Λόγος καί ἀντίλογος, γιά τό «ζέον» γλωσσικό

Βγήκαμε κι ἐμεῖς ὑπέρ τῆς διατηρήσεως τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ἐναντίον τῆς χρήσεως ξενικῶν ὅρων καί λέξεων

Μέ ἀφορμή ὅλα ἐτοῦτα τά «λόκ ντάουν», «κλίκ ἐγουέη», «σοπ ἴν ε σόπ», λέξεις καί ἐκφράσεις τίς ὁποῖες ἔβαλε στήν ζωή μας ἡ πανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ.

Εἴμαστε λάτρεις τῆς ἑλληνικῆς, πλουσιότατης γλώσσας. Δέν μᾶς ἀρέσουν ὅλα ἐτοῦτα τά ξενικά καί δέν ὑπάρχει λόγος κανείς νά τά «μπάζουμε μέ τό ζόρι» στήν καθημερινότητά μας, ὅταν ἡ γλῶσσα μας ἔχει τίς δικές της λέξεις, πού δέν εἶναι ἀπρόσωπες, ἀλλά ἔχουν χρῶμα, τόνο, μουσικότητα… Καί αὐτή μας τήν ἄποψη τήν στηρίζουμε καί προσπαθοῦμε νά τήν μεταδώσουμε, καθώς βλέπουμε ὅτι μᾶς ἔχει πάρει «ἡ κάτω βόλτα» καί σέ λίγο ἡ ὀθόνη πού κυριαρχεῖ πλέον στήν ζωή μας θά ἐπιβάλλει μιά γλῶσσα δική της, μιά καινούργια «ἐσπεράντο», ἀλλά μέ τεράστια δύναμη.

Ἔλα, ὅμως, πού «μᾶς τήν ἔπεσαν» ( ἔκφραση ἀπό τό «Λεξικό τῆς πιάτσας») κάποιοι φίλοι, κατηγορώντας μας ὡς ὑπερβολικούς καί ὡς «δουλειά δέν εἴχατε ἡ γλῶσσα σᾶς μάρανε»… Ἰδού, τί ἰσχυρίζονται οἱ …ἀπέναντι: «Μιά γλῶσσα πού δέν διαθέτει τεχνολογικό ὑπόβαθρο, θά δανειστεῖ ὅρους ἀπό ὅπου τούς βρεῖ. Κόπτεσθε γιά τίς ἀγγλικές λέξεις πού χρησιμοποιοῦμε σήμερα γιατί ὡς ἀγράμματοι ντίπ πού εἶστε, δέν ἀκοῦτε τίς γαλλικές τοῦ χτές. Τό σασμάν (ἤ καί σασμά) εἶναι τό changement, ἡ ἀλλαγή δηλαδή, ἐνῶ ἡ σαμπρέλλα (ἀεροθάλαμος) εἶναι ἁπλῶς ἡ “chambre à l’ air”. Ἐπίσης γαλλικά εἶναι τά: βολάν, δυναμό, μίζα, κρεμαγιέρα, ντιρσιμπιτέρ, μοτέρ, πλατώ, μπουζί, συσπανσιόν κ.λπ. Ὅλο τό αὐτοκίνητο “ἐκφράζεται” στά γαλλικά. Αὐτοί τό βρῆκαν, ἀπό ἐκεῖ μᾶς ἦρθε, γαλλικά ἦταν τῆς μόδας τότε. Θά εἶχε ὅμως ἐνδιαφέρον νά γνωρίζουμε ὅτι τούς ἄξονες πού περιστρέφονται μέ τίς ταχύτητες μέσα σέ ἕνα κιβώτιο ταχυτήτων, τά γρανάζια ἑνός διαφορικοῦ πιό ἁπλά, οἱ Γάλλοι μηχανικοί τά λένε Planets δηλαδή πλανῆτες, ὅπως ἀκριβῶς τά ἀποκαλοῦσε ὁ Ἀρχιμήδης ὁ ὁποῖος καί τά ἐφηῦρε.

Θά πρέπει ἐπίσης νά κατανοήσουμε (καλά) ὅτι ἄν παίρναμε τίς ἑλληνικές λέξεις καί ρίζες ἀπό τίς Εὐρωπαϊκές γλῶσσες, τότε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί θά συνομιλοῦσαν μέ …νοήματα. Ἡ γλῶσσα εἶναι ζωντανή. Τήν ὥρα λοιπόν πού οἱ γραμματικοί προσπαθοῦν νά πουλήσουν γραμματική, ἐκείνη ἔχει ἤδη ἀλλάξει. Θά πρέπει ἐπίσης νά γνωρίζουμε ὅτι πολλές “ἑλληνικές” λέξεις δέν εἶναι καθόλου ἑλληνικές ἀλλά ἐντελῶς ξένες, κατασκευασμένες μέ ἑλληνικές ρίζες ἀπό βαρβάρους. Τέτοιες λέξεις εἶναι ἡ φιλοσοφία, ἡ φιλολογία, χιλιάδες ἐπιστημονικοί ὅροι ἀλλά καί πιό ἁπλά πράγματα ὅπως π.χ. τό τηλέφωνο. Ἐνδιαφέρον αὐτό τό τελευταῖο καθώς δέν τό ἐφηῦραν οἱ Ἕλληνες ἀλλά ὁ διαπρεπής Σκωτσέζος Γκράχαμ Μπέλ. Ὁπότε ἄν τό τηλέφωνο εἶναι ἀντιδάνειο θά ἔπρεπε νά γραφόταν τηλέφωνο, κύρ καθηγητά μου. Ὅσοι κόπτεσθε γιά τόν πλοῦτο ἤ τήν φτώχεια τῶν Ἑλληνικῶν νά πάψετε νά εἶσθε καλαμαράδες καί νά κατανοήσετε ὅτι ἐπιτυχημένες γλῶσσες εἶναι οἱ δεκτικές γλῶσσες. Ἡ πιό γνωστή τέτοια –παγκοσμίως– ἐδῶ καί 30-40 αἰῶνες εἶναι βεβαίως τά Ἑλληνικά»… Θά ἔχουμε πολλές εὐκαιρίες γιά συζήτηση, τώρα πού φαίνεται ὅτι τό θέμα «ζεσταίνεται» ἐπαρκῶς…

Απόψεις

Ὁ μυστικός διάλογος ΗΠΑ-Κίνας πίσω ἀπό τήν ἐκεχειρία

Εφημερίς Εστία
Ζωτικῆς σημασίας γιά τό Πεκῖνο ἡ διατήρησις τῆς ὁμαλῆς ροῆς πετρελαίου ἀπό τόν Περσικό Κόλπο – Ἀβεβαιότης γιά τήν τήρηση τῆς καταπαύσεως τοῦ πυρός – Τό Ἰσραήλ, ἀστάθμητος παράγων

Εὐρωπαϊκή Συμμαχία ἐκτός Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως

Εφημερίς Εστία
Γιά μιάν Ακόμη φορά, κατά τήν τελευταία συνάντηση τοῦ Ντόναλντ Τράμπ μέ τόν Γενικό Γραμματέα τοῦ ΝΑΤΟ Μάρκ Ροῦτε, ἐτέθη τό ἐάν καί κατά πόσον οἱ ΗΠΑ θά παραμείνουν στό ΝΑΤΟ.

Στίς 11 Δεκεμβρίου ἡ δίκη γιά τίς ὑποκλοπές σέ δεύτερο βαθμό

Εφημερίς Εστία
Oρίστηκε γιά τίς 11 Δεκεμβρίου 2026, ἐνώπιον τοῦ Τριμελοῦς Πλημμελειοδικείου, ἡ δίκη σέ δεύτερο βαθμό τῶν τεσσάρων ἐπιχειρηματιῶν οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν πρωτοδίκως σέ πολυετεῖς ποινές φυλακίσεως γιά τήν ὑπόθεση τῶν ὑποκλοπῶν μέσῳ τοῦ κακόβουλου λογισμικοῦ.

Μέ τήν μουσική, γιά τό Θεῖον Δρᾶμα

Δημήτρης Καπράνος
Κάθε χρόνο, κάθε Μεγάλη Παρασκευή, τήν ἀφιερώνω στήν μουσική.

Σάββατον, 9 Ἀπριλίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΒΔΗΡΙΤΙΣΜΟΙ! Κατά τάς ἀναγραφομένας σήμερον πληροφορίας, οἱ μετακληθέντες δύο Γάλλοι εἰδικοί καταρτίζουν τήν ἔκθεσίν των διά τήν «ἀναδιοργάνωσιν τῶν Ἑλληνικῶν Ταχυδρομείων». Χωρίς, ὅμως, εἰδικῶς ἀνεγειρομένα κτήρια καί χωρίς ἄλλα συμπαρομαρτοῦντα κεφάλαια, πῶς εἶναι δυνατόν νά ἐφαρμοσθοῦν καινοτομίαι καί νά συντελεσθῇ ἡ ἀναδιοργάνωσις; Ἔτσι καί οἱ Ἀβδηρῖται κατεσκεύαζαν μεγαλοπρεπεῖς κρήνας χωρίς νά ἔχουν ἐξασφαλίσει τό νερό!… ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΚ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΩΝ Κατά τήν χθεσινήν περιφοράν τοῦ Ἐπιταφίου τοῦ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Τριάδος Κορυδαλλοῦ, πυροτέχνημα ριφθέν ἀπό τόν μηχανοξυλουργόν Α.Δ., ἐτῶν 22, κάτοικον Ἀθηνῶν, ἐτραυμάτισε σοβαρῶς εἰς τήν κεφαλήν τόν ἐργάτην Ε.Χ., ἐτῶν 45, ἐξ Αἰγίου, κάτοικον Κορυδαλλοῦ. Ὁ τραυματισθείς διεκομίσθη εἰς τό Κρατικόν Νοσοκομεῖον Πειραιῶς, ὅπου καί νοσηλεύεται. Ὁ δράστης, συλληφθείς, ἀπεστάλη εἰς τήν Εἰσαγγελίαν Πειραιῶς. * Ἐπειδή ἡ 10η Ἀπριλίου 1966 ἦταν Κυριακή καί ἡ «Ἑστία» δέν εἶχε κυκλοφορήσει, σταχυολογοῦμε κείμενα ἀπό τό φύλλο τῆς προηγουμένης ἡμέρας, 9ης Ἀπριλίου 1966.