Ἀποχή-«μυστήριο» Βενιζέλου

Μειώθηκε δραστικά ἡ κινητικότητά του μέχρι νεωτέρας – Δέν πῆγε στό Ἡράκλειο, λακωνική ἡ δήλωσή του γιά τήν ἐπέτειο ἵδρυσης τοῦ ΠΑΣΟΚ – Προβληματίζεται γιά τά ἐθνικά θέματα

Μία διακριτική ἀλλά ἐμφανῆ ἀποχή ἀπό τήν δημόσια συζήτηση γιά τίς πολιτικές ἐξελίξεις στήν χώρα μας ἔχει ἐπιλέξει ὁ κ. Εὐάγγελος Βενιζέλος ἐδῶ καί ἀρκετούς μῆνες.

Πρόκειται ἄραγε γιά συνειδητή ἀπόφαση ἤ ὀφείλεται στήν θερινή ραστώνη, ἡ ὁποία –σημειωτέον– οὐδέποτε ἔδειξε νά ἐπηρεάζει τόν πολιτικό καί ἀκαδημαϊκό Βενιζέλο;

• Τῆς Οὐρανίασ Γαλανοῦ

Ἡ αἰτία τῆς ἀποχῆς δέν εἶναι τό γεγονός ὅτι ὁ πρώην πρόεδρος τοῦ ΠΑΣΟΚ καί ἀντιπρόεδρος τῆς κυβέρνησης Σαμαρᾶ δέν παρακολουθεῖ στενά τά πολιτικά τεκταινόμενα. Μέσα στό βαθύ καλοκαίρι καί τήν πολιτική ἄπνοια τοῦ Αὐγούστου, ἔδειξε ὅτι ἐνημερώνεται γιά κάθε πτυχή τῆς ἐπικαιρότητας, παρεμβαίνοντας σέ αὐτήν ἀκόμη καί μέ ἕναν ἰδιότυπο τρόπο. Τέσσερεις ἀποχαιρετισμούς ἔγραψε ὁ πολιτικός Βενιζέλος γιά τήν ἀπώλεια –κατά σειρά– τῶν Ἰωάννη Βαρβιτσιώτη, Στέλιου Ράμφου, Στέφανου Μάνου καί Κωνσταντίνου Τσουκαλᾶ. Τούς ἀποχαιρέτησε ὅλους μέ τόν δέοντα σεβασμό πού ταίριαζε στό ἐπίπεδο τῶν σχέσεων πού εἶχε ἀναπτύξει μέ κάθε ἕνα ἀπό τά σπουδαῖα αὐτά πρόσωπα ξεχωριστά. Εἰδικά γιά τόν Ἰωάννη Βαρβιτσιώτη συνέγραψε καί ἕνα ἄρθρο γιά τήν «Καθημερινή».

Ὁ κ. Βενιζέλος πέρασε καί φέτος τόν Αὔγουστο, ὅπως συνηθίζει τά τελευταῖα χρόνια, ἀρκετές ἡμέρες διακοπῶν στήν ἀγαπημένη του Κύθνο. Καί γιά τήν ἀκρίβεια, ὅπως πληροφόρησε ἀποχαιρετῶντας τόν διανοητή Ράμφο, στά Ποτάμια τῆς Κύθνου, πού ἦταν καί ὁ ἀγαπημένος τόπος τοῦ ἐκλιπόντος. Ἐκεῖ διάβαζε, ἔγραφε, μελετοῦσε. Ἡ ἑπόμενη παρέμβασή του ἐκδηλώθηκε ὡς χαιρετισμός γιά τήν ἐπέτειο τῆς ἱδρυτικῆς πράξης τοῦ ΠΑΣΟΚ τήν 3η Σεπτεμβρίου. Ὁ κ. Εὐάγγελος Βενιζέλος δέν πῆγε στό Ἡράκλειο τῆς Κρήτης, γιά νά γιορτάσει μέ τόν… γνήσιο πασοκικό τρόπο τά 52 χρόνια ΠΑΣΟΚ ἤ γιά νά σιγοτραγουδήσει «Θά τόν μεθύσουμε τόν ἥλιο…», μέ φόντο ἕνα πράσινο τρακτέρ. Ποτέ δέν ἦταν ὑπέρ τῶν ἀκραίων πανηγυρισμῶν.

Παρέμεινε στήν Ἀθήνα καί ἐξέδωσε μία ἀνακοίνωση πού θά μποροῦσε νά χαρακτηριστεῖ καί τυπική. Ἡ δεύτερη καί τελευταία παράγραφός της κατέληγε: «Αὐτό τό ΠΑΣΟΚ – θεσμικό, προγραμματικό καί ὑπεύθυνο– εἶναι ἐγγυητής ἑνός ἀξιακοῦ συστήματος πού δοκιμάζεται πανταχόθεν καί σέ ὅλα τά ἐπίπεδα: τῆς δημοκρατίας, τοῦ κράτους δικαίου καί τῶν θεμελιωδῶν δικαιωμάτων, τῆς κοινωνικῆς συμπερίληψης, τῆς ἐθνικῆς ἑνότητας, τῆς προόδου. Ἕνα ἰσχυρό ΠΑΣΟΚ εἶναι συνεπῶς καί πάλι ἀναγκαῖο». Οὔτε ἀναφορές σέ νῖκες καί σέ πρωτιές οὔτε μεγάλα λόγια καί διθυραμβικές ἐπισημάνσεις. Θά ἔλεγε κανείς ὅτι ὁ κ. Βενιζέλος εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν… χωμένος στά πράγματα, ἀλλά χωρίς νά συμμετέχει σέ αὐτά.

Πολλοί ἑρμηνεύουν ὡς μή συμπτωματικό τό γεγονός ὅτι ἔχει ἀποφύγει νά πεῖ τήν γνώμη του ἤ νά καταθέσει τίς ἀπόψεις του ἀκόμη καί γιά τίς ἐξελίξεις στά ἐθνικά ζητήματα, οἱ ὁποῖες εἶναι πολλές καί ἄκρως ἀνησυχητικές. Δέν παρεμβαίνει, δέν ἐπιτίθεται στήν Κυβέρνηση, ὅπως ἔχει πράξει στό πρόσφατο παρελθόν, μέ αἰχμή τά ζητήματα θεσμῶν καί κράτους δικαίου, δέν συμμετέχει, ἔστω καί ἐξ ἀποστάσεως, στίς ἐξελίξεις πού ἀφοροῦν στό ΠΑΣΟΚ, δέν ἀφήνει αἰχμές γιά τό κόμμα ΕΛΑΣ, δέν συμμετέχει σέ συζητήσεις γιά τό ὑπό δημιουργίαν κόμμα Σαμαρᾶ.

Περισσότερο δίνει μία αἴσθηση ὅτι κάθεται σιωπηλά σέ μία γωνία τοῦ πολιτικοῦ συστήματος καί παρακολουθεῖ, καί, ἴσως, νά περιμένει. Ἄδηλο τί. Ἡ ἀποστασιοποίησή του πάντως ἀπό τίς πολιτικές ἐξελίξεις, ἴσως καί ἀπό τό ΠΑΣΟΚ, εἶναι ἐμφανής. Ἡ τελευταία φορά πού στάθηκε κοντά στόν κ. Νῖκο Ἀνδρουλάκη ἦταν στό Συνέδριο τοῦ ΠΑΣΟΚ τόν προηγούμενο Μάρτιο. Κανείς δέν μπορεῖ νά ἰσχυριστεῖ ὅτι αὐτή εἶναι μία στάση τήν ὁποία ὁ κ. Βενιζέλος θά συνεχίσει νά τηρεῖ καί τό ἀμέσως ἑπόμενο διάστημα. Ἐνδεχομένως νά περιμένει νά δεῖ τήν μεγάλη εἰκόνα πρίν ἀπό τήν νέα του μεγάλη παρέμβαση. Θά ἦταν ἀφύσικο, ἄλλως τε, νά συνεχίσει νά παραμένει σιωπηλός.