ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026

Λόγος καί ἀντίλογος, γιά τό «ζέον» γλωσσικό

Βγήκαμε κι ἐμεῖς ὑπέρ τῆς διατηρήσεως τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ἐναντίον τῆς χρήσεως ξενικῶν ὅρων καί λέξεων

Μέ ἀφορμή ὅλα ἐτοῦτα τά «λόκ ντάουν», «κλίκ ἐγουέη», «σοπ ἴν ε σόπ», λέξεις καί ἐκφράσεις τίς ὁποῖες ἔβαλε στήν ζωή μας ἡ πανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ.

Εἴμαστε λάτρεις τῆς ἑλληνικῆς, πλουσιότατης γλώσσας. Δέν μᾶς ἀρέσουν ὅλα ἐτοῦτα τά ξενικά καί δέν ὑπάρχει λόγος κανείς νά τά «μπάζουμε μέ τό ζόρι» στήν καθημερινότητά μας, ὅταν ἡ γλῶσσα μας ἔχει τίς δικές της λέξεις, πού δέν εἶναι ἀπρόσωπες, ἀλλά ἔχουν χρῶμα, τόνο, μουσικότητα… Καί αὐτή μας τήν ἄποψη τήν στηρίζουμε καί προσπαθοῦμε νά τήν μεταδώσουμε, καθώς βλέπουμε ὅτι μᾶς ἔχει πάρει «ἡ κάτω βόλτα» καί σέ λίγο ἡ ὀθόνη πού κυριαρχεῖ πλέον στήν ζωή μας θά ἐπιβάλλει μιά γλῶσσα δική της, μιά καινούργια «ἐσπεράντο», ἀλλά μέ τεράστια δύναμη.

Ἔλα, ὅμως, πού «μᾶς τήν ἔπεσαν» ( ἔκφραση ἀπό τό «Λεξικό τῆς πιάτσας») κάποιοι φίλοι, κατηγορώντας μας ὡς ὑπερβολικούς καί ὡς «δουλειά δέν εἴχατε ἡ γλῶσσα σᾶς μάρανε»… Ἰδού, τί ἰσχυρίζονται οἱ …ἀπέναντι: «Μιά γλῶσσα πού δέν διαθέτει τεχνολογικό ὑπόβαθρο, θά δανειστεῖ ὅρους ἀπό ὅπου τούς βρεῖ. Κόπτεσθε γιά τίς ἀγγλικές λέξεις πού χρησιμοποιοῦμε σήμερα γιατί ὡς ἀγράμματοι ντίπ πού εἶστε, δέν ἀκοῦτε τίς γαλλικές τοῦ χτές. Τό σασμάν (ἤ καί σασμά) εἶναι τό changement, ἡ ἀλλαγή δηλαδή, ἐνῶ ἡ σαμπρέλλα (ἀεροθάλαμος) εἶναι ἁπλῶς ἡ “chambre à l’ air”. Ἐπίσης γαλλικά εἶναι τά: βολάν, δυναμό, μίζα, κρεμαγιέρα, ντιρσιμπιτέρ, μοτέρ, πλατώ, μπουζί, συσπανσιόν κ.λπ. Ὅλο τό αὐτοκίνητο “ἐκφράζεται” στά γαλλικά. Αὐτοί τό βρῆκαν, ἀπό ἐκεῖ μᾶς ἦρθε, γαλλικά ἦταν τῆς μόδας τότε. Θά εἶχε ὅμως ἐνδιαφέρον νά γνωρίζουμε ὅτι τούς ἄξονες πού περιστρέφονται μέ τίς ταχύτητες μέσα σέ ἕνα κιβώτιο ταχυτήτων, τά γρανάζια ἑνός διαφορικοῦ πιό ἁπλά, οἱ Γάλλοι μηχανικοί τά λένε Planets δηλαδή πλανῆτες, ὅπως ἀκριβῶς τά ἀποκαλοῦσε ὁ Ἀρχιμήδης ὁ ὁποῖος καί τά ἐφηῦρε.

Θά πρέπει ἐπίσης νά κατανοήσουμε (καλά) ὅτι ἄν παίρναμε τίς ἑλληνικές λέξεις καί ρίζες ἀπό τίς Εὐρωπαϊκές γλῶσσες, τότε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί θά συνομιλοῦσαν μέ …νοήματα. Ἡ γλῶσσα εἶναι ζωντανή. Τήν ὥρα λοιπόν πού οἱ γραμματικοί προσπαθοῦν νά πουλήσουν γραμματική, ἐκείνη ἔχει ἤδη ἀλλάξει. Θά πρέπει ἐπίσης νά γνωρίζουμε ὅτι πολλές “ἑλληνικές” λέξεις δέν εἶναι καθόλου ἑλληνικές ἀλλά ἐντελῶς ξένες, κατασκευασμένες μέ ἑλληνικές ρίζες ἀπό βαρβάρους. Τέτοιες λέξεις εἶναι ἡ φιλοσοφία, ἡ φιλολογία, χιλιάδες ἐπιστημονικοί ὅροι ἀλλά καί πιό ἁπλά πράγματα ὅπως π.χ. τό τηλέφωνο. Ἐνδιαφέρον αὐτό τό τελευταῖο καθώς δέν τό ἐφηῦραν οἱ Ἕλληνες ἀλλά ὁ διαπρεπής Σκωτσέζος Γκράχαμ Μπέλ. Ὁπότε ἄν τό τηλέφωνο εἶναι ἀντιδάνειο θά ἔπρεπε νά γραφόταν τηλέφωνο, κύρ καθηγητά μου. Ὅσοι κόπτεσθε γιά τόν πλοῦτο ἤ τήν φτώχεια τῶν Ἑλληνικῶν νά πάψετε νά εἶσθε καλαμαράδες καί νά κατανοήσετε ὅτι ἐπιτυχημένες γλῶσσες εἶναι οἱ δεκτικές γλῶσσες. Ἡ πιό γνωστή τέτοια –παγκοσμίως– ἐδῶ καί 30-40 αἰῶνες εἶναι βεβαίως τά Ἑλληνικά»… Θά ἔχουμε πολλές εὐκαιρίες γιά συζήτηση, τώρα πού φαίνεται ὅτι τό θέμα «ζεσταίνεται» ἐπαρκῶς…

Απόψεις

Στο εικαστικό σύμπαν της Λεώνης Γιαγδζόγλου

Εφημερίς Εστία
Με επίκεντρο την παιδική φαντασία και τη διαρκή αλλαγή, η νέα έκθεση της Λεώνης Γιαγδζόγλου εξερευνά τη σχέση της ύλης με τη μνήμη, μέσα από έργα που αρνούνται να παραμείνουν στατικά ή να ενταχθούν σε μία μόνο κατηγορία.

«Σπάει» τό ἀπόστημα τῆς διαφθορᾶς

Εφημερίς Εστία
Ξηλώνεται τό πουλόβερ τοῦ κυβερνητικοῦ συνδικαλισμοῦ τῆς ΓΣΕΕ πού, ἀντί νά μάχεται γιά τόν κόσμο τῆς ἐργασίας, αὐξάνει τίς τραπεζικές του καταθέσεις μέσῳ ΙΕΚ – Ἀποκαλύπτεται ἡ διάβρωσις στίς Ἔνοπλες Δυνάμεις μέ τήν σύλληψη ἀξιωματικοῦ τῆς ΠΑ γιά κατασκοπεία πρός Ἀνατολάς – «Ξεσκεπάζεται» ἡ διαπλοκή κράτους – ἑταιρειῶν δημοσκοπήσεων – 2,5 ἑκατ. σέ ἑταιρεία ἀπό φορέα τοῦ Δημοσίου

«Οὐαί τοῖς ἡττημένοις!»

Εφημερίς Εστία
Καλές οἱ ΗΠΑ καί ἡ Ρωσσία, ἀλλά ἔχω τό δρᾶμα μου καί ἐγώ 

«Κεραυνοί» Λαβρώφ γιά τήν ἀποξένωση τῆς Ἑλλάδος ἀπό τήν Ρωσσία

Εφημερίς Εστία
Δριμεῖα ἐπίθεση ἐξαπέλυσε ὁ ὑπουργός Ἐξωτερικῶν τῆς Ρωσσίας Σεργκέι Λαβρώφ κατά τῆς Ἀθήνας μέ δηλώσεις του, τονίζοντας ὅτι ἡ Ἑλλάς διέκοψε τήν συνεργασία δεκαετιῶν μέ τήν Μόσχα.

Περί πολιτικῆς, ἰσορροπιῶν καί ἀμφισβητήσεων

Δημήτρης Καπράνος
«Μά, τί γίνεται στήν Νέα Δημοκρατία; Γιατί, ἐνῷ παραμένει σταθερά πρώτη, ἡ ἡγεσία της ἀμφισβητεῖται ἐκ τῶν ἔσω;» μέ ρώτησε φίλος, πού ἀγωνιᾶ γιά τήν παράταξη, τήν ὁποία στηρίζει ἀνελλιπῶς ἀπό τήν ἡμέρα τῆς ἱδρύσεώς της.