη, ἀκόμη καί ἄν τόν πονοῦσε ἡ μέση του ἀπό γνωστά προβλήματα, πού λέει ὁ λόγος.

Τό νά φύγει μαζί μέ τόν ἀντιπρόεδρό του, νά μήν εἶναι ἡ ὑπουργός του ἐπί τοῦ Πολιτισμοῦ παροῦσα, καθώς ἀπέχει ἀπό τίς ἐκδηλώσεις ὅσων ἀνθρώπων τοῦ Πολιτισμοῦ ἀντιπαθεῖ (Ξαρχάκος λέγεται, Ντενίση καί ντοκυμανταίρ Ἀκροπόλεως λέγεται), καί νά μένουν μέχρι τέλους ὁ Δημήτρης Κουτσούμπας καί ὁ Σωκράτης Φάμελλος δέν περιποιεῖ τιμή στόν ἡγέτη τῆς κεντροδεξιᾶς παρατάξεως. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί ἀμφισβήτησαν σέ χρόνια πέτρινα τήν ἡγεμονία τῆς Ἀριστερᾶς καί τό μονοπώλιό της στόν πνευματικό κόσμο, ἀλλά ἡ Ἀριστερά τούς ἀγκάλιασε στό τέλος. Καί τούς γυρίζει τήν πλάτη ἡ παράταξή τους, ὁ ἀρχηγός της καί ὅλο σχεδόν τό Ὑπουργικό Συμβούλιο;

Κάτι τελευταῖο: Ἡ τελευταία φορά πού ἔγινε, πρίν τήν συναυλία Ξαρχάκου, ἐκδήλωση στόν αὔλιο χῶρο τῆς Βουλῆς, στό πίσω μέρος αὐτῆς πού ἐφάπτεται μέ τόν Ἐθνικό Κῆπο, ἦταν τό 2018, ὅταν ὁ τότε Πρωθυπουργός Ἀλέξης Τσίπρας παρουσίασε τήν πρόταση συνταγματικῆς ἀναθεωρήσεως καί εἶχε ντύσει τό κτήριο σέ βαθύ κόκκινο χρῶμα. Παράδειγμα πρός ἀποφυγήν. Προχθές τό Κοινοβούλιο, ὡς χῶρος Πολιτισμοῦ καί ὄχι ὡς ἕνα ἀποστειρωμένο κτήριο τῶν θεσμῶν, ἦταν χάρμα ὀφθαλμοῦ καί ἀκοῆς. Συγχαίρουμε τόν Πρόεδρο τῆς Βουλῆς καί τόν προτρέπουμε νά συνεχίσει ἔτσι, μέ Πολιτισμό, μέχρι τό τέλος τῆς θητείας του. Θά εἶναι ἄξιος τῆς πατρίδας.