Ἀποχαιρετῶντας ἕναν ἐμμονικό εἰκονοκλάστη

Ὁ Στέφανος Μάνος ἦταν Ἀρκάς, μέ καταγωγή ἀπό τήν Βλαχοκερασιά

Ὁ Στέφανος Μάνος ἦταν Ἀρκάς, μέ καταγωγή ἀπό τήν Βλαχοκερασιά. Οἱ Ἀρκάδες εἶναι, συνήθως, «ξεροκέφαλοι». Ἀκόμη καί ὡς πολιτικοί, δέν διακρίνονται γιά τήν ἱκανότητα «νά μήν κάνουν τοῦ κεφαλιοῦ τους».

«Τό δύσκολο εἶναι τό νά κάνεις τοῦ κεφαλιοῦ σου καί νά ἀποδεικνύεις ὅτι ἔχεις δίκιο» μοῦ εἶχε πεῖ, σέ μιά ἀπό τίς ἀρκετές φορές πού συνομιλήσαμε, στά χρόνια πού διεδραμάτιζε κυρίαρχο ρόλο στήν πολιτική σκηνή.

Κι ἐπειδή πολλά θά γραφοῦν καί θά εἰπωθοῦν γιά τόν ἐκλιπόντα νεωτεριστή καί ἐπίμονο καί κατ᾿ ἐξακολούθηση μεταρρυθμιστή πολιτικό, ἄς θυμίσουμε, μέ λίγα λόγια, ὅτι:

Προώθησε τήν κατασκευή τῶν πρώτων δημοσίων παιδοτόπων. Καθιέρωσε τήν προστασία τῶν παραδοσιακῶν οἰκισμῶν καί θεσμοθέτησε τούς πρώτους τετρακοσίους οἰκισμούς.

Θέσπισε αὐστηρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς καί ὅρισε πρόστιμα γιά τίς ρυπαίνουσες βιομηχανίες. Μερίμνησε γιά τήν πεζοδρόμηση καί τήν ἐν γένει ἀναμόρφωση στήν Πλάκα, ἀφοῦ ἀπαγόρευσε τή λειτουργία τῶν ἐκεῖ νυχτερινῶν κέντρων.

Μερίμνησε γιά νά μεταφερθεῖ τό «Γκάζι» ἀπό τό κέντρο τῆς Ἀθήνας στήν Ἐλευσίνα. Ἐπέβαλε τούς λεωφορειοδρόμους στό κέντρο τῆς Ἀθή-
νας ἐνισχύοντας τήν κίνηση μέ τά μέσα μαζικῆς μεταφορᾶς.

Θεσμοθέτησε καί ὑλοποίησε τήν πρώτη πεζοδρόμηση στήν Ἀθήνα, στήν ὁδό Βουκουρεστίου.

Ἀπελευθέρωσε τήν ραδιοφωνία, ἀνοίγοντας δρόμο στόν ἰδιωτικό τομέα. Εἰσήγαγε μέ νομοθεσία τήν κινητή τηλεφωνία. Ὑπέγραψε τήν σύμβαση γιά τό μετρό τῆς Ἀθήνας καί τήν ἔναρξη τῆς μελέτης γιά τό ἔργο τοῦ ἀεροδρομίου στά Σπάτα.

Προώθησε –ὑπερβαίνοντας ποικίλα κωλύματα– τό ἔργο τῆς Ἀττικῆς Ὁδοῦ. Ὑπέγραψε τήν ἔναρξη τῆς μελέτης γιά τήν γέφυρα Ρίου-
Ἀντιρρίου.

Νομοθέτησε τήν κατάργηση τῆς μονοπωλιακῆς ἀγορᾶς ἀπό τήν ΔΕΗ καί τόν ΟΤΕ.

Κατά τήν ταπεινή μας ἄποψη, ὁ Στέφανος Μάνος ὑπῆρξε ὁ μοναδικός, ἴσως, «εἰκονοκλάστης» στόν χῶρο τῆς Κεντροδεξιᾶς.

Χωρίς προκαταλήψεις, ἔχοντας σπουδαῖο ἐπιστημονικό ὑπόβαθρο, ἀλλά καί ἐμπειρίες ἀπό τόν ἰδιωτικό τομέα, ἐπεχείρησε νά ἐφαρμόσει φιλελεύθερα πολιτικά καί οἰκονομικά μέτρα ἀπό ὅποιον χῶρο πέρασε, ἀλλά μᾶλλον ἀπευθυνόταν σέ ἕνα πολιτικό σύστημα πού λάτρευε (καί λατρεύει) τήν «πελατεία» καί μισεῖ τήν εἰλικρίνεια καί σέ μιά μᾶζα πολιτικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχαν –ἀπό τότε– σχηματίσει τήν πεποίθηση ὅτι ἡ πολιτική ἀποτελεῖ ἐπάγγελμα (καί μάλιστα ἀσφαλές καί προσοδοφόρο), τά δέ ὑπουργεῖα «κάστρα» καί «ὁρμητήρια», ἀπό τά ὁποῖα ὁ
ἑκάστοτε ἐπί κεφαλῆς μπορεῖ νά στοχεύει στό θυμικό τῶν ψηφοφόρων καί νά ἀποφεύγει τήν ἀλήθεια ὅπως ὁ διάβολος τό λιβάνι!

Εἴχαμε πολλές φορές συναντηθεῖ κατ’ ἰδίαν, γιά νά συζητήσουμε. Διάβαζε τά ἄρθρα μου στήν «Καθημερινή» καί πίστευε –καί δέν ἦταν μακριά ἀπό τήν ἀλήθεια– ὅτι σέ γενικές γραμμές συμφωνοῦσα μέ πολλές ἀπό τίς «εἰκονοκλαστικές» ἀπόψεις του.

Τήν ἡμέρα, θυμᾶμαι, τῆς κηδείας τοῦ Γεωργίου Ράλλη, ἔξω ἀπό τόν ναό, μοῦ εἶπε γιά πολλοστή φορά «Μά, πότε θά ἀποφασίσεις νά ἔλθεις μαζί μας;». Μαζί του ἦταν ἕνας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος, ἐπί «σημιτισμοῦ», μοῦ ἔλεγε ἐπιμόνως ὅτι «ἄν δέν ὑπῆρχε ὁ Σημίτης, ἔπρεπε νά τόν ἀνακαλύψουμε».

Τοῦ εἶπα, ὅσο πιό διακριτικά μποροῦσα: «Ἄν εἴχατε ἔλθει μόνος, μπορεῖ νά μέ πείθατε, ἀλλά οἱ παρέες σας δέν εἶναι οἱ καλύτερες»…

Δυό σημειώσεις: α) Ὁ συνάδελφός μου, πού θαύμαζε τόν Σημίτη, εἶναι σήμερα ὑφυπουργός. β) Ὡς βουλευτής Ἐπικρατείας (μέ τό ΠΑ-
ΣΟΚ), ὁ Στέφανος Μάνος κατέθεσε ἀρκετές φορές πρόταση γιά κατάργηση τοῦ προνομίου τῶν ΜΜΕ νά διαθέτουν τό 2% τοῦ τζίρου τῶν ἐπιχειρήσεών τους χωρίς ἔλεγχο καί παραστατικά, ρύθμιση τήν ὁποία, κατά τήν παραδοχή του, εἶχε καί ὁ ἴδιος προσυπογράψει ὡς ὑπουργός Οἰκονομίας τῆς ΝΔ.

Ἡ ἐν λόγῳ ρύθμιση τελικῶς κατηργήθη τό 2009…