Ἄγκυρα.- Τά λόγια τοῦ πρέσβεως τῶν ΗΠΑ στήν Ἄγκυρα Τόμ Μπάρακ «θά ἀκούσετε νέα πολύ σύντομα», σχετικῶς πρός τό αἴτημα ἀποκτήσεως τῶν F-35 ἀπό τήν Τουρκία, μόνο τυχαῖα δέν ἦταν.
Ὑποδηλώνουν ὅτι ὑπάρχει μιά φόρμουλα ἡ ὁποία ἔχει πλέον ὡριμάσει καί εἶναι ἱκανή νά λύσει τόν γόρδιο δεσμό τῆς ἀποκτήσεως τῶν μαχητικῶν ἀεροσκαφῶν F-35 μέ ἀντίστοιχη ἀδρανοποίηση τῶν ρωσσικῶν ἀντιαεροπορικῶν συστημάτων S-400. Ὁ τέως πρέσβυς καί πρώην μόνιμος ἀντιπρόσωπος τῆς Τουρκίας στό ΝΑΤΟ Φατίχ Κεϋλάν ἔχει ἀναφέρει ὅτι οἱ δύο Πρόεδροι (Ντόναλντ Τράμπ καί Ταγίπ Ἐρντογάν), μετά τήν συνάντηση πού εἶχαν, θά ἐπικεντρωθοῦν πλέον στά μηνύματα πού θά μεταδοθοῦν στό ἐσωτερικό τῶν χωρῶν τους γιά τό συγκεκριμένο ζήτημα. Εἰδικώτερα ἐπισημαίνει ὅτι ὁ Τράμπ θά προβάλει τήν ὑπέρβαση αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ὡς δική του ἐπιτυχία στήν ἐξωτερική πολιτική, ἐνῶ στήν Τουρκία ἡ κυβέρνησις θά ἀρχίσει νά δίδει προτεραιότητα στήν ἀγορά τῶν F-35. Ὅπως χαρακτηριστικῶς τονίζει, ὅλα εἶναι θέμα συγχρονισμοῦ. Δίδοντας τό χρονικό πλαίσιο, ἐπισημαίνει ὅτι οἱ ΗΠΑ θά ψηφίσουν τόν νέο ἀμυντικό προϋπολογισμό τους τόν Νοέμβριο καί στό πακέτο εἶναι πιθανόν νά συμπεριληφθοῦν διατάξεις σχετικῶς μέ τήν πώληση τῶν F-35 στήν Τουρκία.
Φυσικά, γιά νά ἐπιτευχθεῖ αὐτό δέν ἀρκεῖ ἡ προθυμία τοῦ Τράμπ νά πωλήσει F-35 στήν Τουρκία, διότι ἡ φράσις «ἡ Τουρκία πρέπει νά παραιτηθεῖ ἀπό τήν κυριότητα τῶν S-400» στόν Νόμο περί Ἐθνικῆς Ἀμύνης τοῦ 2020 δεσμεύει τά χέρια τοῦ Λευκοῦ Οἴκου. Τό Κογκρέσσο θά πρέπει νά ἀλλάξει τήν διατύπωση. Γιά μακρό χρονικό διάστημα, ἡ λύσις πού συνεζητεῖτο ἦταν ἡ Τουρκία νά δεσμευθεῖ νά μήν θέσει τά S-400 σέ ἐπιχειρησιακή χρήση καί ὁ Τράμπ νά ζητήσει ἀπό τό Κογκρέσσο νά ἀλλάξει τήν διατύπωση τοῦ νόμου στό: «Ἡ Τουρκία δέν πρέπει νά θέσει τά S-400 σέ ἐπιχειρησιακή ἑτοιμότητα». Ὅμως, τούς τελευταίους μῆνες, αὐτή ἡ φόρμουλα μπῆκε στήν ἄκρη καί τά ἐπιτελεῖα τῶν δύο μερῶν ἄρχισαν νά ἐργάζονται γιά μιά πιό «μόνιμη» λύση.
Ὁ Κεϋλάν ἐδήλωσε ὅτι, στήν φόρμουλα πού τελικῶς θά ἐφαρμοστεῖ, ἡ Τουρκία θά μποροῦσε νά διατηρήσει μονίμως ἐκτός λειτουργίας τούς S-400 πού ἀγόρασε γιά περισσότερα ἀπό 2 δισεκατομμύρια δολλάρια καί ὅτι θά μποροῦσαν νά μεταφερθοῦν στήν βάση τοῦ Ἰντσιρλίκ καί νά δημιουργηθεῖ ἕνας μηχανισμός ἐπιθεωρήσεως γιά τήν ἐπαλήθευση αὐτοῦ. Ἀνέφερε ὅτι μετά ἀπό αὐτήν τήν ρύθμιση ὁ Τράμπ θά εἶχε τά χέρια ἐλεύθερα καί θά μποροῦσε νά ζητήσει ἀπό τό Κογκρέσσο εὐελιξία στήν διατύπωση τοῦ νόμου.
Ἐτόνισε δέ ὅτι ὁ μηχανισμός ἐπαληθεύσεως θά μποροῦσε νά εἶναι εἴτε μεταξύ τῶν ΗΠΑ καί τῆς Τουρκίας εἴτε μεταξύ τοῦ ΝΑΤΟ καί τῆς Τουρκίας. Ὡστόσο, οἱ ΗΠΑ ἐνδέχεται νά εἶναι ἀπρόθυμες νά ἔχουν ρωσσικά συστήματα ἀντιαεροπορικῆς ἀμύνης σέ μιά βάση ὅπου εὑρίσκονται πυρηνικές κεφαλές. Συμφώνως πρός τόν Κεϋλάν, ἄν τελικῶς ἐπιλεγεῖ πολυμερής λύσις, οἱ S-400 θά μποροῦσαν νά μεταφερθοῦν σέ μιά ἐγκατάσταση τοῦ ΝΑΤΟ.
Μιά ἄλλη ἐπιλογή θά μποροῦσε νά εἶναι ἡ πλήρης ἀπομάκρυνσις τῶν S-400 ἀπό τήν Τουρκία. Ἄλλως τε προσφάτως ρωσσικά μέσα ἐνημερώσεως ἀνέφεραν ὅτι ἡ Μόσχα θά μποροῦσε νά πάρει πίσω τά συστήματα S-400 ἀπό τήν Τουρκία. Ὡστόσο, συμφώνως πρός διπλωματικές πηγές, δέν ὑπῆρξε ἐπίσημο αἴτημα πρός τήν Ἄγκυρα. Σέ κάθε περίπτωση, ὁ Κεϋλάν τόνισε ὅτι σέ ὁποιοδήποτε σενάριο ὅπου τά S-400 θά ἔφευγαν ἀπό τό τουρκικό ἔδαφος τό πρόβλημα θά εἶχε ἤδη λυθεῖ.
Ἄν καί γιά νά πωλήσει ἡ Τουρκία τά ὅπλα σέ τρίτη χώρα ἀπαιτεῖται ἡ ἔγκρισις τῆς Ρωσσίας, στήν περίπτωση τῆς ἀποθηκεύσεώς τους δέν θά ὑπῆρχαν ἀντιδράσεις. Ἄλλως τε ὁ πρώην πρέσβυς τῆς Ρωσσίας στήν Ἄγκυρα Ἀλεξέϊ Ἐρκχώβ εἶχε δηλώσει τό 2020 σχετικῶςμέ αὐτό τό θέμα: «Πῆρα τά χρήματά σας, σᾶς ἔδωσα τό ὄχημα. Μπορεῖτε νά πᾶτε στήν παραλία, μπορεῖτε νά μεταφέρετε πατάτες, μπορεῖτε νά τοποθετήσετε ἕνα πολυβόλο πάνω του καί νά πᾶτε στόν πόλεμο, εἶναι φυσικά δικαίωμά σας νά τό κρατήσετε στό γκαράζ σας».
Μ.Η.Τ. 232122