ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Λόγος καί ἀντίλογος, γιά τό «ζέον» γλωσσικό

Βγήκαμε κι ἐμεῖς ὑπέρ τῆς διατηρήσεως τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ἐναντίον τῆς χρήσεως ξενικῶν ὅρων καί λέξεων

Μέ ἀφορμή ὅλα ἐτοῦτα τά «λόκ ντάουν», «κλίκ ἐγουέη», «σοπ ἴν ε σόπ», λέξεις καί ἐκφράσεις τίς ὁποῖες ἔβαλε στήν ζωή μας ἡ πανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ.

Εἴμαστε λάτρεις τῆς ἑλληνικῆς, πλουσιότατης γλώσσας. Δέν μᾶς ἀρέσουν ὅλα ἐτοῦτα τά ξενικά καί δέν ὑπάρχει λόγος κανείς νά τά «μπάζουμε μέ τό ζόρι» στήν καθημερινότητά μας, ὅταν ἡ γλῶσσα μας ἔχει τίς δικές της λέξεις, πού δέν εἶναι ἀπρόσωπες, ἀλλά ἔχουν χρῶμα, τόνο, μουσικότητα… Καί αὐτή μας τήν ἄποψη τήν στηρίζουμε καί προσπαθοῦμε νά τήν μεταδώσουμε, καθώς βλέπουμε ὅτι μᾶς ἔχει πάρει «ἡ κάτω βόλτα» καί σέ λίγο ἡ ὀθόνη πού κυριαρχεῖ πλέον στήν ζωή μας θά ἐπιβάλλει μιά γλῶσσα δική της, μιά καινούργια «ἐσπεράντο», ἀλλά μέ τεράστια δύναμη.

Ἔλα, ὅμως, πού «μᾶς τήν ἔπεσαν» ( ἔκφραση ἀπό τό «Λεξικό τῆς πιάτσας») κάποιοι φίλοι, κατηγορώντας μας ὡς ὑπερβολικούς καί ὡς «δουλειά δέν εἴχατε ἡ γλῶσσα σᾶς μάρανε»… Ἰδού, τί ἰσχυρίζονται οἱ …ἀπέναντι: «Μιά γλῶσσα πού δέν διαθέτει τεχνολογικό ὑπόβαθρο, θά δανειστεῖ ὅρους ἀπό ὅπου τούς βρεῖ. Κόπτεσθε γιά τίς ἀγγλικές λέξεις πού χρησιμοποιοῦμε σήμερα γιατί ὡς ἀγράμματοι ντίπ πού εἶστε, δέν ἀκοῦτε τίς γαλλικές τοῦ χτές. Τό σασμάν (ἤ καί σασμά) εἶναι τό changement, ἡ ἀλλαγή δηλαδή, ἐνῶ ἡ σαμπρέλλα (ἀεροθάλαμος) εἶναι ἁπλῶς ἡ “chambre à l’ air”. Ἐπίσης γαλλικά εἶναι τά: βολάν, δυναμό, μίζα, κρεμαγιέρα, ντιρσιμπιτέρ, μοτέρ, πλατώ, μπουζί, συσπανσιόν κ.λπ. Ὅλο τό αὐτοκίνητο “ἐκφράζεται” στά γαλλικά. Αὐτοί τό βρῆκαν, ἀπό ἐκεῖ μᾶς ἦρθε, γαλλικά ἦταν τῆς μόδας τότε. Θά εἶχε ὅμως ἐνδιαφέρον νά γνωρίζουμε ὅτι τούς ἄξονες πού περιστρέφονται μέ τίς ταχύτητες μέσα σέ ἕνα κιβώτιο ταχυτήτων, τά γρανάζια ἑνός διαφορικοῦ πιό ἁπλά, οἱ Γάλλοι μηχανικοί τά λένε Planets δηλαδή πλανῆτες, ὅπως ἀκριβῶς τά ἀποκαλοῦσε ὁ Ἀρχιμήδης ὁ ὁποῖος καί τά ἐφηῦρε.

Θά πρέπει ἐπίσης νά κατανοήσουμε (καλά) ὅτι ἄν παίρναμε τίς ἑλληνικές λέξεις καί ρίζες ἀπό τίς Εὐρωπαϊκές γλῶσσες, τότε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί θά συνομιλοῦσαν μέ …νοήματα. Ἡ γλῶσσα εἶναι ζωντανή. Τήν ὥρα λοιπόν πού οἱ γραμματικοί προσπαθοῦν νά πουλήσουν γραμματική, ἐκείνη ἔχει ἤδη ἀλλάξει. Θά πρέπει ἐπίσης νά γνωρίζουμε ὅτι πολλές “ἑλληνικές” λέξεις δέν εἶναι καθόλου ἑλληνικές ἀλλά ἐντελῶς ξένες, κατασκευασμένες μέ ἑλληνικές ρίζες ἀπό βαρβάρους. Τέτοιες λέξεις εἶναι ἡ φιλοσοφία, ἡ φιλολογία, χιλιάδες ἐπιστημονικοί ὅροι ἀλλά καί πιό ἁπλά πράγματα ὅπως π.χ. τό τηλέφωνο. Ἐνδιαφέρον αὐτό τό τελευταῖο καθώς δέν τό ἐφηῦραν οἱ Ἕλληνες ἀλλά ὁ διαπρεπής Σκωτσέζος Γκράχαμ Μπέλ. Ὁπότε ἄν τό τηλέφωνο εἶναι ἀντιδάνειο θά ἔπρεπε νά γραφόταν τηλέφωνο, κύρ καθηγητά μου. Ὅσοι κόπτεσθε γιά τόν πλοῦτο ἤ τήν φτώχεια τῶν Ἑλληνικῶν νά πάψετε νά εἶσθε καλαμαράδες καί νά κατανοήσετε ὅτι ἐπιτυχημένες γλῶσσες εἶναι οἱ δεκτικές γλῶσσες. Ἡ πιό γνωστή τέτοια –παγκοσμίως– ἐδῶ καί 30-40 αἰῶνες εἶναι βεβαίως τά Ἑλληνικά»… Θά ἔχουμε πολλές εὐκαιρίες γιά συζήτηση, τώρα πού φαίνεται ὅτι τό θέμα «ζεσταίνεται» ἐπαρκῶς…

Απόψεις

Τά μυστικά πρακτικά τῆς Κομμισσιόν γιά τό δυστύχημα τῶν Τεμπῶν

Μανώλης Κοττάκης
Οἱ ψευδεῖς ὑποσχέσεις πού ἔδιναν κυβερνητικοί ἀξιωματοῦχοι στήν ἁρμόδια Γενική Διεύθυνση Περιφερειακῆς Πολιτικῆς τόν Δεκέμβριο τοῦ 2021, σύμφωνα μέ τίς ὁποῖες ἡ τηλεδιοίκησις, μεταξύ ἄλλων καί γιά τά τμήματα Δομοκός-Λάρισα καί Λάρισα-Πλατύ, θά ἐτίθετο σέ λειτουργία τόν Ὀκτώβριο τοῦ 2022 τό ἀργότερο! Οἱ ὀθόνες καί οἱ κεραῖες πού δέν παραδόθηκαν ποτέ – Γιατί ἐξετέθη ὁ κ. Κυρανάκης

Δεκαετίες ὑποκλοπῶν, ἀλλά πρώτη φορά τέτοιας μορφῆς

Εφημερίς Εστία
Oποια καί ἄν θά εἶναι ἡ ἐξέλιξις τῆς ὑποθέσεως τῶν ὑποκλοπῶν, μετά τήν χθεσινή δικαστική ἀπόφαση, τό ἐρώτημα πού συνεχίζει νά πλανᾶται εἶναι τί ἀκριβῶς περιμένουν οἱ ἑλληνικές Κυβερνήσεις ἀπό τίς ὑπηρεσίες πληροφοριῶν τῆς χώρας.

Θορυβημένη παραμένει ἡ Κυβέρνησις ἀπό τίς δηλώσεις Σαμαρᾶ

Εφημερίς Εστία
Θορυβημένη παραμένει ἡ Κυβέρνησις ἐξ αἰτίας τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ἀντώνη Σαμαρᾶ, μετά τίς ἀποκαλύψεις τῆς «Ἑστίας τῆς Κυριακῆς» γιά τήν σύμβαση μέ τήν Chevron καί τίς προβλέψεις της οἱ ὁποῖες ἐμπεριέχουν στοιχεῖα τά ὁποῖα δημιουργοῦν φόβους ἀπωλείας κυριαρχικῶν δικαιωμάτων στίς θαλάσσιες ζῶνες τοῦ Αἰγαίου καί τῆς ἀνατολικῆς Μεσογείου.

Εὐγενίδειον Ἵδρυμα: Ἑπτά δεκαετίες προσφορᾶς στήν πατρίδα

Δημήτρης Καπράνος
Ἑβδομῆντα χρόνια ζωῆς, γεμάτης δράση, προσφορά καί φροντίδα πρός τίς νεώτερες γενεές, συμπλήρωσε τό «Ἵδρυμα Εὐγενίδου». Μέ συγκίνηση θυμᾶμαι τήν πρώτη φορά πού μᾶς πῆγε ὁ πατέρας μας νά δοῦμε «Τό πλανητάριο».

Σάββατον 26 Φεβρουαρίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΑ