Δῶρο Τράμπ σέ Ἐρντογάν τά F-35 μέ τήν ἀνοχή Νετανυάχου

Διεβεβαίωσε ὅτι δέν θά ἀποτελοῦν ἀπειλή γιά τό Ἰσραήλ, ἀλλά δέν εἶπε λέξη γιά τό ἐνδεχόμενο νά χρησιμοποιηθοῦν κατά τῆς Ἑλλάδος

Ανοίγει ὁ δρόμος γιά τήν πώληση στήν Τουρκία τῶν μαχητικῶν 5ης γενιᾶς F-35 μετά τίς τελευταῖες σχετικές δηλώσεις τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου Ντόναλντ Τράμπ. Μετά τήν συνάντηση πού εἶχε μέ τόν Πρωθυπουργό τοῦ Ἰσραήλ Μπενιαμίν Νετανυάχου στήν Φλώριδα, ὁ Ντόναλντ Τράμπ ἐδήλωσε ὅτι οἱ ΗΠΑ ἐξετάζουν «πολύ σοβαρά» τό ζήτημα τῆς πωλήσεως τῶν μαχητικῶν, γιά νά προσθέσει ὅτι ὁ Ταγίπ Ἐρντογάν «εἶναι πολύ καλός φίλος» καί «δέν θά ἔχουμε προβλήματα μέ αὐτόν».

Γιά νά προλάβει ἐνδεχόμενες ἀντιδράσεις τοῦ Μπενιαμίν Νετανυάχου ἔσπευσε νά διαβεβαιώσει ὅτι τά μαχητικά αὐτά δέν θά ἀποτελοῦν ἀπειλή γιά τό Ἰσραήλ. Δέν εἶπε ὅμως λέξη γιά τό ἐνδεχόμενο νά χρησιμοποιηθοῦν κατά τῆς Ἑλλάδος ἤ ἀκόμη καί γιά τήν προοπτική νά προβαίνει μέ αὐτά ἡ Τουρκία σέ παραβιάσεις τοῦ ἐναερίου χώρου τῆς Ἑλλάδος καί παραβάσεις τοῦ FIR Ἀθηνῶν, πού τό τελευταῖο διάστημα, ὡς γνωστόν, κλιμακώνονται. Τά ζητήματα αὐτά δέν φαίνεται νά ἀπασχολοῦν τήν Οὐάσιγκτων, παρά τό γεγονός ὅτι στήν Ἀθήνα κάποιοι θεωροῦν ὅτι ἀναπτύσσεται μιά νέα στρατηγική σχέσις μέ τίς ΗΠΑ. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι στό συγκεκριμένο θέμα, στό ὁποῖο ὑπάρχει σύγκλισις συμφερόντων (σύγκλισις ἀνησυχιῶν, γιά τήν ἀκρίβεια) μέ τό Ἰσραήλ, δέν κατέστη δυνατόν νά γίνει συντονισμός μέ τό Τέλ Ἀβίβ ὥστε νά προβληθεῖ πρός τίς ΗΠΑ ἕνα συμπαγές μέτωπο ἀντιδράσεως. Ὑπενθυμίζεται ὅτι προσφάτως οἱ εὐρωπαϊκές χῶρες συνεφώνησαν νά ἀποδεσμεύσουν τήν πώληση καί μαχητικῶν τύπου Eurofighter, ὁπλισμένων μέ πυραύλους Meteor, πρός τήν Τουρκία. Ἄν σέ αὐτά προστεθοῦν καί τά F-35, ἔχουμε μιά σημαντική ἀνατροπή ἰσορροπιῶν στό Αἰγαῖο καί τήν ἀνατολική Μεσόγειο γενικώτερα, πρός ὄφελος τῆς Τουρκίας.

Στήν Φλώριδα, ὁ Ντόναλντ Τράμπ ἀπαντῶντας σέ ἐρώτηση γιά τήν προοπτική πωλήσεως F-35 στήν Τουρκία ἐδήλωσε: «Τό ἐξετάζουμε πολύ σοβαρά». Ὑπενθυμίζεται ὅτι ἡ Οὐάσιγκτων ἀπέκλεισε τήν Τουρκία ἀπό τό πρόγραμμα ἀναπτύξεως τῶν F-35 τό 2019 καί ἕνα χρόνο ἀργότερα τῆς ἐπέβαλε κυρώσεις ἐξ αἰτίας τοῦ γεγονότος ὅτι οἱ τουρκικές Ἔνοπλες Δυνάμεις ἀπέκτησαν τό ρωσσικῆς κατασκευῆς σύστημα ἀντιαεροπορικῆς ἀμύνης S-400.

Ὡστόσο ὁ Ντόναλντ Τράμπ διατηρεῖ καλή προσωπική σχέση μέ τόν Τοῦρκο ὁμόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ἐρντογάν, γιά τόν ὁποῖον εἶπε ὅτι εἶναι «πολύ καλός φίλος» καί συνέχισε διαβεβαιώνοντας ὅτι «δέν θά ἔχουμε προβλήματα» καί «δέν θά γίνει τίποτα».

Σημειώνεται ἐπίσης ὅτι, κατά τήν διάρκεια τῆς πρώτης του θητείας στήν προεδρία, ὁ Τράμπ εἶχε συμφωνήσει νά ὑπογραφεῖ συμφωνία γιά τήν πώληση μαχητικῶν τοῦ τύπου στά Ἡνωμένα Ἀραβικά Ἐμιρᾶτα ἀφοῦ ἀνεγνώρισαν τό κράτος τοῦ Ἰσραήλ. Ἐπίσης, πρό μηνός ἔδωσε τό πράσινο φῶς γιά πελώριο πακέτο στρατιωτικοῦ ὑλικοῦ πρός τήν Σαουδική Ἀραβία, συμπεριλαμβανομένων F-35.

Σέ σημαντικά σχόλια σχετικῶς πρός τήν προοπτική πωλήσεως F-35 στήν Τουρκία προέβη ὁ καθηγητής Διεθνῶν Σχέσεων καί πρώην ὑφυπουργός Ἐξωτερικῶν κ. Γιάννης Βαληνάκης, μιλῶντας στό κανάλι τῆς «Ναυτεμπορικῆς» καί στήν ἐκπομπή «Rush Hour» μέ τήν Νικόλ Λειβαδάρη. Σημείωσε πώς «ἡ ἀπόκτηση τῶν F-35 ἀπό τήν Τουρκία προφανῶς θά εἶναι ἀρνητική προοπτική γιά τήν Ἑλλάδα καί βεβαίως γιά τό Ἰσραήλ, πού πολύ περισσότερο ἀπό ἐμᾶς μάχεται ἐναντίον αὐτῆς τῆς προοπτικῆς. Ἐμεῖς ἔχουμε ἐναποθέσει τίς ἐλπίδες μας στήν τακτική καί τήν πίεση τοῦ Νετανυάχου ἀπέναντι στόν Πρόεδρο Τράμπ. Θά εἶναι λοιπόν ἕνα μεγάλο πλῆγμα».

Σημείωσε ἀκόμη πώς «αὐτά πού ἐλέχθησαν χθές μποροῦν νά ἑρμηνευθοῦν μέ δύο τρόπους: Ὁ ἕνας εἶναι ὅτι πράγματι προχωρεῖ ἡ προσπάθεια τοῦ Τράμπ νά κάμψει τά ὅποια νομικά καί τεχνικά ἐμπόδια στήν ἀπόκτηση τοῦ συστήματος ἀπό τήν Τουρκία. Ἡ ἄλλη ἀνάγνωση τῶν δηλώσεων εἶναι ὅτι τά πράγματα εἶναι δύσκολα καί προσπαθεῖ ἁπλῶς νά καθυστερήσει τήν ἀπόκτηση αὐτή γιά πολλά χρόνια, ταυτόχρονα μέ μία –ὅπως διαβάσαμε– συνεργασία ἀνάμεσα στίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες καί τό Ἰσραήλ γιά τό ἀεροσκάφος F-15 IA, δηλαδή ἕνα πολύ ἰσχυρό ἀεροσκάφος, τό ὁποῖο, κατά τήν σύμβαση πού ὑπεγράφη, μετά ἀπό μερικά χρόνια θά παραδοθεῖ στό Ἰσραήλ καί θά ἔχει ἴσως καί περισσότερες τεχνικές δυνατότητες ἀπό τό σημερινό F-35. H σημασία τῶν χθεσινῶν δηλώσεων εἶναι, κατά τή γνώμη μου, σχετική, δεδομένου ὅτι δέν ξέρουμε τί εἰπώθηκε κατ’ ἰδίαν».

Παρατήρησε ἀκόμη πώς ἐνῶ ὁ Πρόεδρος Τράμπ εἶπε γιά τά F-35 «ὅτι δέν θά ἀπειλήσουν τό Ἰσραήλ, δέν ἔχει πεῖ τό ἀντίστοιχο – ἐάν δηλαδή ἀποκτηθοῦν ἀπό τήν Τουρκία καί ἀπέναντι στήν Ἑλλάδα».

Στό θέμα ἀνεφέρθησαν κυβερνητικές πηγές στήν Ἀθήνα, πού γιά μιάν ἀκόμη φορᾶ ἀκολουθοῦν τήν γραμμή τοῦ ἐφησυχασμοῦ. Περιορίσθηκαν νά σχολιάσουν ὅτι ἀντίστοιχη ἀναφορά ἀπό τόν Ντόναλντ Τράμπ εἶχε γίνει καί τόν περασμένο Σεπτέμβριο, ἡ ὁποία περιοριζόταν στήν συνέχιση τῶν σχετικῶν συνομιλιῶν πού λαμβάνουν χώρα ἀπό τότε πού ἡ Τουρκία ἀπεβλήθη ἀπό τό πρόγραμμα τῶν F-35. Προφανῶς καί οἱ κυβερνητικές πηγές δέν ἀντιλαμβάνονται τήν σοβαρότητα τοῦ γεγονότος ὅτι ἐντός ὀλίγων μόλις μηνῶν ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος ἐπαναθέτει τό ζήτημα.