Τράμπ καί Brexit συσπειρώνουν τήν ΕΕ

Ἀποστολή στίς Βρυξέλλες

Τῆς Μύρνας Νικολαΐδου

ΣΟΒΑΡΕΣ ἀναταράξεις ἀλλά καί ἔντονο προβληματισμό ἔχουν προκαλέσει στήν ΕΕ τόσο ἡ ριζική στροφή τῆς ἀμερικανικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ὅσο καί οἱ δύσκολες διαπραγματεύσεις γιά τό Brexit. Ἀρκετοί θεωροῦν ὅτι οἱ δύο αὐτές ἐξελίξεις μπορεῖ νά ὁδηγήσουν ἀκόμη καί στήν ἀποσταθεροποίηση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως. Ὑπάρχει ὅμως καί ἄλλη ἄποψις: ὅτι Brexit καί Τράμπ μπορεῖ νά ἐπιφέρουν ἀκριβῶς τά ἀντίθετα ἀποτελέσματα, ἐνισχύοντας τήν εὐρωπαϊκή ἑνότητα. Αὐτό πιστεύουν ὁ Γερμανός εὐρωβουλευτής καί στενός σύμμαχος τῆς Μέρκελ, Ἔλμαρ Μπρόκ καί ἡ Πολωνή εὐρωβουλευτής καί πρώην Ἐπίτροπος Ντανούτα Χοῦμπνερ. Ἀμφότεροι ἦταν μεταξύ τῶν ὁμιλητῶν στό πρόσφατο σεμινάριο τῆς Ἑνώσεως Εὐρωπαίων Δημοσιογράφων (ΑΕJ) καί τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Ἐπικοινωνίας τοῦ Εὐρωκοινοβουλίου πού πραγματοποιήθηκε στίς Βρυξέλλες.

Χωρίς περιστροφές καί μέ ἀρκετή δόση σαρκασμοῦ, ὁ Μπρόκ ἔφθασε στό σημεῖο νά προτείνει νά δοθεῖ στόν Ἀμερικανό Πρόεδρο τό βραβεῖο Καρλομάγνου γιά τήν συμβολή του στήν εὐρωπαϊκή ὁλοκλήρωση. Ὅπως ἐξήγησε, ἡ πολιτική τοῦ Τράμπ τελικῶς βοήθησε στήν συσπείρωση τῆς Εὐρώπης, δημιουργώντας ἕνα κοινό μέτωπο ἐναντίον του. Παραλλήλως, ἡ Χοῦμπνερ ὑπεστήριξε ὅτι ἡ ΕΕ μπορεῖ νά ἀντιμετωπίσει τήν παγκόσμια αὐτή πρόκληση, ἐνισχύοντας τήν θέση της στήν διεθνῆ πολιτική σκηνή. Ὑπενθυμίζεται ὅτι στίς 31 Μαΐου οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες ἀνεκοίνωσαν τήν ἐπιβολή δασμῶν στίς εἰσαγωγές ἀλουμινίου καί χάλυβος ἀπό τήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση, τερματίζοντας μία δίμηνη ἐξαίρεση καί ἑτοιμάζοντας τό σκηνικό γιά ἕναν ἐνδεχόμενο ἐμπορικό πόλεμο μέ ὁρισμένους ἀπό τούς πιό σημαντικούς συμμάχους τῆς Ἀμερικῆς. Μόλις χθές ἔγινε γνωστό ὅτι οἱ Βρυξέλλες ἑτοιμάζουν νέα λίστα μέ δασμούς εἰς βάρος τῶν ΗΠΑ, ἐάν ὁ Τράμπ κάνει πράξη τήν ἀπειλή του καί προχωρήσει στήν ἐπιβολή δασμῶν σέ εὐρωπαϊκά αὐτοκίνητα. Κατά τούς «Financial Times», στήν λίστα, πού φέρεται νά περιλαμβάνει δασμούς ἀξίας 18 δισ. δολλαρίων, συγκαταλέγονται ἡ κέτσαπ, τά κατεψυγμένα ψάρια, οἱ σταφίδες ἀκόμη καί οἱ αὐτοκόλλητοι ἐπίδεσμοι.

Ὅσον ἀφορᾶ στό Brexit, ὁ Μπρόκ ἐκτιμᾶ ὅτι καί αὐτό θά συμβάλλει στήν περαιτέρω ἀνάπτυξη τῆς ΕΕ ἐν μέσω τῆς μεταρρυθμιστικῆς περιόδου πού ἤδη διανύει. Ὡς παράδειγμα προέβαλε τήν ἀμυντική ἕνωση, τήν δημιουργία τῆς ὁποίας ἐμπόδιζε μέχρι τώρα ἡ Βρεταννία. Εἶναι ἄλλωστε γνωστό ὅτι τό Λονδῖνο ἔχει χρησιμοποιήσει οὐκ ὀλίγες φορές τό βέτο του προκειμένου νά ἀποτρέψει πολιτικές πού στόχευαν στήν μεγαλύτερη εὐρωπαϊκή ὁλοκλήρωση. Τώρα ὅμως δέν ἔχει κανένα λόγο, ἀνοίγοντας τόν δρόμο γιά τό πρῶτο κοινό εὐρωπαϊκό πρόγραμμα στήν ἀμυντική βιομηχανία στίς ἀρχές τοῦ 2019. Στό πλαίσιο αὐτό ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Εὐρωκοινοβουλίου ἐνέκρινε τήν περασμένη ἑβδομάδα τήν σχετική χρηματοδότηση μέ ἀρχικό ποσό 500 ἑκατ. εὐρώ.

Σχετικῶς μέ τίς διαπραγματεύσεις μεταξύ Βρυξελλῶν καί Λονδίνου γιά τήν συμφωνία ἐξόδου τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου ἀπό τήν ΕΕ, οἱ Εὐρωπαῖοι ἔχουν προειδοποιήσει ἐπανειλημμένως ὅτι τά χρονικά περιθώρια ἔχουν στενέψει γιά τήν Βρεταννία, μέ ὁρίζοντα τήν καταληκτική ἡμερομηνία τῆς 29ης Μαρτίου 2019. Ὁ πρόεδρος τοῦ Εὐρωκοινοβουλίου Ἀντόνιο Ταγιάνι ἀνέφερε κατά τήν διάρκεια ὁμιλίας του στό συνέδριο ὅτι ἡ ΕΕ εἶναι ἕτοιμη γιά μία καλή συνεργασία μέ τήν Βρεταννία στόν τομέα τῆς ἀσφάλειας, ὡστόσο κανείς δέν ἔχει καταλάβει τί ἀκριβῶς θέλει νά κάνει. Ἐξέφρασε δέ τήν ἐκτίμηση ὅτι τό πρόβλημα δέν εἶναι ἡ Τερέζα Μαίη ἀλλά τό Δημοκρατικό Ἑνωτικό Κόμμα τῆς Βορείου Ἰρλανδίας, χωρίς τήν ὑποστήριξη τοῦ ὁποίου ἡ κυβέρνησις Μαίη ἁπλά δέν ὑφίσταται. Τό μεγαλύτερο «ἀγκάθι» στίς διαπραγματεύσεις ἐξακολουθεῖ νά εἶναι τό θέμα τῆς Ἰρλανδίας καί ἡ προσπάθεια ἀποφυγῆς ἑνός σκληροῦ συνόρου, πού θά χωρίσει τήν χώρα στά δύο καί θά θέσει σέ κίνδυνο τήν εἰρήνευση στήν περιοχή. Καί αὐτό, διότι ἡ Βόρειος Ἰρλανδία θά ἀποχωρήσει ἀπό τήν ΕΕ μαζί μέ τό ὑπόλοιπο Ἡνωμένο Βασίλειο, ἐνῶ ἡ Δημοκρατία τῆς Ἰρλανδίας θά παραμείνει μέλος τῆς ΕΕ.

Μπροστά στό ἐνδεχόμενο ἑνός ἀδιεξόδου ἤ μιᾶς κακῆς συμφωνίας μέ τήν ΕΕ, ἡ Βρεταννή εὐρωβουλευτής Κάθρην Μπῆρντερ, πού ἀνήκει στούς Φιλελευθέρους, ἐπέμεινε στήν ἐναλλακτική ἑνός δευτέρου δημοψηφίσματος. Ἀναρωτήθηκε δέ ἐάν οἱ ἀντάρτες τῶν Συντηρητικῶν θά ἔχουν τό θάρρος νά καταψηφίσουν μία κακή συμφωνία σέ περίπτωση πού τεθεῖ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.