Ὁ Τράμπ ἐκήρυξε τόν πόλεμο τῶν δασμῶν στήν Εὐρώπη

Σέ περίπτωση ἐναντιώσεως στά σχέδιά του γιά τήν Γροιλανδία – Ἀντιδροῦν Φρῆντριχ Μέρτς καί Ἐμμανυέλ Μακρόν Ἡ σύνδεσις μέ τήν Οὐκρανία καί ἡ ἀποσπασματική πολιτική τῆς ΕΕ

ΑΠΕΙΛΕΣ πρός τήν Εὐρώπη ἐξετόξευσε ὁ Ντόναλντ Τράμπ καλῶντας την νά μήν ἐναντιωθεῖ στό σχέδιό του γιά τήν προσάρτηση τῆς Γροιλανδίας, διαφορετικά θά ἐπιβάλλει νέους δασμούς, ἀνατρέποντας τήν –ἤδη ἐπώδυνη– συμφωνία πού συνυπέγραψε τό περασμένο καλοκαίρι μέ τήν Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν στήν Σκωτία. Ἡ κίνησις αὐτή, πού ἰσοδυναμεῖ μέ κήρυξη οἰκονομικοῦ πολέμου, ἑνός ἰδιοτύπου πολέμου δασμῶν, ἔχει προκαλέσει τήν ἀντίδραση τῶν Εὐρωπαίων ἀξιωματούχων, μέ πρῶτον νά ἀντιδρᾶ τόν Γερμανό Καγκελλάριο Φρῆντριχ Μέρτς, ὁ ὁποῖος ἀνέφερε πώς οἱ ΗΠΑ δέν ἀποτελοῦν πλέον ἀξιόπιστο σύμμαχο καί ἡ Εὐρώπη πρέπει νά κινηθεῖ αὐτόνομα.

Μετά τό πρῶτο σόκ, καθώς οἱ ἀπειλές τοῦ Τράμπ αἰφνιδίασαν τήν Εὐρώπη, ἄρχισε ἡ συζήτησις γιά ἀντίμετρα πού θά μποροῦσε νά λάβει ἡ ΕΕ κατά τῶν ΗΠΑ. Ἡ Κύπρος, ἡ ὁποία ἀσκεῖ τήν ἑξάμηνη προεδρία τῆς ΕΕ, ἀνεκοίνωσε ὅτι συνεκάλεσε ἔκτακτη συνάντηση σέ ἐπίπεδο πρέσβεων μέ ἀφορμή τίς ἐξελίξεις γύρω ἀπό τήν Γροιλανδία καί τίς ἀπειλές τοῦ Τράμπ. Ταυτοχρόνως ὁ Πρωθυπουργός τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου, Κήρ Στάρμερ, ἐδήλωσε ὅτι ἡ ἀπειλή δασμῶν εἶναι «ἐντελῶς λανθασμένη», ἐνῷ ὁ Γάλλος Πρόεδρος Ἐμμανυέλ Μακρόν τήν χαρακτήρισε «ἀπαράδεκτη». Ὁ Μακρόν προτίθεται νά προτείνει τήν ἐνεργοποίηση τοῦ εὐρωπαϊκοῦ μηχανισμοῦ πού δίδει τή δυνατότητα στίς Βρυξέλλες νά λαμβάνουν οἰκονομικοῦ χαρακτῆρα ἀντίποινα κατά τρίτων κρατῶν.

Αὐτό ἀνέφεραν κύκλοι προσκείμενοι στήν προεδρία τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας, οἱ ὁποῖοι σημείωναν ὅτι καθ’ ὅλη τήν διάρκεια τῆς χθεσινῆς ἡμέρας ὁ Γάλλος Πρόεδρος βρισκόταν σέ διαρκῆ ἐπαφή μέ τούς Εὐρωπαίους ὁμολόγους του, «μέ στόχο τόν συντονισμό τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀπαντήσεως στίς ἀπαράδεκτες δασμολογικές ἀπειλές τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου.» Οἱ ἴδιες πηγές σημειώνουν πώς γιά τήν ἐνεργοποίηση τοῦ εὐρωπαϊκοῦ μηχανισμοῦ ἀντιποίνων δέν ἀπαιτεῖται ὁμοφωνία τῶν κρατῶν μελῶν, ἀλλά εἰδική πλειοψηφία, καί ὅτι μέσῳ αὐτοῦ τοῦ μηχανισμοῦ μποροῦν νά υἱοθετηθοῦν ἀποφάσεις σχετικές μέ ἐπενδυτικοῦ χαρακτῆρα σχέδια, ὅπως καί μέ τή συμμετοχή ἑταιρειῶν τρίτων κρατῶν στίς εὐρωπαϊκές ἀγορές κρατικῶν προμηθειῶν.

Καί ἡ Ἰταλίς πρωθυπουργός Τζώρτζια Μελόνι, ἡ ὁποία ταξιδεύει στήν Σεούλ, ἀνεφέρθη στίς ἀπειλές Τράμπ δηλώνοντας ὅτι ἡ πρόβλεψις νά αὐξηθοῦν οἱ δασμοί σέ βάρος τῶν χωρῶν πού ἐπέλεξαν νά συμβάλλουν στήν ἀσφάλεια τῆς Γροιλανδίας εἶναι λανθασμένη, ὑπογραμμίζοντας ὅμως ὅτι ἀπό ἀμερικανικῆς πλευρᾶς «ὑπῆρξε ἕνα πρόβλημα κατανοήσεως τίς πρωτοβουλίας ὁρισμένων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, ἡ ὁποία δέν πρέπει νά ἑρμηνευθεῖ ὡς ἀντιαμερικανική.» Ταυτοχρόνως ἐτόνισε ὅτι «πρέπει νά ξαναρχίσει ὁ διάλογος καί νά ἀποφευχθεῖ κορύφωσις τῆς ἐντάσεως.»

Νά σημειωθεῖ ὅτι αὐτήν τήν στιγμή εὑρίσκονται στήν Γροιλανδία 32 ἀξιωματικοί ἀπό χῶρες τῆς ΕΕ. Ὅμως ἐκεῖ πῆγαν μέ τήν ἰδιότητα τῶν στρατιωτικῶν τοῦ ΝΑΤΟ καί τῆς ΕΕ, προκειμένου νά συμμετάσχουν σέ ἄσκηση τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τῆς Δανίας ὑπό τήν ἐπωνυμία Arctic Endurance πού ἀφορᾶ στήν ἐγγύς τῆς Γροιλανδίας ρωσσικῆς καί κινεζικῆς δραστηριότητος.

Ἐν τῷ μεταξύ, ὁ ἐπί κεφαλῆς τοῦ ΕΛΚ Μάνφρεντ Βέμπερ ἀνέφερε πώς ἄν ὁ Τράμπ πραγματοποιήσει τήν ἀπειλή μέ τούς δασμούς, τότε δέν θά ἐπικυρωθεῖ ἡ συμφωνία τοῦ περασμένου Ἰουλίου γιά τό ἐμπόριο, τήν ὁποία εἶχαν ὑπογράψει στή Σκωτία Τράμπ καί φόν ντέρ Λάυεν. Ἀνέφερε συγκεκριμένα: «Τό Εὐρωπαϊκό Κοινοβούλιο δέν μπορεῖ νά ἐγκρίνει τή συμφωνία ὑπό τίς παροῦσες συνθῆκες, ἐπικαλούμενος τίς ἀπειλές τοῦ Τράμπ πού σχετίζονται μέ τή Γροιλανδία. Οἱ μηδενικοί δασμοί στά ἀμερικανικά προϊόντα δέν μποροῦν νά ἐφαρμοστοῦν ὅσο συνεχίζεται ἡ πολιτική πίεση ἀπό τήν Οὐάσιγκτων».

Τέλος, ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης ἐδήλωσε ὅτι γιά τήν Γροιλανδία ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος καί τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως εἶναι ἀπολύτως σαφής: «Ἡ Γροιλανδία ἀνήκει στό Βασίλειο τῆς Δανίας. Εἶναι ἔδαφος τοῦ ΝΑΤΟ.

Τυπικά δέν εἶναι ἔδαφος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ἀλλά ἀνήκει στή Δανία. Μόνο ἡ Δανία μπορεῖ νά ἀποφασίσει γιά τό μέλλον της. Πιστεύω καί ἐλπίζω ὅτι θά βρεθεῖ ἕνας τρόπος συνεννόησης μέ τίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες, πού ἔχουν εὔλογη ἀνησυχία γιά τήν ἀσφάλεια στήν Ἀρκτική. Μποροῦν, ὅμως, νά ἀπαντήσουν στά προβλήματα ἀσφάλειας τους μέ βάσεις στή Γροιλανδία, μέ παραπάνω στρατεύματα –τά εἶχαν, ἐξ ἄλλου, στό παρελθόν– χωρίς νά φτάσουμε σέ ἄλλες λύσεις πού θά παραβιάζουν κατάφωρα τό Διεθνές Δίκαιο καί θά ὁδηγοῦσαν, μήν ἔχετε καμμία ἀμφιβολία, σέ μιά καταστροφική σύγκρουση τήν Εὐρώπη μέ τίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες».

Ἡ Γροιλανδία ὅμως εἶναι ἕνα μόνον στοιχεῖο τῆς πολιτικῆς τοῦ Τράμπ καί οἱ Εὐρωπαῖοι ἡγέτες κάνουν τό λάθος νά τήν ἀντιμετωπίζουν μεμονωμένα. Ὅπως κάποτε ἔλεγαν οἱ βετεράνοι διπλωμάτες τοῦ Φόρεϊν Ὄφφις, ἡ πολιτική τῆς Οὐάσιγκτων ἔχει στόχο «νά κρατᾶ τούς Ἀμερικανούς πάνω, τούς Εὐρωπαίους κάτω καί τούς Ρώσσους… “ἀπασχολημένους”.»

Ὁ Τράμπ στήν ἀρχή τῆς θητείας του ἔδειξε ὄντως νά ἐπιθυμεῖ μιά γρήγορη λύση στήν Οὐκρανία, προκειμένου νά δρέψει δάφνες εἰρηνοποιοῦ. Διεπίστωσε ὅμως ὅτι αὐτό εἶναι τό μοναδικό θέμα στό ὁποῖο οἱ Εὐρωπαῖοι φέρνουν τεράστια ἀντίσταση ἐνῷ οἱ Ρῶσσοι δέν εἶναι πρόθυμοι νά συμβιβασθοῦν ἀφοῦ ἡ πλάστιγγα τοῦ πολέμου γέρνει σχεδόν ἀμετάκλητα πρός ὄφελός τους. Κατόπιν τούτου, ὡς ταλαντοῦχος πολιτικός καιροσκόπος, ὁ Τράμπ ἠκολούθησε τήν ὁδό τῆς μικρότερης ἀντιστάσεως. Φόρτωσε στούς Εὐρωπαίους ὅλο τό κόστος τοῦ πολέμου καί ἐλέγχει τήν ἐξέλιξή του διά τῆς ἰσχύος πού τοῦ παρέχει ἡ σχεδόν ἀπόλυτη ἐξάρτησις τῆς Εὐρώπης ἀπό τήν ἀμερικανική ἀμυντική ὀμπρέλλα. Σέ ἕνα τέτοιο περιβάλλον, ἡ ὅποια εὐρωπαϊκή ἀντίδρασις στά σχέδια τῶν ΗΠΑ θά δημιουργήσει παράπλευρες ἐπιπτώσεις. Ἄλλως τε ὁ φανατικός ἀντι-ρωσσισμός στήν Βόρειο Εὐρώπη δύσκολα θά σταματήσει, ὅπως, τοὐλάχιστον γιά μία κρίσιμη δεκαετία, δέν θά ἀρθεῖ καί ἡ σχεδόν ἀπόλυτη ἐξάρτησις τῆς Εὐρώπης ἀπό τίς ΗΠΑ.

Μέσῳ τῆς μίνι ἐπεμβάσεως στήν Βενεζουέλα καί τῶν ἀνοικτῶν διεκδικήσεων στήν Γροιλανδία, ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος διατράνωσε ὅτι κάνει ὅ,τι θέλει, χωρίς οὐσιαστικές ἀντιδράσεις. Ταυτόχρονα, παρέδωσε σχεδόν περιφρονητικά τό… μονοπώλιο τῆς ὑπερασπίσεως τῆς δυτικῆς «διεθνοῦς τάξεως» (πού ἐκ τῶν πραγμάτων καταρρέει, τοὐλάχιστον στή μορφή πού τή γνωρίσαμε), στούς, πολύ μικροῦ βεληνεκοῦς, σημερινούς ἡγέτες τῆς Εὐρώπης, οἱ ὁποῖοι τόλμησαν νά ἀρθρώσουν κριτική.