ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026

Τί ἦταν ὁ «Δεκέμβρης» τοῦ 2008

ΣΥΝΗΘΩΣ ἀποφεύγω νά ἀναφέρομαι σέ αὐτό τό θέμα

Θεωρῶ ὅτι στό ἀπώτερο μέλλον θά ἀποδειχθεῖ πώς ἀπετέλεσε μία ἀπό τίς πλέον σκοτεινές σελίδες τῆς νεώτερης ἑλληνικῆς ἱστορίας. Πιστεύω ὅτι σέ πενῆντα χρόνια ἀπό τώρα θά ξέρουμε τήν πλήρη ἀλήθεια γιά τόν Δεκέμβριο τοῦ 2008 ἐφ’ ὅσον βέβαια ὁ ἱστορικός τοῦ μέλλοντος ἀναζητήσει σέ ἀποχαρακτηρισμένα ἀρχεῖα ξένων χωρῶν τί συνέβη στήν Ἑλλάδα στό τέλος ἐκείνης τῆς φοβερῆς χρονιᾶς. Ἤ ἄν θελήσει νά τοῦ μιλήσει κάποιος ξένος ἀξιωματοῦχος, τόν ὁποῖον κυνηγοῦν οἱ τύψεις ἀπό τήν ἡμέρα πού βγῆκε στήν σύνταξη.

Ἕως τότε κάθε χρόνο, ἐλλείψει ντοκουμέντων, ἡ συζήτηση θά ἐπικεντρώνεται αὐτονοήτως στό θλιβερό γεγονός τῆς δολοφονίας τοῦ ἄτυχου μαθητῆ Ἀλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ὁ ὁποῖος ἄν ζοῦσε σήμερα θά ἦταν ὁλόκληρος ἄνδρας καί θά τελείωνε τίς σπουδές του στήν Ἑλλάδα ἤ τό ἐξωτερικό. Κρῖμα ἀπό τόν Θεό, πράγματι.

Ὡστόσο ἐκτός ἀπό τό γεγονός αὐτό καθ’ ἑαυτό καί τά ἐτήσια «παρελκόμενα» τῶν ἐκδηλώσεων μνήμης (ἐφέτος τό ἀπαράδεκτο ἐπεισόδιο μέ τήν ἀνθοδέσμη, τούς ἄνδρες τῶν ΜΑΤ καί τίς συλλήψεις τῶν δικηγόρων Θανάση Καμπαγιάννη καί Κώστα Παπαδάκη), ὑπάρχει καί ἡ ἱστορία. Ἡ νεώτερη ἱστορία. Ὁ Δεκέμβριος τοῦ 2008 πρέπει νά ἐνταχθεῖ ὡς γεγονός στό εὐρύτερο ἱστορικό πλαίσιο τῆς περιόδου ἐκείνης καθώς τό «Κίνημα» ἐκδηλώθηκε μεταξύ τοῦ βέτο τοῦ Βουκουρεστίου τοῦ 2008, τῶν συναντήσεων Κορυφῆς καί τῶν ὑπογραφῶν γιά τούς ἀγωγούς, τῆς ἀνακίνησης τῆς ὑπόθεσης τοῦ Βατοπεδίου, τῆς πτώχευσης τῆς Leahman Brothers καί τῆς μετάδοσης τῆς ἀμερικανικῆς κρίσης στήν Εὐρώπη ἀπό τήν μία (Ἀπρίλιος-Σεπτέμβριος) καί τῆς δημοσιοποίησης τηλεγραφημάτων τῆς Ἀμερικανικῆς πρεσβείας τῶν Ἀθηνῶν γιά τήν ἐπίδραση τοῦ Δεκεμβρίου στήν ἐξωτερική πολιτική τῆς ΝΔ ἀπό τήν ἄλλη (2009- 2011) . Τηλεγραφημάτων πού ὑποστηρίζουν ὅτι ὁ Δεκέμβριος τῆς «ἔδεσε» τά χέρια. Καί βεβαίως πρέπει νά ἐντάξουμε στό εὐρύτερο ἱστορικό πλαίσιο τήν σύνδεση τοῦ Δεκεμβρίου μέ τήν ἄνοδο τῶν ἑλληνικῶν spread γιά πρώτη φορά καθώς καί τῶν πρώτων ἐκθέσεων ξένων οἴκων μέ αἴτημα τήν πρόσδεση τῆς Ἑλλάδος στό ΔΝΤ ἤ ἀκόμη καί τήν ἀποβολή της ἀπό τό εὐρώ. Ὁ Δεκέμβριος δέν ἦταν ἁπλῶς μία ἀποτρόπαια δολοφονία λοιπόν. Ἦταν κάτι πολύ μεγαλύτερο. Τί ἔχουμε στά χέρια μας ἕως τώρα;

Πρῶτον καί κύριον τήν ἄποψη τῆς μητέρας τοῦ Ἀλέξη, Τζίνας Τσαλικιάν, στήν κατάθεσή της στό Μικτό Ὁρκωτό Δικαστήριο Λαμίας στίς 26/4/2017. Ἐκεῖ ἡ κυρία Τσαλικιάν χαρακτήρισε τήν δολοφονία «ἐνταγμένη στό πλαίσιο ἑνός γενικοτέρου σχεδίου πολιτικῆς ἀποσταθεροποίησης τῆς χώρας».

Πιό συγκεκριμένα εἶπε ὅτι ἡ δολοφονία τοῦ Ἀλέξη «ἐξυπηρέτησε τό σχέδιο πρόκλησης ἐπεισοδίων καί τήν πυροδότηση μιᾶς ἤδη τεταμένης κατάστασης». Ἄν εἶχε κάνει μιά ἀντίστοιχη δήλωση ἡ Μάγδα Φύσσα θά «ἔπαιζε» πρῶτο θέμα γιά πολύ καιρό σέ κανάλια καί ἐφημερίδες πού ἀνησυχοῦν γιά τίς ἐκτροπές τῆς Δημοκρατίας στήν χώρα μας. Ἔτσι δέν εἶναι; Τήν Τσαλικιάν ὅμως δέν εἶχε τήν ἀπορία νά τήν ρωτήσει κανείς τό ἁπλούστατο: «Τί ξέρετε; Τί ἐννοεῖτε;». Εὐνόητο γιατί. Κατά τήν διάρκεια τῆς θυελλώδους κρίσης τοῦ Δεκεμβρίου ὅταν ἄγνωστοι κουκουλοφόροι –μή Ἕλληνες– εἶχαν κάνει γῆς μαδιάμ ἰδιωτικές περιουσίες, ὁ τότε Πρωθυπουργός κάλεσε γιά ἐνημέρωση στό Μέγαρο Μαξίμου τούς πολιτικούς ἀρχηγούς. Μεταξύ τῶν ὁποίων καί τήν τότε Γενική Γραμματέα τοῦ ΚΚΕ Ἀλέκα Παπαρήγα. Ὅταν ἐξῆλθε τοῦ Μεγάρου ἡ κυρία Παπαρήγα κατήγγειλε τόν τότε ΣΥΡΙΖΑ τοῦ Ἀλαβάνου ὅτι «χαϊδεύει τούς κουκουλοφόρους» καί παρατήρησε ὑπαινικτικά:

«Δέν γνωρίζω ἄν αὐτός ὁ σκληρός πυρήνας σήμερα ἔχει γίνει κάτι σάν τούς Ταλιμπάν». Τούς ὁποίους εἶναι γνωστό ποιοί ἐξέθρεψαν. Ἐντός Μεγάρου κατά τήν διάρκεια τῆς συνάντησης ἡ Παπαρήγα εἶχε πεῖ στόν τότε Πρωθυπουργό, ὅπως ἀποκάλυψα στόν Τύπο τῆς ἐποχῆς καί σέ βιβλία μου ἀργότερα, τό ἑξῆς:

«Περάσαμε ἐμφύλιο, δικτατορία, διώξεις, διωγμούς. Ἐάν εἶχα μπροστά μου αὐτούς πού παίζουν τούς ἀριστερούς φορώντας κουκοῦλες θά τούς ξεσκέπαζα!» Ἐπίσης: Στήν καρδιά τῶν γεγονότων καί ἐνῶ τό Κέντρο τῶν Ἀθηνῶν ἦταν πεδίο μάχης ὁ τότε Ἀμερικανός πρεσβευτής Σπέκχαρντ τηλεγράφησε στό State Department τήν ἐκτίμησή του γιά τά ἐπεισόδια πού βρίσκονταν σέ πλήρη ἐξέλιξη. Τό τηλεγράφημα αὐτό πού ἦρθε στήν δημοσιότητα μεταγενεστέρως ἀπό τίς ἀποκαλύψεις τῶν wikileaks τό 2011 ἔγραφε μεταξύ ἄλλων –ἀντιγράφω μόνο τρεῖς γραμμές: «Τά ἀμερικανικά συμφέροντα θά ἐπηρεαστοῦν. Περιοριζόμενη ἀπό τήν ἀναταραχή ἡ κυβέρνηση θά εἶναι πιό ἐσωστρεφής ἀπό τά συνηθισμένα. Εἶναι πολύ πιθανό ἡ Ἑλλάδα νά μήν ἔχει τήν θέληση ἤ τήν δυνατότητα νά ἀναλάβει τολμηρές πρωτοβουλίες στήν περιφερειακή της πολιτική, ὅπως τό ὄνομα τῆς Μακεδονίας, τίς σχέσεις μέ τήν Τουρκία ἤ τήν ἄσκηση πιέσεων στούς ἑλληνοκυπρίους γιά τό Κυπριακό».

Ἀνεξαρτήτως λοιπόν τοῦ ποιός κρύβεται πίσω ἀπό τόν Δεκέμβριο ἤ ἄν πρόκειται γιά αὐθόρμητη λαϊκή ἐξέγερση, τί ὁμολογεῖται ἐδῶ; Πρίν καλά-καλά τελειώσουν τά ἐπεισόδια ἔχουμε ἕναν ἀνώτατο διπλωμάτη τῆς πλέον φιλικῆς συμμαχικῆς χώρας νά ὑποστηρίζει ὅτι ἕνα ἐσωτερικό γεγονός θά ἐπιδράσει ἀρνητικά τήν πολιτική τῆς κυβέρνησης σέ ἕνα ἐξωτερικό γεγονός. Ἤ καί σέ περισσότερα. Ποῦ τό ξέρει; Ἀλήθεια δέν ἔχει κανείς ἱστορικός τήν περιέργεια νά ψάξει τί συνέβη τότε; Ἤ θά περιμένουμε νά διαβάσουμε τήν ἀλήθεια στά βαθιά μας γεράματα ὅπως συνέβη καί μέ τήν Γιάλτα; Ἤ θά περιμένουμε νά πεῖ κάτι παραπάνω τό ΚΚΕ τό 2058, πενῆντα χρόνια μετά ὅπως ἔκανε τό 2013, 50 χρόνια μετά τήν δολοφονία Λαμπράκη τό 1963; (Ἀναγνώρισε ὅτι ἡ κυβέρνηση τῆς ΕΡΕ δέν εἶχε τήν παραμικρή σχέση.) Πάντως ὁ Δεκέμβριος ὅπως ἐπιχειρεῖται νά παρουσιαστεῖ σήμερα ἀπό δικηγόρους αὐριανούς Βουλευτές τοῦ ΚΚΕ ὥστε νά ράψουν στήν προεκλογική τους ἐκστρατεία στά μέτρα τους, ὅτι δηλαδή ἦταν ἄλλο ἕνα ἐπεισόδιο ἀστυνομικοῦ αὐταρχισμοῦ καί αὐθαιρεσίας, δέν ὑπάρχει. Δέν εἶναι μόνο αὐτό. Καί ἀπορῶ πού στελέχη τοῦ ΚΚΕ ὅπως ὁ δικηγόρος Κώστας Παπαδάκης, τόν ὁποῖο ρώτησα εὐθέως χθές τό πρωί στό Οpen, ἀπορρίπτουν a priori ὡς συνωμοσιολογική τήν ἐκτίμηση, ὅτι ὑπῆρξε δάκτυλος ξένης δύναμης στά ἐπεισόδια. Ἀπορῶ πῶς ὑποβαθμίζουν ἕνα τόσο μεγάλο γεγονός σέ ἁπλό ἀστυνομικό συμβάν ὅπως δεκάδες ἄλλα. Δέν εἶναι. Αὐτά γιά σήμερα, καί, πρῶτα ὁ Θεός, ραντεβού τόν ἑπόμενο Δεκέμβριο. Ἐλπίζουμε ἕως τότε νά ἔχουν ἀνοίξει καί ἄλλα στόματα. Ἄν καί δύσκολο.

Απόψεις

Ἡ ἀναθεώρησις ἐπισπεύδει τίς ἐκλογές

Εφημερίς Εστία
Ἡ ἀλλαγή τοῦ ἀρχικοῦ χρονοδιαγράμματος καί ἡ ψήφισις τῶν προαναθεωρητικῶν διατάξεων μέχρι τόν Ἰούνιο ἐνισχύει τά σενάρια πρόωρων ἐκλογῶν γιά τό φθινόπωρο μέ πρόσχημα τήν ἔλλειψη συναινέσεως – Ὁ διάλογος πού ἐπρόκειτο νά ἀρχίσει τόν Ἀπρίλιο ἄνοιξε αἰφνιδίως χθές – Τρομάζουν οἱ μετρήσεις τό Μαξίμου καί θέλει νά ἀλλάξει τήν ἀτζέντα – Δέν ἀλλάζει στήν οὐσία του τό ἄρθρο 86 οὔτε ὁ τρόπος ἐπιλογῆς τῆς ἡγεσίας τῆς Δικαιοσύνης

Θεσμικά ἡμίμετρα, λαϊκά ἀντίμετρα

Μανώλης Κοττάκης
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος καί οἱ θεσμικές ἀλλαγές ἱστορικά συνδέονται μέ δύο εἰδῶν ἀνάγκες: μέ τίς ἀνάγκες τῆς χώρας στό νέο περιβάλλον, ἐσωτερικό καί διεθνές, καί μέ τίς ἀνάγκες τῆς ἑκάστοτε κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία σέ ὁρισμένες ἱστορικές στροφές τῆς πατρίδας μας ἀνέμισε τό Σύνταγμα τῆς χώρας καί τίς ἀλλαγές στούς θεσμούς ὡς σημαία γιά νά συσπειρώσει εὐρύτερες πολιτικές καί κοινωνικές δυνάμεις γύρω της.

Πρέσβυς Τόμ Μπάρακ: «Εἶναι τρελλό» νά μήν δίδονται F-35 στήν Τουρκία

Εφημερίς Εστία
Γιά προοπτική ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος τῶν μαχητικῶν ἀεροσκαφῶν F-35 πού θέλει νά ἀποκτήσει ἡ Τουρκία «μέσα στό ἑπόμενο τετράμηνο ἤ ἑξάμηνο» ἔκανε λόγο ὁ πρέσβυς τῶν HΠA στήν Ἄγκυρα, Τόμ Μπάρακ.

Τό βασίλειό μου (ἤ τήν ἕδρα μου) γιά μιά «ἀτάκα»

Δημήτρης Καπράνος
«Τό τζάμπα πέθανε!» ἀνεφώνησε μιά κυρία, βουλευτής, ὅταν ὁ δημοσιογράφος τήν ἐρώτησε «πῶς μπορεῖ νά ζήσει ἕνας καθηγητής πού διορίζεται μέ 800 εὐρώ στήν περιφέρεια, βρίσκει σπίτι μέ 400 εὐρώ τόν μῆνα καί τό κράτος τοῦ πληρώνει μόνο δύο ἀπό τά δέκα ἐνοίκια;».

Πέμπτη, 3 Φεβρουαρίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
O ΚΟΣΜΟΣ ΑΡΜΑ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟΥ!