«Διάλογος κωφῶν» γιά τήν Οὐκρανία

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ἔχει νά προσπαθήσει κανείς νά ἀναλύσει τίς ἀντιδράσεις μετά τό ρωσσικό πλῆγμα στό κτήριο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως στό Κίεβο.

Ἡ μέν Μόσχα ἔσπευσε νά δηλώσει ὅτι ἐξακολουθεῖ νά ἐπιθυμεῖ διαπραγματεύσεις γιά λύση τοῦ Οὐκρανικοῦ, ἐνῷ ἀπό πλευρᾶς ΕΕ ἀκούγονται δηλώσεις πού θεωροῦν τό κτύπημα σκόπιμο καί ζητοῦν περισσότερες κυρώσεις εἰς βάρος τῆς Ρωσσίας. Ὅμως ἡ Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν πού ἐπικοινώνησε μέ τόν Ντόναλντ Τράμπ καί τόν Βολόντυμυρ Ζελένσκυ δηλώνει ὅτι ἡ πίεσις πρός τόν Πούτιν πρέπει νά ἀποβλέπει στό νά τόν ὁδηγήσει σέ διαπραγματεύσεις. Οἱ πλέον λογικοί ἔχουν περιορισθεῖ στήν διατύπωση τοῦ εὐσεβοῦς πόθου νά τελειώσει ἡ αἱματοχυσία.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Ἄς προσπαθήσουμε ὅμως νά δοῦμε τήν πραγματικότητα. Ναί μέν ὅλοι ὁμιλοῦν γιά διαπραγματεύσεις καί γιά εἰρήνη, ἀλλά κάνουν ὅ,τι μποροῦν γιά νά διαιωνίσουν τόν πόλεμο. Πρῶτον, οὐδείς προσδιορίζει μέ σαφήνεια ὑπό ποίους ὅρους καί μέ ποιές προϋποθέσεις δέχεται τίς διαπραγματεύσεις τίς ὁποῖες ὑποτίθεται ὅτι εὔχεται. Ἡ ἀοριστία ἀποτελεῖ παράγοντα πού ἀποτρέπει τόν τερματισμό τῆς συρράξεως. Δεύτερον, οἱ μάχες συνεχίζονται μέ ἀμείωτη ἔνταση. Οἱ Ρῶσσοι ἐπιτίθενται στό μέτωπο τοῦ Ντονέτσκ καί ἐξακολουθοῦν νά βομβαρδίζουν τό Κίεβο καί ἄλλες πόλεις τῆς Οὐκρανίας, φθάνοντας ἀκόμη καί κοντά στά σύνορα μέ τήν Πολωνία. Καί ἡ Οὐκρανία ἡ ὁποία κρατᾶ μέ δυσκολία τήν συνοχή τῶν στρατευμάτων της στό μέτωπο, συνεχίζει τίς προσπάθειες νά πλήξει στόχους στό ρωσσικό ἔδαφος, κυρίως χρησιμοποιῶντας μή ἐπανδρωμένα αεροχήματα. Ὅσο γιά τήν Εὐρώπη, ἐνθαρρύνει τήν Οὐκρανία νά συνεχίσει νά μάχεται, τόσο μέ δηλώσεις ὅσο καί μέ συνέχιση τῆς ροῆς πολεμικοῦ ὑλικοῦ.

Ἐκ πρώτης ὄψεως λοιπόν πολύ μικρή ἐπιχειρησιακή σημασία ἔχει τό γεγονός ὅτι ἕνα ἀπό τά πολλά κτήρια τοῦ Κιέβου πού ἔχουν πληγεῖ ἀπό ρωσσικούς βομβαρδισμούς στεγάζει τήν ἀντιπροσωπεία τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως. Πού, ὅπως φαίνεται, δέν ἐδέχθη ἄμεσο πλῆγμα, ἀλλά κατεστράφη ἀπό τό ὠστικό κῦμα βόμβας πού ἐξερράγη στήν κοντινή περιοχή. Ὅμως τό πλῆγμα αὐτό λειτούργησε κατά κάποιον τρόπο σάν ἀποκάλυψις. Κατέστρεψε κάποια προσχήματα. Προφανῶς καί οἱ Ρῶσσοι δέν τό ἤθελαν αὐτό. Γιά αὐτό καί εἰκάζουμε ὅτι τό κτήριο τῆς ΕΕ δέν περιελαμβάνετο στούς στόχους τῶν βομβαρδισμῶν τους. Ὅπως καί στήν περίπτωση τῶν βομβαρδισμῶν τοῦ ΝΑΤΟ στήν πρώην Γιουγκοσλαβία ἐπλήγη τό κτήριο τῆς κινεζικῆς πρεσβείας στό Βελιγράδι ἀπό πύραυλο πού προορίζετο γιά τά παρακείμενα κεντρικά γραφεῖα τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Ὑπηρεσίας Ἀμυντικῶν Προμηθειῶν (SDPR).

Διότι ὅσο καί ἄν προοδεύει ἡ τεχνολογία, ὅσο καί ἄν βελτιώνονται τά συστήματα διευθύνσεως βολῆς τῶν συγχρόνων πυρομαχικῶν, ἡ ἀπόλυτη ἀκρίβεια ποτέ δέν ἐπιτυγχάνεται. Καί τό γεγονός αὐτό, πέρα ἀπό τήν κατάρρευση τῶν ὅποιων προσχημάτων, δείχνει ἀκόμη κάτι. Πώς ὅσο ἕνας πόλεμος συνεχίζεται, οὐδείς μπορεῖ νά ἀποκλείσει τό ἀπρόοπτο. Καί τό ἀπρόοπτο μπορεῖ νά ἔχει ἀπρόβλεπτες συνέπειες. Ὁ πόλεμος εἶναι σάν τήν ἀνοικτή πληγή. Μπορεῖ ἀνά πᾶσα στιγμή νά κακοφορμίσει.

Αὐτή εἶναι ἡ πραγματικότης τήν ὁποία δέν δείχνουν νά ἀντιλαμβάνονται οὔτε οἱ Ρῶσσοι, οὔτε οἱ Οὐκρανοί, οὔτε οἱ Εὐρωπαῖοι. Δέν γνωρίζουμε κἄν ἄν τό ἀντιλαμβάνεται ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος Τράμπ, ὁ ὁποῖος φαίνεται εἰλικρινῶς νά ἐπιθυμεῖ τήν εἰρήνη. Ὅμως μᾶλλον δέν σκέπτεται τήν διάσταση τῆς στρατηγικῆς ἐπικιδυνότητος τῆς διαιωνίσεως τῆς συγκρούσεως, ἀλλά μόνον τήν ἐπιφανειακή μέν, πλήν πολύ οὐσιαστική πραγματικότητα, ὅτι ὁ πόλεμος εἶναι κακός γιά τίς «μπίζνες». Καί ὁ Ντόναλντ Τράμπ δέν εἶναι πολιτικός. Εἶναι «μπίζνεσμαν». Αὐτό καθορίζει καί τόν τρόπο σκέψεώς του. Γιά αὐτό καί ὑπάρχει δυσκολία ἐπικοινωνίας καί μέ τούς Εὐρωπαίους πού σκέπτονται μέ στερεότυπα καί μέ τόν Πούτιν πού σκέπτεται στρατηγικά, ὅπως ἔμαθε στά χρόνια τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου πού ἦταν στέλεχος τῆς KGB.

Δύσκολο λοιπόν τό πρόβλημα τῆς διευθετήσεως μιᾶς κρίσεως καί τοῦ τερματισμοῦ ἑνός πολέμου. Ὁ Οὐίστων Τσῶρτσιλλ θεωροῦσε προϋπόθεση τῆς εἰρήνης τήν «καλή διάθεση» τήν ὁποία δέν φαίνεται νά ἔχει καμμία ἀπό τίς ἐμπλεκόμενες πλευρές. Ἀπ’ ἐναντίας δέν φαίνεται νά ὑπάρχει διάθεσις κατανοήσεως οὐδεμίας πλευρᾶς ἀπό τήν ἄλλη. Ὅλοι ἔχουν τούς στόχους τους, τούς φόβους τους καί τόν ἰδιαίτερο τρόπο ἐνεργείας τους. Ὁ τρόπος δέ μέ τόν ὁποῖο ἀντιδροῦν σέ κάθε ἐξέλιξη δείχνει ὅτι καί αὔριο ἄν καθίσουν σέ ἕνα τραπέζι διαπραγματεύσεων, ὁ διάλογος πού θά γίνει θά εἶναι διάλογος κωφῶν. Καί στό πεδίο θά συνεχίζονται οἱ μάχες καί οἱ σκοτωμοί…