«Φυτίλι» πολέμου στό Κοσσυφοπέδιο

Casus belli ἡ δημιουργία στρατοῦ

ΑΨΗΦΩΝΤΑΣ τίς ἔντονες ἀντιδράσεις τῆς Σερβίας τό Κοσσυφοπεδίο προχωρεῖ ἀκάθεκτο στήν μετεξέλιξη τῆς Δυνάμεως Ἀσφαλείας του (KSF) σέ τακτικό στρατό. Ἄν καί ἡ ἀπόφασις αὐτή προεκάλεσε τήν ὀργή τοῦ Βελιγραδίου, ἡ Πριστίνα ὑποστηρίζει ὅτι ἔχει λάβει τήν ἔγκριση τῆς Δύσεως. Μάλιστα εἶναι θέμα ἡμερῶν ἡ ἔγκρισις τῆς νομοθεσίας καί σέ δεύτερη ἀνάγνωση, ὁλοκληρώνοντας τήν διαδικασία. Μέχρι σήμερα ἡ KSF διέθετε δύναμη 2.000 ἀτόμων, ἐκ τῶν ὁποίων τά 200 εἶναι στήν διάθεση τῶν μειονοτήτων στό Κοσσυφοπέδιο καί φέρουν ἐλαφρύ ὁπλισμό. Γιά τήν σύσταση τακτικοῦ στρατοῦ προεβλέπετο ἀρχικῶς συνταγματική ἀναθεώρηση, γιά τήν ὁποία θά ἀπαιτεῖτο ἡ συγκατάθεσις τουλάχιστον ἀπό τά δύο τρίτα τῶν μειονοτικῶν βουλευτῶν. Ὡστόσο, οἱ βουλευτές τῆς σερβικῆς μειονότητος εἶχαν ἐπανειλημμένως ξεκαθαρίσει ὅτι δέν θά ἄναβαν «πράσινο φῶς» γιά τήν σύσταση τακτικοῦ στρατοῦ. Ἔτσι ἡ κυβέρνησις σκέφθηκε ἕναν ἐναλλακτικό τρόπο γιά νά ἐπιτύχει τόν στόχο της. Ἀντί τῆς συστάσεως τακτικοῦ στρατοῦ πρότεινε τήν μετεξέλιξη τῆς KSF σέ τακτικό στρατό.

Σφοδρή ἦταν ἡ ἀντίδρασις τῆς Σερβίας, μέ τόν ὑπουργό Ἀμύνης Ἀλεξάνταρ Βούλιν νά τονίζει ὅτι «τό θέμα τοῦ ἀποκαλούμενου Στρατοῦ τοῦ Κοσσυφοπεδίου δημιουργεῖ σοβαρά προβλήματα ἀσφαλείας γιά ὁλόκληρη τήν περιοχή». Σέ συνέντευξή του στήν ἐφημερίδα Politika τόνισε ὅτι ἡ θέσπισις ἑνός τέτοιου σχηματισμοῦ εἶναι ἀπαράδεκτη γιά τήν Σερβία. «Σέ ἀτιμώρητους τρομοκράτες δίδετε βαρύ ὁπλισμό καί ἀναμένετε νά ἐπικρατήσει εἰρήνη. Εἶναι ἰδιαίτερα ὑποκριτικό, οἱ ἐκπρόσωποι τῶν μεγάλων δυνάμεων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τόν Στρατό τοῦ Κοσσυφοπεδίου, νά ποῦν ὅτι εἶναι εὐκαιρία γιά τήν Σερβία νά γίνει μέρος ἑνός πολυεθνικοῦ Κοσσυφοπεδίου καί νά μήν ἐξηγήσουν γιατί μιά τέτοια εὐκαιρία δέν χρησιμοποιήθηκε μέ τήν ἐπιστροφή τῶν Σέρβων στίς περιουσίες τους» ἐπεσήμανε. «Γιά ἐμᾶς ἡ δημιουργία παραστρατιωτικοῦ σχηματισμοῦ στό Κοσσυφοπέδιο εἶναι ἀπαράδεκτη» συμπλήρωσε. Κατά τόν ἴδιο «εἴτε ἡ Διεθνής Κοινότης εἶναι ἀνίκανη νά διασφαλίσει τήν ἠρεμία καί τό κράτος δικαίου εἴτε ὁ ἀποκαλούμενος Στρατός εἶναι ἕνα περιττό τόλμημα πού μπορεῖ νά θέσει σέ κίνδυνο τήν εἰρήνη στό Κοσσυφοπέδιο καθώς καί στήν περιοχή. Δέν ὑπάρχει τρίτη ἀπάντησις».

Στήν ἄλλη πλευρά ἡ ὑποδοχή τῆς ἀποφάσεως ἦταν ἰδίως θερμή. Ὁ Κοσσοβάρος Πρόεδρος Χασίμ Θάτσι, ὁ πρόεδρος τῆς βουλῆς Κάντρι Βέσελι καί ὁ Πρωθυπουργός Ραμούς Χαραντινάι ἔκαναν λόγο γιά σπουδαῖο βῆμα στήν ὁλοκλήρωση τοῦ κράτους τοῦ Κοσσυφοπεδίου καί στήν ἐγγύηση γιά τήν ἀσφάλεια τοῦ νεωτέρου κράτους τῆς Εὐρώπης. Ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς Κάντρι Βέσελι δήλωσε σέ συνέντευξη στήν DW ὅτι στόν νέο τακτικό στρατό θά ἔχουν θέση καί οἱ Σέρβοι τοῦ Κοσσυφοπεδίου, ὅπως καί μέλη τῶν ὑπολοίπων μειονοτήτων τῆς χώρας. Μετά ἀπό συνάντησή του μέ τόν πρόεδρο τῆς γερμανικῆς βουλῆς Βόλφγκανγκ Σώυμπλε στό Βερολῖνο, ὁ Βέσελι δήλωσε ὅτι οἱ δυτικοί ἑταῖροι συμφωνοῦν στήν σύσταση τακτικοῦ στρατοῦ στήν χώρα του. Ἀλλά καί ἔπειτα ἀπό τήν τελευταία ἐπίσκεψη τῶν Θάτσι καί Χαραντινάι στίς ΗΠΑ, ὅπου συνηντήθησαν μέ τόν Ἀμερικανικό ὑπουργό Ἀμύνης Τζαίημς Μάττις, ἀμφότεροι ἐπεσήμαναν ὅτι ἀπέσπασαν τήν συγκατάθεση τῆς Οὐάσιγκτων.

Τήν ἴδια ὥρα, ὁ Ἐπίτροπος ἁρμόδιος γιά τήν Διεύρυνση Γιοχάννες Χάν ἔστελνε νέο μήνυμα πρός τό Βελιγράδι. «Ἡ ἐπίλυσις τοῦ ζητήματος τοῦ Κοσσόβου δέν ἀποτελεῖ τήν μόνη προϋπόθεση γιά τήν πορεία τῆς Σερβίας πρός τήν ΕΕ. Ἡ ἐφαρμογή τῶν μεταρρυθμίσεων στόν τομέα τοῦ Κράτους Δικαίου, τῶν θεμελιωδῶν δικαιωμάτων καί τῆς χρηστῆς διακυβερνήσεως, παραμένει στόν πυρῆνα τῆς διαδικασίας διευρύνσεως» δήλωσε σέ συνέντευξή του στήν σερβική ἐφημερίδα Večernje Novosti. Ἐρωτηθείς ἀναφορικῶς μέ τό «ποιές εἶναι οἱ πιθανότητες νά καταστεῖ ἡ Σερβία μέλος τῆς Ἑνώσεως μέχρι τό 2025» ὁ Χάν ἐπανέλαβε ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς, Ζάν-Κλώντ Γιοῦνκερ ἔχει ἐπανειλημμένως καταστήσει σαφές ὅτι κανένα κράτος μέλος δέν μπορεῖ νά ἐνταχθεῖ στήν ΕΕ χωρίς τήν ἐπίλυση ἐκκρεμῶν διμερῶν ζητημάτων. «Γιά τήν Σερβία αὐτό σημαίνει ὅτι εἶναι ἀπαραίτητο νά ὁλοκληρωθεῖ καί νά ἐφαρμοσθεῖ μονίμως μιά νομικά δεσμευτική συμφωνία μέ τήν Πριστίνα». Ὁ Εὐρωπαῖος Ἐπίτροπος δέν ἀπήντησε στό ἐρώτημα πότε ἀναμένει τήν τελική συμφωνία μεταξύ Βελιγραδίου καί Πριστίνας, οὔτε στό ἐρώτημα περί πιθανῆς ἀλλαγῆς τῶν συνόρων, λέγοντας ὅτι ἡ ΕΕ δέν προβαίνει σέ εἰκασίες.