Ἀδικαιολόγητα νέα τελωνειακά προνόμια πρός τήν Τουρκία

Ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωση ὀφείλει νά ἀντιμετωπίζει ὅλα τά κράτη μέλη της ἰσότιμα

Δυστυχῶς, ἡ πρόσφατη ἀπόφαση γιά περαιτέρω τελωνειακή συνεργασία μέ τήν Τουρκία δημιουργεῖ σοβαρά ἐρωτήματα σχετικά μέ τήν στάση τῶν εὐρωπαϊκῶν θεσμῶν ἀπέναντι στήν Κυπριακή Δημοκρατία.

•  Νικόλαος Αναδιώτης*

Στίς 16 Ἰουλίου 2026, ἡ Εὐρωπαϊκή Ἐπιτροπή ἀνακοίνωσε συμφωνία ἀμοιβαίας ἀναγνώρισης τῶν προγραμμάτων Ἐγκεκριμένων Οἰκονομικῶν Φορέων μεταξύ Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης καί Τουρκίας. Μέ τήν συμφωνία αὐτή, οἱ τελωνειακές Ἀρχές θά μποροῦν νά λαμβάνουν ὑπόψη τήν πιστοποίηση ἀξιόπιστων ἐπιχειρήσεων, ὥστε νά προσαρμόζουν τήν ἀξιολόγηση κινδύνου καί τούς ἐλέγχους τῶν ἐμπορευμάτων. Ἡ Ἐπιτροπή παρουσιάζει τήν ἐξέλιξη ὡς μέσο διευκόλυνσης τοῦ νόμιμου ἐμπορίου.

Τό ἐρώτημα ὅμως εἶναι ἁπλό. Πῶς μπορεῖ ἡ Ἕνωση νά προσφέρει νέες διευκολύνσεις στήν Τουρκία, ὅταν ἡ ἴδια ἐξακολουθεῖ νά μήν ἐφαρμόζει πλήρως τίς ὑποχρεώσεις της ἔναντι τῆς Κύπρου; Ἡ Ἄγκυρα δέν ἔχει ἐφαρμόσει χωρίς διακρίσεις τό Πρόσθετο Πρωτόκολλο τῆς Συμφωνίας τῆς Ἄγκυρας. Τό πρόβλημα δέν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἑλληνική ἤ κυπριακή διαπίστωση. Τό ἴδιο τό Συμβούλιο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης ἔχει συνδέσει τούς τουρκικούς περιορισμούς μέ τήν μή ἐκπλήρωση συγκεκριμένων δεσμεύσεων καί ἔχει ζητήσει τήν ἐφαρμογή τῆς Τελωνειακῆς Ἕνωσης πρός ὅλα τά κράτη μέλη.

Γιά τόν λόγο αὐτόν, καταθέσαμε κοινοβουλευτική ἐρώτηση πρός τήν Εὐρωπαϊκή Ἐπιτροπή. Ζητοῦμε νά ἐξηγήσει γιατί προχωρεῖ σέ ἐμβάθυνση τῆς συνεργασίας, ἐνῷ παραμένουν ἄλυτες τόσο οὐσιαστικές ἐκκρεμότητες. Ζητοῦμε ἐπίσης σαφεῖς ἐγγυήσεις ὅτι οἱ τουρκικές ἐπιχειρήσεις δέν θά ἀπολαμβάνουν πρόσθετα πρακτικά ὀφέλη εἰς βάρος τῶν κυπριακῶν οἰκονομικῶν φορέων.

Κυρίως, θέτουμε τό ζήτημα τῆς αἱρεσιμότητας. Θά συνδέσει, ἐπί τέλους, ἡ Ἐπιτροπή ὁποιαδήποτε περαιτέρω τελωνειακή διευκόλυνση μέ τήν πλήρη ἐφαρμογή τῶν ὑφιστάμενων συμφωνιῶν; Δέν ἀμφισβητοῦμε ὅτι ἡ τελωνειακή συνεργασία μπορεῖ νά ἐξυπηρετεῖ τό ἐμπόριο καί τήν ἀσφάλεια τῶν ἐφοδιαστικῶν ἁλυσίδων. Ἀμφισβητοῦμε ὅμως τήν λογική μιᾶς συνεργασίας πού προχωρεῖ χωρίς νά ἀντιμετωπίζονται οἱ διακρίσεις σέ βάρος κράτους μέλους. Ἡ οἰκονομική ἀποτελεσματικότητα δέν μπορεῖ νά ἀποτελεῖ ἄλλοθι γιά πολιτική ἀνοχή.

Ἡ Κύπρος δέν εἶναι ὑποσημείωση στίς εὐρωτουρκικές σχέσεις. Εἶναι πλῆρες μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, μέ δικαιώματα πού ὀφείλουν νά προστατεύονται στήν πράξη. Ἡ εὐρωπαϊκή ἀλληλεγγύη δοκιμάζεται ἀκριβῶς ὅταν ἀπαιτεῖται συνέπεια ἀπέναντι σέ ἕναν σημαντικό ἐμπορικό ἑταῖρο. Μέ τήν ἐρώτηση πού καταθέσαμε ζητοῦμε λογοδοσία, ἴση μεταχείριση καί συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Ἡ Εὐρώπη δέν μπορεῖ νά ἀπαιτεῖ σεβασμό τῶν κανόνων ἀπό τούς πολῖτες της καί ταυτόχρονα νά ἀνέχεται ἐπιλεκτική ἐφαρμογή τους στίς διεθνεῖς συνεργασίες της.

Περιμένουμε ἀπό τήν Ἐπιτροπή ὄχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις, ἀλλά ἀπαντήσεις γιά τούς ἐλέγχους, τίς συνέπειες καί τά ἑπόμενα βήματα. Ἡ ἀξιοπιστία τῆς Ἕνωσης κρίνεται ἀπό τό κατά πόσο ὑπερασπίζεται τίς δεσμεύσεις της ἀπέναντι σέ κάθε κράτος μέλος, ἀνεξαιρέτως.

https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2026-004104 EL.html

* Εὐρωβουλευτής Ἀνεξάρτητο Μέλος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ

* Οἱ θέσεις ἐκφράζουν ἀποκλειστικῶς τόν εὐρωβουλευτή. Τό Εὐρωπαϊκό Κοινοβούλιο δέν φέρει καμμία εὐθύνη γι’ αὐτές.