Πρόωροι πανηγυρισμοί

Η κατάθεσις προσφορᾶς ἀπό τήν ἀμερικανική Chevron γιά ἔρευνες στά θαλάσσια τεμάχια νοτίως τῆς Κρήτης, εἶναι μιά σημαντική ἐξέλιξις, ἀλλά, ὅπως συμβαίνει σέ ὅλα τά ζητήματα αὐτῆς τῆς μορφῆς, τό τί τελικῶς θά γίνει εἶναι ζήτημα διαχειρίσεως ἀπό τήν ἑλληνική πλευρά.

Κατά τοῦτο θεωροῦμε ὅτι κάποιοι πανηγυρισμοί πώς διά τῆς καταθέσεως αὐτῆς τῆς προσφορᾶς «οἱ Ἀμερικανοί σπᾶνε τό τουρκολιβυκό μνημόνιο» εἶναι τοὐλάχιστον πρόωροι, ἄν μή καί ὑπερβολικοί. Ἀπατᾶται, ἐάν νομίζει κανείς ὅτι ἡ Chevron θά φέρει μαζί της καί τόν 6ο Στόλο γιά νά ὑπερασπισθεῖ τά συμφέροντά της, ἔναντι ἐνδεχομένης τουρκικῆς ἤ λιβυκῆς ἀντιδράσεως.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Τό σημεῖο πού θά δείξει πῶς θά ἐξελιχθοῦν τά πράγματα θά εἶναι ἡ ἀντίδρασις τῆς ἀμερικανικῆς ἑταιρείας ἀπό τήν στιγμή κατά τήν ὁποία ἡ Τουρκία θά ἐκδώσει τήν πρώτη της προειδοποίηση ὅτι ἡ περιοχή ἐμπίπτει στήν δικαιοδοσία της δυνάμει του τουρκολιβυκοῦ μνημονίου. Ἡ ἐκτίμησίς μας εἶναι ὅτι ἡ Chevron θά πράξει ὅ,τι ἀκριβῶς ἔπραξαν καί οἱ ἑταιρεῖες οἱ ὁποῖες εἶχαν ἀδειοδοτηθεῖ γιά ἔρευνες στήν κυπριακή ΑΟΖ, μόλις ἡ Τουρκία ἀμφισβήτησε τήν ὁριοθέτηση.

Θά ἀναστείλει δηλαδή τήν δραστηριότητα λέγοντας ὅτι θά τήν ἐπαναλάβει μόλις οἱ ἐνδιαφερόμενες χῶρες διευθετήσουν τό ζήτημα τῆς ὁριοθετήσεως, ὁπότε θά εἶναι ξεκάθαρο ποιός ἔχει τήν ἁρμοδιότητα γιά τά ἐπίμαχα τεμάχια. Οἱ ὁριοθετήσεις γίνονται μέ διμερεῖς συμφωνίες τῶν ὁμόρων κρατῶν. Οἱ ἑταιρεῖες, ὅσο μεγάλες καί ἄν εἶναι, δέν ἐμπλέκονται στό ζήτημα. Γνωρίζουν ἄλλως τε ὅτι ἐν τέλει, ὅποια χώρα καί ἄν ἔχει τήν ἁρμοδιότητα, σέ αὐτές θά καταλήξει τό ἔργο.

Ἡ ὅλη προσέγγισις στό ζήτημα ἀποτυπώνει τήν ἐσφαλμένη ἀντίληψη πού ὑπάρχει στήν Ἑλλάδα, ὅπου πιστεύουμε ὅτι εἶναι δυνατόν νά ἔλθουν οἱ ἄλλοι νά λύσουν τά δικά μας προβλήματα. Πιστεύουμε δηλαδή ὅτι ἀναθέτοντας ἔργο σέ μιά ἑταιρεία θά φέρουμε καί τό κράτος της νά ὑποστηρίξει τά δίκαιά μας. Αὐτή ἡ προσέγγισις εἶναι τόσο ἀφελής ὅσο εἶναι καί τό νά πιστεύουμε ὅτι εἶναι αὐτονόητες οἱ ὁριοθετήσεις τῶν θαλασσίων ζωνῶν μέ βάση τίς μέσες γραμμές. Καί κατά τό Δίκαιον τῆς Θαλάσσης ἡ μέση γραμμή εἶναι τό εὐκταῖον γιά τήν ὁριοθέτηση, δέν εἶναι ἡ κατ’ ἀπόλυτον τρόπον ἐπιβαλλομένη λύσις. Τό γνωρίζουμε ἤδη πολύ καλά, ἀφοῦ καί στίς συμφωνίες ὁριοθετήσεως πού ὑπογράψαμε καί μέ τήν Αἴγυπτο καί μέ τήν Ἰταλία δέν ἐτηρήθη ἡ μέση γραμμή. Καί δέν θά μποροῦσε νά γίνει διαφορετικά. Ἄν ἐπιμέναμε γιά τήν μέση γραμμή, οἱ συμφωνίες αὐτές (πού εἶναι ἐπωφελεῖς γιά τήν Ἑλλάδα) δέν θά εἶχαν ποτέ ὑπογραφεῖ.

Ὅπως καί νά ἔχει, μέ τήν ὑπόθεση τῶν τεμαχίων νοτίως τῆς Κρήτης, βλέπουμε ὅτι θά πρέπει νά ἀντιμετωπίσουμε ἐδῶ αὐτό πού δέν θελήσαμε νά ἀντιμετωπίσουμε στήν Κύπρο. Ἄν ἀπό τότε πού ἡ Τουρκία ἀμφισβήτησε τήν ΑΟΖ τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας εἴχαμε σταθεῖ δίπλα της καί δέν τήν εἴχαμε ἀντιμετωπίσει σάν «ἄλλο κράτος», θά εἴχαμε λύσει τό βασικό πρόβλημα. Ἀφήνοντας ὅμως τήν Τουρκία νά ἁλωνίζει στήν ἀνατολική Μεσόγειο ξαναβρίσκουμε τό ζήτημα μπροστά μας. Καί, εἴτε πρόκειται γιά καλώδιο εἴτε γιά ἔρευνες, καταλήγουμε στόν ἴδιο παρονομαστή. Εἶναι λοιπόν ζήτημα διαχειρίσεως ἀπό τήν ἑλληνική Κυβέρνηση. Ἡ ὁποία φαίνεται πώς παραμένει δεσμία τῆς ψευδαισθήσεως ὅτι μπορεῖ νά στηρίζεται σέ τρίτους. Εἴτε ὑπολογίζοντας σέ ἑταιρεῖες εἴτε σέ διακρατικές συμφωνίες τίς ὁποῖες ἔχει αὐθαιρέτως ὀνομάσει συμμαχίες. Θέλουμε νά πιστεύομε ὅτι ἡ συνεργασία μέ τήν Chevron θά πάει καλά. Ὁ μόνος ὅμως πού μπορεῖ νά ἐγγυηθεῖ τήν αἰσία ἐξέλιξη σέ περίπτωση πού παρέμβουν οἱ Τοῦρκοι εἶναι τό ἑλληνικό Κράτος διά τῆς ἰσχύος του. Καί μόνον αὐτό.