Ὑπογραφές μέ τήν Chevron ἀλλά σιωπή γιά τά κυριαρχικά δικαιώματα

Σέ ἄμεση ἰσχύ τό Κοινό Ἀνακοινωθέν τῆς Ἀγκύρας καί ἡ Διακήρυξις τῶν Ἀθηνῶν – Λέξις γιά τό «τουρκολιβυκό» καί τήν «Γαλάζια Πατρίδα» Πρωθυπουργός καί ὑπουργός Ἐνεργείας ἀπέφυγαν νά ἐπαναλάβουν παλαιότερες δηλώσεις τους, ὅτι οἱ ἔρευνες τοῦ ἐνεργειακοῦ κολοσσοῦ στήν Κρήτη ἀποτελοῦν «ἔμπρακτη ἀναγνώριση τῶν ἑλληνικῶν θέσεων ἀπό τίς ΗΠΑ» – Ἀπό φόβο μήν θεωρηθοῦν «μονομερεῖς ἐνέργειες»

ΛΥΠΟΥΜΕΘΑ ἀλλά δέν συμμεριζόμεθα τόν ἐνθουσιασμό πού ἐκφράζει ἡ Κυβέρνησις γιά τήν χθεσινή ὑπογραφή τῶν συμβάσεων παραχωρήσεως τῶν θαλάσσιων οἰκοπέδων νότια τῆς Κρήτης καί τῆς Πελοποννήσου στήν κοινοπραξία τῆς Chevron καί Helleniq Energy. Ὄχι ὅτι δέν εἶναι σημαντικές. Γίνονται ὑπό τήν σκιά καί κατ’ ἐφαρμογήν τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι τόσο ὁ Πρωθυπουργός ὅσο καί ὁ ὑπουργός Ἐνεργείας, στίς δηλώσεις τους πρό τῶν ἐκπροσώπων τῆς ἑταιρείας καί τῆς πρέσβεως τῶν ΗΠΑ στήν Ἀθήνα, οὐδόλως ἀνεφέρθησαν στά κυριαρχικά δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος. Καί ὅμως κάποτε στό ὄχι πολύ μακρινό παρελθόν ἐτονίζετο ἀπό κυβερνητικῆς πλευρᾶς ὅτι ἡ ἐκδήλωσις ἐνδιαφέροντος ἀπό τήν Chevron συνιστᾶ ἔμπρακτη ἀναγνώριση τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τῆς Ἑλλάδος στίς θαλάσσιες περιοχές νοτίως τῆς Κρήτης καί τῆς Πελοποννήσου.

Θεωρούσαμε ὅτι ἡ ἀναγνώρισις αὐτή καταργοῦσε στήν πράξη τό «τουρκολιβυκό μνημόνιο» καί τήν θεωρία τῆς «Γαλάζιας Πατρίδος». Πλέον δέν διατυπώνεται οὔτε μία λέξις γιά τά ζητήματα αὐτά. Οἱ δηλώσεις περιορίζονται σέ ἀναφορές στήν ἐνέργεια, στήν συνεργασία μέ τίς ΗΠΑ καί στόν Κάθετο Διάδρομο.

Προφανῶς ἡ ἑλληνική Κυβέρνησις διατηρεῖ τόν φόβο, ὅτι τέτοιες ἀναφορές θά μποροῦσαν νά θεωρηθοῦν ἀπό τήν Τουρκία «μονομερεῖς ἐνέργειες» πού παραβιάζουν τό Κοινό Ἀνακοινωθέν τῆς Ἀγκύρας καί τήν Διακήρυξη τῶν Ἀθηνῶν. Καί βεβαίως γιά τήν ἀμερικανική Κυβέρνηση, τήν ὁποία ἐκπροσωποῦσε ἡ πρέσβυς Γκιλφόυλ, τό ζήτημα εἶναι καθαρῶς οἰκονομικό καί χωρίς πολιτικές προεκτάσεις πού ἅπτονται τῆς ἀναγνωρίσεως κανόνων δικαίου ἤ κυριαρχίας καί κυριαρχικῶν δικαιωμάτων. Τό μόνο σημεῖο στό ὁποῖο γίνεται ἀναφορά εἶναι ἡ στρατηγική σχέσις τῆς Ἑλλάδος μέ τίς ΗΠΑ. Πῶς μπορεῖ αὐτό ὅμως νά μεταφρασθεῖ ἐπί τοῦ πεδίου καί ἰδίως σέ μιά περίπτωση κρίσεως ἐπαφίεται ὑπό καθεστώς ἀοριστίας.

Μάλιστα ἀναφορές στά ζητήματα αὐτά δέν γίνονται οὔτε στίς ἄτυπες ἐνημερώσεις τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖες ἐπίσης περιορίζονται στήν παράθεση οἰκονομικῶν στοιχείων καί στήν ἀνάδειξη τοῦ γεγονότος ὅτι οἱ περιοχές τῶν ἐρευνῶν αὐξάνονται ἀπό 47.905 τ.χλμ. σέ συνολικά 94.094 τετραγωνικά χιλιόμετρα, στοιχεῖο ὅμως πού συνοδεύεται ἀπό τήν ἐπισήμανση, ὅτι «τό ἀποτέλεσμα μίας ἔρευνας εἶναι ἀβέβαιο.» Τοῦτο ἐδήλωσε ὁ ἴδιος ὁ κ. Μητσοτάκης ὁ ὁποῖος προσέθεσε: «Ὅλοι τό κατανοοῦμε, δέν θά ἔχουμε σαφῆ εἰκόνα τοῦ τί ὑπάρχει ἕως ὅτου νά καταβάλουμε αὐτή τήν προσπάθεια». Ἔτσι ἔχουμε μιά δεύτερη διαφοροποίηση σέ σχέση μέ τίς δηλώσεις τοῦ παρελθόντος. Ἐνῷ πρίν ἀπό λίγους μῆνες ἐγένοντο ἀναφορές σέ ἐξορύξεις, τώρα ὅλοι ὁμιλοῦν γιά ἔρευνες ἤ τό πολύ γιά ἐρευνητικές γεωτρήσεις. Τοῦτο σημαίνει ὅτι τά οἰκονομικά μεγέθη πού παρέθεσε ἡ Κυβέρνησις παραμένουν ἁπλῶς εὐκταῖα.

Γιά τήν ἱστορία τά παραθέτουμε: Τά ὀφέλη, γιά τήν ἑλληνική οἰκονομία, μεταφράζονται σέ 20% ἑταιρικό φόρο, 5% περιφερειακό φόρο. Τά δικαιώματα παραγωγῆς ἀνέρχονται σέ 35 ἑκατ. εὐρώ εἰς βάθος χρόνου. Θά εἰσπράττονται royalties ἀνάλογα μέ τό ὕψος τῆς παραγωγῆς ἀπό 4% ἕως 15%. Μέ τίς τέσσερεις συμβάσεις τά μπόνους ὑπογραφῆς εἶναι 3,5 ἑκατ. εὐρώ, τό πρῶτο μπόνους παραγωγῆς 5,5 ἑκατ. εὐρώ καί ἄλλα μπόνους 49,2 ἑκατ. εὐρώ. Ἐπίσης ἕως 25 ἑκατ. εὐρώ σέ training fees, πρῶτο μπόνους παραγωγῆς ἕως 45 ἑκατ. εὐρώ, 40% ἐπιστροφή ἐσόδων στό ἑλληνικό κράτος καί τραπεζικές ἐγγυήσεις: 17,5 ἑκατ. (Α΄ φάσις), 24 ἑκατ. (Β΄), 100 ἑκατ. εὐρώ. Σέ ὁρίζοντα δεκαετίας, οἱ συνολικές ἐπενδύσεἰς δύνανται νά φθάσουν τά 790 ἑκατ. εὐρώ.

Πέρα ὅμως ἀπό τίς ἀβεβαιότητες αὐτές ὑπάρχει τό σημαντικό ζήτημα τοῦ Καθέτου Διαδρόμου, οἱ ἀναφορές στόν ὁποῖο δείχνουν ἐπίσης μιά σημαντική ὑποβάθμιση σέ σχέση μέ τίς πρό καιροῦ ἐξαγγελίες. Εἰδικώτερα τώρα ὁ Κάθετος Διάδρομος ὑποβαθμίζεται ἀπό «ἐνεργειακός κόμβος» σέ «ἐναλλακτική λύση».

Θυμίζουμε ὅτι στίς 3-10-2025 ὁ ὑπουργός Ἐνεργείας κ. Σταῦρος Παπασταύρου ἐδήλωνε: «Ἀπό τήν Ἀθήνα στέλνουμε ἕνα ξεκάθαρο μήνυμα: ὁ Κάθετος Διάδρομος εἶναι ἡ νέα ἐνεργειακή ραχοκοκκαλιά τῆς Εὐρώπης, πού ἑνώνει τόν Νότο μέ τόν Βορρᾶ, ἐνισχύει τόν ρόλο τῆς Ἑλλάδας ὡς ἐνεργειακοῦ κόμβου καί θωρακίζει τή συλλογική μας ἀνθεκτικότητα».

Καί στίς 5 Νοεμβρίου 2025 ὁ Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ἐτόνιζε: «Ἡ Ἑλλάδα ἔχει τήν τύχη νά βρίσκεται σέ μία μοναδική γεωγραφική θέση καί ἀποτελεῖ τή φυσική πύλη εἰσόδου τοῦ ἀμερικανικοῦ ὑγροποιημένου φυσικοῦ ἀερίου στήν Εὐρώπη. Ὁ Κάθετος Διάδρομος εἶναι ἕνα ἔργο μεγάλης γεωπολιτικῆς καί οἰκονομικῆς σημασίας γιά ἐμᾶς».

Σήμερα ὅμως (καί μετά ἀλλεπάλληλους ἄγονους διαγωνισμούς γιά τήν μεταφορά φυσικοῦ ἀερίου μέσῳ αὐτοῦ) ὁ Κάθετος Διάδρομος χαρακτηρίζεται ἁπλῶς «ἐναλλακτική λύσις». Ὁ κ. Παπασταύρου ἐδήλωσε γιά τόν Κάθετο Διάδρομο ὅτι «συνιστᾶ μιά ἐναλλακτική λύση ἔναντι τοῦ ρωσσικοῦ φυσικοῦ ἀερίου. Πρόκειται γιά μιά ἀρτηρία σύνδεσης ἐμπορίου περίπου 100 ἑκατ. ἀνθρώπων.»

Καί ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης: «Πιστεύουμε στόν κάθετο διάδρομο ὡς ἐναλλακτική στό ρωσσικό ἀέριο. Καί καθώς ἡ Εὐρώπη μηδενίζει τόν ἐφοδιασμό ἀπό τή Ρωσσία, ὁ διάδρομος αὐτός θά ἀποκτήσει μεγαλύτερη γεωπολιτική καί οἰκονομική σημασία».