Ποιός φιλελευθερισμός

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ τόν θόρυβο πού ξέσπασε μετά τήν προγραμματική ἐξαγγελία τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΝΔ Κυριάκου Μητσοτάκη γιά συμπράξεις δημοσίου καί ἰδιωτικοῦ τομέα στά νοσοκομεῖα, θεωροῦμε χρήσιμο νά ἐπισημάνουμε τά ἑξῆς:

Ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἐκποίησε τά περιφερειακά ἀεροδρόμια. Σέ ἰδιώτη. Ὁ ΣΥΡΙΖΑ πούλησε τήν πλειοψηφία τοῦ ΟΛΠ. Σέ ἰδιώτη. Ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἐκποίησε ἔναντι πινακίου φακῆς τά τραῖνα. Σέ ἰδιώτη. Ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἀνέθεσε στό ΤΑΙΠΕΔ νά πουλήσει ὅλα τά λιμάνια τῆς χώρας καί τήν ΔΕΗ μετά τίς ἐκλογές. Σέ ἰδιώτη (οἱ συμβάσεις δέν θά περάσουν κἄν πρός ἔγκριση ἀπό τήν Βουλή.) Τά πτυχία τῶν ξένων πανεπιστημίων, τῶν ὁποίων τά ἐπαγγελματικά δικαιώματα ἀναγνώρισε προσφάτως ὁ ΣΥΡΙΖΑ μέ τροπολογία Γαβρόγλου, στήν Ἑλλάδα ἀπονέμονται. Ἀπό ἰδιώτη. Τά ἔργα πού περιλαμβάνει ὁ ΣΥΡΙΖΑ στό πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων πραγματοποιοῦνται μέ τήν μέθοδο τῶν ΣΔΙΤ! Μέ τήν σύμπραξη ἰδιώτη.

Ἐπί τῆς ἀρχῆς, ναί, τίθεται ἕνα ἐρώτημα. Τί μῦγα τσίμπησε τήν Ἀριστερά τῶν μνημονίων καί τόν κ. Τσίπρα, τώρα πού ἡ ΝΔ θέτει μετά πάσης ἐπισημότητος τό ζήτημα τῆς συνεργασίας δημοσίου καί ἰδιωτικοῦ τομέα στόν τομέα τῆς Ὑγείας; Εἰπώθηκε κάτι τρομερό; Συνέβη κάτι τρομερό; Κάτι πού δέν ἔχει ξανακούσει; Πουλᾶμε εἰκῇ καί ὡς ἔτυχε ὅ,τι κινεῖται καί ὅ,τι πετάει ἐπί τέσσερα χρόνια σέ ἰδιῶτες –σωστά τίς περισσότερες φορές– καί παθαίνουμε ἀναφυλαξία ὅταν ὁ Μητσοτάκης τολμᾶ νά πεῖ τήν λέξη «ἰδιώτης»; Τό ἀεροδρόμιο «Μακεδονία» –κρατική ὑποδομή– διοικεῖται ἀπό ἰδιώτη. Καί ὅλα δουλεύουν ρολόι. Τό μέρισμα πού εἰσπράττει ὁ ΟΛΠ μετά τήν πώληση τοῦ ἐπί πλέον 25 % στούς Κινέζους εἶναι τρεῖς φορές περισσότερο σέ σύγκριση μέ τήν ἐποχή πού εἶχε τό 75% τῶν μετοχῶν. Καί στό δημόσιο ταμεῖο ὅλα ρολόι. Ζεστό χρῆμα! Ἑλληνικές ἰδιωτικές ἐπιχειρήσεις ἔχουν ἀναλάβει μέ τήν μέθοδο τοῦ outsourcing τίς μονάδες τεχνητῶν νεφρῶν τῶν δημοσίων νοσοκομείων τῆς Ρουμανίας καί ἔχουν σώσει κόσμο. Τό ζήτημα ἐν προκειμένω δέν εἶναι ἄν στόν 21ο αἰῶνα μπορεῖ ἕνας ἰδιώτης νά συνεργαστεῖ μέ ἕναν κρατικό φορέα. Αὐτά ἔχουν λυθεῖ μετά τήν πτώση τοῦ ὑπαρκτοῦ, καί ἔχει δίκιο ὁ Μητσοτάκης νά ἀγανακτεῖ μέ τίς ἰδεοληψίες τῆς Ἀριστερᾶς. Ἄλλα εἶναι τά ζητήματα. Τά κωδικοποιῶ:

1. Μέχρι ποίου σημείου ἐπιτρέπεται ἡ συνεργασία τοῦ κράτους μέ τόν ἰδιώτη ὅταν ἀφορᾶ λειτουργίες τοῦ σκληροῦ του πυρῆνα;

2. Ἐπιτρέπεται ἕνας τομέας εἴτε αὐτός εἶναι ἡ δημόσια ὑγεία εἴτε ἡ καθαριότητα τῶν Δήμων νά ἀνατίθεται σέ ἕναν-δύο παῖκτες ἤ μήπως ἀνοίγουν θέματα ὀλιγοπωλίου καί κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης;

3. Ποιές εἶναι οἱ ἐπιπτώσεις τῆς συνεργασίας δημοσίου – ἰδιωτικοῦ τομέα στίς ἐργασιακές σχέσεις τοῦ προσωπικοῦ τῶν ΝΠΔΔ;

Ἐπειδή νομοθετοῦμε γιά τό μέλλον καί ὄχι μόνο γιά τό παρόν ὀφείλουμε νά ἔχουμε ὑπ’ ὄψιν μας τούς δυνητικούς κινδύνους μέλλοντος. Τό πρῶτο ζήτημα συνδέεται μέ τό δεύτερο. Εἶναι ἄλλο πρᾶγμα νά ἀνοίξει ἡ ἀγορά καί νά μποῦν ὅλοι στό παιχνίδι καί ἄλλο νά συνεργαστοῦν μέ τά δημόσια νοσοκομεῖα ἕνας-δύο ἰσχυροί παῖκτες τῆς ἰδιωτικῆς ὑγείας μόνον. Στήν πρώτη περίπτωση ἡ ἐλευθερία τῆς ἐπιλογῆς ὁδηγεῖ σέ αὐτό πού ὀνομάζουμε κοινωνικό φιλελευθερισμό. Σέ ὄφελος γιά τόν πολίτη. Τό κράτος θέτει τούς κανόνες, καί εἶναι ὁ ρυθμιστής. Στήν δεύτερη περίπτωση ὅμως μιλᾶμε γιά τήν ἐξάρτηση δημοσίων νοσοκομείων ἀπό τό ὀλιγοπώλιο καί γιά τήν διαπλοκή κυβερνήσεων καί κομμάτων μέ τούς ἐπιχειρηματίες στήν βάση γνωστῶν μεθόδων. Τό αὐτό ἰσχύει καί γιά τίς ἀναθέσεις τῆς καθαριότητας σέ ὀλιγοπώλια ἰδιωτῶν. Τό θέλουμε; Δέν τό θέλουμε.

Τό θέμα δέν εἶναι ἑπομένως νά συζητήσουμε ἄν θέλουμε τήν συνεργασία ἰδιώτη μέ τό κράτος ἀλλά πάνω σέ ποιά βάση. Κατά μείζονα λόγο αὐτό ἰσχύει καί γιά τό προσωπικό τῶν δημοσίων νοσοκομείων. Ἰατροί καί νοσηλευτές σήμερα εἶναι ἥ-ρω-ες. Τοῦτο σημαίνει πώς τυχόν διάθεσή τους σέ ἰδιωτική ἑταιρεία πρέπει νά γίνεται μέ τούς αὐτούς γλίσχρους μισθούς τῶν 1.200 εὐρώ γιά ἰατρούς καί 800-900 εὐρώ γιά τούς νοσηλευτές, καί ὄχι βεβαίως μέ μισθούς πρώην ἀνατολικῶν χωρῶν. Διότι οἱ μισθοί πού δίδουν ἰδιωτικές ἑταιρεῖες στά Βαλκάνια γιά συνεργασία μέ δημόσια νοσοκομεῖα εἶναι τῆς τάξεως τῶν 200-300 εὐρώ τό πολύ. Ἄν αὐτό συνέβαινε στήν Ἑλλάδα, ὅποιος διανοεῖτο νά τό κάνει θά ὁδηγοῦσε τό σύστημα σέ κατάρρευση.

Τό μέγα θέμα, τέλος, –ἀνακεφαλαιώνω– εἶναι νά κατοχυρωθεῖ ἡ ἐλευθερία τῆς ἐπιλογῆς παρόχου ὑγείας καί νά ἀποτραπεῖ τό ὀλιγοπώλιο. Στήν πρώτη περίπτωση μέγας κερδισμένος θά εἶναι, ὅπως σωστά τόνισε ὁ Μητσοτάκης, ὁ ἀσφαλισμένος. Στήν δεύτερη περίπτωση (μετά ἀπό χρόνια) τά προγράμματα τῶν κομμάτων θά τά γράφουν οἱ διαθέτοντες τήν δεσπόζουσα θέση χρηματοδότες τους, τίς δέ τιμές τῶν ὑπηρεσιῶν ὑγείας θά τίς ὁρίζουν ἐκβιαστικά τά ὀλιγοπώλια.

Ναί, λοιπόν, ἐπί τῆς ἀρχῆς σωστή ἡ διάκριση κρατικοῦ-δημοσίου πού κάνει ὁ Κυριάκος, ἀλλά προσοχή στήν νομοθέτηση. Ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκη ἀπό καλύτερες ὑπηρεσίες ὑγείας, ὄχι ἀπό νέα δίκτυα διαπλοκῶν πολιτικῆς – ἀγορᾶς.