ΟΙ ΚΑΤΟΧΟΙ ἀδειῶν τοῦ ἀντισυνταγματικοῦ Νέου Οἰκοδομικοῦ Κανονισμοῦ πού ἡ ὑλοποίησίς τους ἀποδεδειγμένως εἶχε ξεκινήσει ἕως τίς 11.12.2024 μέ τήν ἔναρξη τῶν χωματουργικῶν ἐργασιῶν μποροῦν νά χτίσουν, συμφώνως πρός τήν ἀπόφαση τοῦ ΣτΕ, ὅπως ἀποσαφηνίζει τό σκεπτικό, πού ἐδημοσιοποιήθη χθές, βάσει τοῦ ὁποίου τό ΣτΕ ἔκρινε ἀντιστυνταγματικό τό σύστημα κινήτρων.
Ἐξαιροῦνται οἱ περιπτώσεις ἀδειῶν γιά τίς ὁποῖες οἱ ὑποθέσεις ἐκκρεμοῦσαν στά δικαστήρια κατά τήν 11.12.2024. Οἱ ἄδειες γιά τίς ὁποῖες δέν ἔχουν ξεκινήσει ἀκόμη οἱ οἰκοδομικές ἐργασίες μποροῦν νά ἀκυρωθοῦν γιά τούς λόγους πού ἀναφέρονται στίς ἀποφάσεις. Οἱ ἄδειες γιά τίς ὁποῖες ἔχουν ξεκινήσει οἱ οἰκοδομικές ἐργασίες δέν κινδυνεύουν ἐξ αἰτίας τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἀντισυνταγματικῶν κινήτρων τοῦ ΝΟΚ, ἀλλά κινδυνεύουν μόνο ἐφ’ ὅσον ἔχουν ἄλλες πλημμέλειες.
Ταυτόχρονα, ἀνοίγει ὁ δρόμος γιά τήν διεκδίκηση ἀποζημιώσεων ἀπό ἰδιῶτες καί ἐργολάβους τῶν ὁποίων θά ἀκυρωθοῦν οἱ οἰκοδομικές ἄδειες λόγῳ ἀντισυνταγματικότητος τοῦ νόμου τοῦ κράτους.
Οἱ σύμβουλοι Ἐπικρατείας διευκρινίζουν ἐπακριβῶς τό σημαίνει «ἡ ἔναρξη ὑλοποίησης τῶν οἰκοδομικῶν ἀδειῶν» ὑπογραμμίζοντας ὅτι τέτοιες νοοῦνται οἱ ἐργασίες ἐκσκαφῆς γιά τήν ἀνέγερση τῆς οἰκοδομῆς, ὁ χρόνος πραγματοποιησεώς τῶν ὁποίων πρέπει νά ἀποδεικνύεται μέ κάθε πρόσφορο τρόπο, ὅπως, μεταξύ ἄλλων,
α) μέ τή γνωστοποίηση, καθ’ οἱονδήποτε τρόπο, τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν ἐκσκαφῆς σέ ὁποιαδήποτε διοικητική ἀρχή καί
β) μέ τήν ἠλεκτρονική ὑποβολή Ἀναλυτικῆς Περιοδικῆς Δηλώσεως (ΑΠΔ) ἀπό τόν ἐργοδότη στή βάση δεδομένων τοῦ ΕΦΚΑ κ.ο.κ., ἐφ’ ὅσον ἡ γνωστοποίηση ἤ ἡ ὑποβολή τῶν ὡς ἄνω στοιχείων γίνει ἕως καί τήν 11η Δεκεμβρίου 2024. Δηλαδή, «δέν ἀρκοῦν, ἡ ἠλεκτρονική αὐτόματη ἔκδοση τῆς οἰκοδομικῆς ἄδειας καί ἡ λήψη ἀριθμοῦ ἄδειας, οὔτε ἡ ἠλεκτρονική ἐνημέρωση ἄλλων ὑπηρεσιῶν, τά ὁποῖα ἀφοροῦν μόνον τό γεγονός τῆς ἔκδοσης τῆς ἄδειας καί δέν ἀποδεικνύουν τόν χρόνο ἔναρξης τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν» ἐνῷ «ἐκκρεμεῖς κατά τήν 11.12.2024 δίκες δέν καταλαμβάνονται ἀπό τόν περιορισμό τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀντισυνταγματικότητας.»
Δέν ἀρκοῦν, ὅμως, ἡ ἠλεκτρονική αὐτόματη ἔκδοσις τῆς οἰκοδομικῆς ἀδείας καί ἡ λῆψις ἀριθμοῦ ἀδείας οὔτε ἡ ἠλεκτρονική ἐνημέρωσις ἄλλων Ὑπηρεσιῶν, καθώς ἀφοροῦν μόνο τό γεγονός τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀδείας καί δέν ἀποδεικνύουν τόν χρόνο ἐνάρξεως τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν.
Στό ἐρώτημα ἐάν δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως ὅσων ἡ ἄδεια ἐκρίθη ἀντισυνταγματική, τό ΣτΕ ἀναφέρει ὅτι «ὅταν προκαλεῖται ζημία ἀπό ἀντισυνταγματικότητα νόμου ὑπάρχει κατ’ ἀρχήν δικαίωμα ἀποζημίωσης, ἐφ’ ὅσον συντρέχουν καί οἱ λοιπές προϋποθέσεις γιά τήν ἀστική εὐθύνη τοῦ Κράτους. Τό δικαίωμα γιά ἀποζημίωση κρίνεται ἀνάλογα μέ τίς εἰδικότερες περιστάσεις τῆς κάθε ὑπόθεσης ἀπό τά ἁρμόδια διοικητικά δικαστήρια. Τό Δικαστήριο εφήερμοσε τή νομοθεσία πού δίνει τή δυνατότητα συνεκτιμήσεως τῶν συνεπειῶν τῆς κρίσεως περί ἀντισυνταγματικότητος καί, στή συγκεκριμένη περίπτωση, ἐξήντλησε τά περιθώρια τῆς νομοθεσίας αὐτῆς γιά τόν περιορισμό τῆς βλάβης πού μπορεῖ νά ἐπέλθει ἀπό τίς ἀποφάσεις στήν οἰκονομική δραστηριότητα καί τήν ἀσφάλεια τῶν συναλλαγῶν.»
Μ.Η.Τ. 232122