ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΗΣΥΧΙΑΣ

Ἀπό τό ἀρχεῖο τῆς «Ἑστίας», 2 Αὐγούστου 1926

Μιά ἀστυνομική διάταξις καθιερώνει τήν ἀναγνώρισιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἡσυχίας εἰς τούς ἀσθενεῖς.

Πινακίς, ἀναρτωμένη καθέτως εἰς τήν πρόσοψιν νοσοκομείων, κλινικῶν καί ἰδιωτικῶν κατοικιῶν ἀκόμη ὅπου νοσηλεύονται βαρέως ἀσθενεῖς, θά ἀναχαιτίζη τήν ὁρμήν τῶν τροχῶν καί θά ἀναστέλλη τήν μανίαν σειρήνων καί σαλπίγγων. Ὁ κρότος, ὁ ὁποῖος ἐκυρίευσε τήν ζωήν μας καί τήν τέχνην μας, θά πνίγη τόν θυμόν του εὐλαβῶς ἐμπρός εἰς τόν πόνον, διά τόν ὁποῖον ἡ ἡσυχία εἶναι βάλσαμον καί ὁ ὕπνος τροφή.

Ὅλα τά ἀθῶα θύματα τοῦ κρότου ἄς μή φθονήσωμεν τήν τύχην τῶν ἀσθενῶν καί τῶν πονούντων. Ἔχομεν κι ἐμεῖς τά δικαιώματά μας ἐπί τῆς γαλήνης τῆς ἐργασίας, ἐπί τῆς ἀδιατάρακτου σκέψεως, ἐπί τοῦ θείου ὕπνου.

Νεῦρα ἔχομεν ὅλοι, νεῦρα κουρασμένα ἀπό τόν ἀγῶνα τῆς ζωῆς καί ἀπό τήν ἔντασιν τῆς ἐργασίας. Ἀλλά οἱ ἀσθενεῖς ἔχουν ἕνα λόγον παραπάνω. Καί δικαιοῦνται εἰς μίαν ξεχωριστήν εὐλάβειαν. Ἡ ἀστυνομική, ἑπομένως, πρόνοια ὑπέρ αὐτῶν ἀποτελεῖ μίαν πρᾶξιν πολιτισμοῦ. Καί μίαν χειρονομίαν διδακτικήν.

– Τί συμβαίνει, σωφέρ;

– Τίποτε, κύριε… Νοσοκομεῖον…

Ὁ ἀμέριμνος χαροκόπος, τοῦ ὁποίου θ’ ἀνασταλῇ ἡ ἰλιγγιώδης ὁρμή πρός τούς παραδείσους τῆς ὀργιαζούσης ζωῆς, θά ὑποχρεωθῇ νά σκεφθῇ, μίαν στιγμήν, ὅτι ἡ ζωή δέν εἶναι μόνον εὐτυχία, χαρά, ὡραῖα ἐλαφρά πλάσματα, πλούσια γεύματα, χορός, καμπανίτης, τζάζ-μπάντ, «φιλότης καί εὐνή». Μέσα ἀπό τούς ἰριδίζοντας ἀτμούς τῆς χαρᾶς καί τοῦ θριάμβου –ὅλων τῶν θριάμβων– θά διακρίνη εἰς τήν ἀπόστασιν κάποιο κρεββάτι, ἐπί τοῦ ὁποίου ἕνας ὅμοιός του πονεῖ, βασανίζεται, ζητεῖ ὡς ἔλεος ἀπό τόν Θεόν ὀλίγον ὕπνον, πού δέν τοῦ ἔρχεται, ἤ ἐπικαλεῖται, ὡς λυτρωτήν, τόν θάνατον, πού ἀργεῖ νά φθάση, ἐνῷ δέν ἀργεῖ καθόλου νά φθάση μέχρι τῆς ἀγωνίας του ἡ χυδαιοτέρα αὐθάδεια τῆς ζωῆς, ὁ κρότος.

Καί θά σκεφθῇ ἴσως, μίαν στιγμήν, ὁ ἀμέριμνος χαροκόπο ὅτι ἄνθρωπος εἶναι καί αὐτός, ὅτι ἡ Μοῖρα εἶνε κοινή καί τό μέλλον ἀόρατον. Καί ἡ σκέψις αὐτή θά κάμη, ἴσως, τήν χαράν του ὡραιοτέραν, διότι θά τήν συγκεράση μέ τό φίλτρον τοῦ πόνου, διότι θά τήν κάμη περισσότερον ἀνθρωπίνην καί ὀλιγώτερον κτηνώδη.

Πρέπει νά χαιρετίσωμεν, λοιπόν, τό ἀστυνομικόν μέτρον ὡς πρᾶξιν πολιτισμοῦ. Καί ταυτοχρόνως ὡς πρᾶξιν δικαιοσύνης.

Διότι, ἕως τώρα, καί αὐτό τό δικαίωμα τῆς ἡσυχίας τοῦ ἀσθενοῦς ἦτο προνόμιον τῶν ὀλίγων. Ἦτο προνόμιον τῶν πλουσίων καί τῶν ἰσχυρῶν, πού εἶχαν τα μέσα νά στήνουν ὁδοφράγματα εἰς τόν δρόμον καί νά στρώνουν μέ παχύ στρῶμα χόρτου τό κατάστρωμά του. Μία ἰσότης δικαιωμάτων δημιουργεῖται, ὁπωσδήποτε, μέ τό νέον ἀστυνομικόν μέτρον. Καί ἐάν ἡ ἰσότης τῶν ἀνθρώπων ἀπέναντι τῆς χαρᾶς δέν εἶναι βολετή, ἡ ἰσότης ἀπέναντι τοῦ πόνου ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν μιᾶς κοινωνίας ἀνθρώπων.

ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ