Ἀνίερες συμμαχίες

Καί ὅμως, ὅλα μποροῦν νά συμβοῦν ὅταν τό συμφέρον τό ἐπιτάσσει.

Καί, πρωτίστως, τό οἰκονομικό. Αὐτό φαίνεται νά συμβαίνει καί στήν περίπτωση τῶν ΗΠΑ καί τοῦ Ἰράν, πού ἑτοιμάζονται νά καταλήξουν –ἔστω καί μέ τίς συνήθεις ἀνταλλαγές ἀπειλῶν– σέ μία ἄκρως προσοδοφόρο συμφωνία, ἡ ὁποία θά ἐξυπηρετεῖ καί τίς δύο πλευρές ποικιλοτρόπως. Ἀκόμη καί ἄν οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες χρειασθεῖ νά ἀψηφήσουν καί τά αἰτήματα τοῦ πλέον στενοῦ τους ἑταίρου, τοῦ Ἰσραήλ.

Ἀκόμη καί ἄν ἔπρεπε νά ἔλθουν τά πάνω-κάτω στό παγκόσμιο ἐμπόριο. Καί κατόπιν, σειρά ἔχει τό οὐκρανικό μέτωπο, τό ὁποῖο ἀναμένει καί αὐτό τόν «Μεσσία», πού θά ἔρθει νά δώσει τήν πολυπόθητη λύση, ἡ ὁποία εἶναι σαφές ὅτι δέν θά ἀρέσει σέ ὅλους καί δέν θά εἶναι καί ἡ πιό δικαία γιά ὁρισμένους. Ὅλοι οἱ παῖκτες εὑρίσκονται πλέον σέ ἀπόλυτη ἐγρήγορση, προκειμένου νά ἔχουν τήν καλύτερη δυνατή θέση στήν ἐκκίνηση τῆς μεγάλης διαπραγματεύσεως. Θέση πού θά τούς ἀποφέρει καί τά μεγαλύτερα δυνατά ὀφέλη, ἐκτός διεθνῶν κανόνων καί ἐκτός διεθνοῦς δικαίου – μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται καί ὅ,τι αὐτό σημαίνει γιά τό μέλλον τῶν διεθνῶν σχέσεων.

Εἰσερχόμαστε σέ μία ἐποχή κατά τήν ὁποία ὅλα τίθενται ἐκ νέου στήν τράπεζα τῆς διαπραγματεύσεως. Καί νικητής θά εἶναι αὐτός πού θά κάνει τήν καλύτερη προσφορά ὄχι στόν ἄμεσα ἐμπλεκόμενο ἀλλά στόν βασικό διαπραγματευτή. Καί αὐτό ἀκριβῶς τό σημεῖο εἶναι τό πλέον ἐπικίνδυνο. Διότι ἁπλούστατα ὅσα ἐγνωρίζαμε ἕως τώρα ἀνατρέπονται, ὅλες οἱ συμμαχίες τίθενται ὑπό ἀμφισβήτησιν, ὅλοι οἱ κανόνες ἐπανεξετάζονται καί, ἄν ἀπαιτηθεῖ, γράφονται ἐκ νέου, μέ βάση –αὐτήν τήν φορά– τό δίκαιο τοῦ ἰσχυροτέρου. Ὅσα κράτη δέν ἔχουν κατανοήσει τήν νέα αὐτήν συνθήκη καί δέν ἔχουν καταφέρει νά «πλασαρισθοῦν» σέ καλή θέση, θά εὑρεθοῦν στήν πλευρά τῶν ἀδυνάμων καί, ἐν τέλει, τῶν ἡττημένων μεσοπροθέσμως καί μακροπροθέσμως.

Ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωσις δέχεται ἰσχυρές πιέσεις, ὥστε νά μείνει ἑνωμένη. Θά ἔλεγε κάποιος ὅτι ἴσως διανύει καί τήν κρισιμώτερη δοκιμασία στήν Ἱστορία της, μετά τήν οἰκονομική καί μεταναστευτική κρίση, πού τῆς ἔχει ἀφήσει ἐμφανέστατα σημάδια. Καί τά μηνύματα μόνον εὐοίωνα δέν εἶναι. Ὁ καθείς ἐνδιαφέρεται γιά τό δικό του συμφέρον, ἀκόμη καί ἄν αὐτό σημαίνει τήν «θυσία» τοῦ ἄλλοτε στενοῦ του συμμάχου, τοῦ Εὐρωπαίου ἑταίρου του. Καί, ἐνῷ τά πάντα εἶναι ἕτοιμα νά θυσιασθοῦν στόν βωμό τοῦ κέρδους, αὐτό πού ἀλλάζει εἶναι τό περιτύλιγμα.

Ἀκόμη καί ὁ περίφημος Πέδρο Σάντσεθ, πού διαρρηγνύει τά ἱμάτιά του γιά τά δικαιώματα τῶν Παλαιστινίων, τῶν Οὐκρανῶν καί ὅλων τῶν κατατρεγμένων τοῦ ματαίου τούτου κόσμου, ξεχνᾶ τήν τουρκική εἰσβολή καί κατοχή τῆς Κύπρου, καί τό casus belli ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Παρόμοιο ἀλληθωρισμό ἐπιδεικνύει καί ὁ Γερμανός Καγκελλάριος, ὁ ὁποῖος ἀνήκει στήν ἰδία μάλιστα εὐρωπαϊκή πολιτική οἰκογένεια μέ τόν Ἕλληνα Πρωθυπουργό. Ἐνῷ ἀκόμη καί ἡ ἔκθεσις τῆς Εὐρωβουλῆς γιά τήν Τουρκία, μολονότι ἐπισημαίνει ὅτι «ἡ διαδικασία ἐντάξεως τῆς Τουρκίας στήν ΕΕ δέν μπορεῖ νά ἐπανεκκινηθεῖ ὑπό τίς τρέχουσες συνθῆκες», δέν παραλείπει ὡστόσο νά ἀναφέρει ὅτι οἱ σχέσεις ΕΕ καί Τουρκίας ἀναζωογονοῦνται σέ τομεῖς κοινοῦ ἐνδιαφέροντος: διαχείριση μεταναστευτικῶν ροῶν (μέ περίπου 2,3 ἑκατομμύρια πρόσφυγες στήν Τουρκία), ἐμπόριο (5ος μεγαλύτερος ἐμπορικός ἑταῖρος τῆς ΕΕ) καί τελωνειακή ἕνωση, τήν ἀναβάθμιση τῆς ὁποίας ἐπιθυμεῖ διακαῶς ἡ Ἄγκυρα.

Ποιό εἶναι, λοιπόν, τό συμπέρασμα; Ὅτι κάθε κράτος πού ἐπιθυμεῖ νά ἀτενίζει τό μέλλον του μέ αἰσιοδοξία, ὀφείλει νά κατανοήσει ὅτι οἱ κανόνες ἔχουν ἀλλάξει, οἱ ἰδεολογικές συμμαχίες ἔχουν καταρρεύσει καί οἱ
συναλλακτικές σχέσεις ἐναλλάσσονται μέ τήν πραγματιστική διπλωματία. Καί, ἐν τάχει, ὅποιος περάσει ταχύτερα ἀπό τήν κατανόηση στήν πράξη, θά ἔχει καί τό πλεονέκτημα στήν ἐκκίνηση τῆς Μεγάλης Διαπραγματεύσεως.