Γιά τήν Νουνού Μαρτίνου, μέ ἀγάπη καί σεβασμό

«Καιρό ἔχουμε νά δοῦμε “Παρά θῖν’ ἁλός”.»

Ἡ κυρία Νουνού Μαρτίνου, ἀπό τίς πλέον “πιστές” τῆς ἐφημερίδας μας, ἦταν πολύτιμη φίλη τῆς στήλης καί παρακολουθοῦσε κάθε τί πού ἀναφέρεται στήν θάλασσα καί τήν Ναυτιλία. Τήν ζωή της ὁλόκληρη, δηλαδή…

Κρατῶντας πάντα χαμηλό προφίλ, ἡ γυναῖκα πού δημιούργησε μιά ναυτιλιακή δυναστεία, ἔζησε ζωή σάν παραμύθι.

Μέ τίς δυσκολίες της, μέ τίς ἀγωνίες πού κρύβει ἡ θάλασσα, μέ τά πάνω καί τά κάτω, ἀλλά καί μέ τό πεῖσμα πού τήν διέκρινε κάθε στιγμή. «Εἴπαμε: Θά κάνουμε καράβια! Καί κάναμε!» Ἔτσι, ἁπλά. «Ἀφοῦ τό εἴπαμε, θά τό κάνουμε»!

Παιδί τῆς ναυτιλιακῆς οἰκογένειας Μεθενίτη (τά δύο της ἀδέλφια διακρίθηκαν στόν χῶρο), ἐργάσθηκε ἀρχικά στό δικηγορικό γραφεῖο τοῦ πατέρα της καί στήν «Ἀντικερί» τοῦ συζύγου της. «Ἔχω γράψει χιλιάδες σελίδες δικογράφων στήν γραφομηχανή τοῦ πατέρα μου, ἀλλά στό μυαλό μου εἶχα μόνο τή θάλασσα. Ἔγραφα δικόγραφα καί πίστευα ὅτι ἔγραφα ναυλοσύμφωνα!»…

«Σάν ἕτοιμη ἀπό καιρό», τήν ἐποχή πού ἡ Ἑλληνική Ναυτιλία ἄρχιζε νά πατᾶ στά πόδια της μετά τήν τραγωδία τοῦ Πολέμου, ἡ Ἀθηνᾶ Μαρτίνου (ὁ σύζυγος μέ καταγωγή ἀπό τήν Ἀρκαδία), «μπαίνει στήν ἀγορά» τό 1964. Δίπλα της ὁ πρωτότοκος γυιός, ὁ Θανάσης, μέ τήν ἐνεργό συμμετοχή τοῦ ὁποίου, τό 1972, γεννιέται ἡ Thenamaris Ships Management, ἡ ὁποία τό 1978 διαχειρίζεται στόλο 50 πλοίων.

Ἡ κεφαλή εἶναι ἡ κυρία Ἀθηνᾶ (Νουνού γιά τόν κύκλο της) καί εἶναι ἐκείνη πού κατευθύνει κάθε κίνηση τῆς ἑταιρείας. Ἔχει, ὅμως, ἀνοίξει τά φτερά της καί σκεπάζει τούς τρεῖς γυιούς, Θανάση, Ἀνδρέα καί Ντῖνο, οἱ ὁποῖοι, μέ τό πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἔφτιαξαν ὁ καθείς τήν δική του ναυτιλιακή ἑταιρεία.

Πάντα, ὅμως, ἡ Νουνοῦ εἶχε λόγο σέ κάθε κίνηση. Καί ὁ λόγος της ἦταν συνήθως καθοριστικός. Δέν εἶναι τυχαῖο πού μεγάλοι ἐφοπλιστές ἔχουν ἀναγνωρίσει τήν Ἀθηνᾶ Μαρτίνου ὡς ἰσότιμη καί ἰσοδύναμη. Μετά τήν Καδιώ Σιγάλα, ἡ Νουνού Μαρτίνου εἶναι ἡ δεύτερη «Νεότερη Μπουμπουλίνα» τῆς Ἑλληνικῆς Ναυτιλίας.

Χαμηλῶν τόνων, ἄν καί πολλοί τήν θεωροῦσαν «μία ἀπό τίς πλουσιώτερες γυναῖκες τοῦ κόσμου», δέν ξέχασε ποτέ τό ἀξίωμα πού λέει «ἀπ’ ὅσα μᾶς δίνει ἡ θάλασσα τά μισά εἶναι τοῦ κόσμου.» Καί τό ἔκανε πράξη, ὅπως καί τά παιδιά της, ἀποφεύγοντας κάθε δημοσιότητα καί θόρυβο.

Ποιός, ἆρά γε, γνωρίζει ὅτι ἡ Νονού Μαρτίνου, ἄσσος στήν σκοποβολή, πήγαινε γιά κυνήγι μέ τήν Βασίλισσα Ἐλισάβετ; Ἀκόμη καί πρόσφατα, πού ἀντιμετώπιζε κάποια κινητικά προβλήματα, δέν παρέλειπε νά πάει γιά ψάρεμα. «Καί μόνο πού βλέπω τήν θάλασσα, ἀλλάζω διάθεση» ἔλεγε.

Ἀκόμα καί ὅταν διένυε τή δεκαετία τῶν ἐνενῆντα, αὐτό πού τήν καθόριζε ἦταν ἡ ἀγάπη της γιά τήν ζωή. Ὅπως χαρακτηριστικά ἔλεγε, εἶναι «σάν τή θάλασσα, γένους θηλυκοῦ». Ὅλη ἡ στάση της ἀπέναντι στήν ζωή, ἦταν ὅπως καί ἀπέναντι στήν θάλασσα. Ἡ Ἀθηνᾶ Ι. Μαρτίνου ἐπέστρεφε πάντα στήν θάλασσα γιά νά ἀντλήσει δύναμη. Ὅπως τά κύματα τῆς θάλασσας μᾶς ταξιδεύουν μακριά, ἔτσι καί ἐκείνη μέ τήν οὐσιαστική, ἀλλά ἀθόρυβη κοινωφελῆ δράση τοῦ Ἱδρύματός της, συνέβαλλε καθοριστικά στήν ὑλοποίηση ἔργων πρός ὄφελος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, νά τήν βοηθήσει νά ὑπερβεῖ τούς ὁρίζοντές της, νά ταξιδέψει, νά πάει μακριά.

Καί ὅπως ἡ ἴδια ἔλεγε, «οἱ φλέβες τῶν Ἑλλήνων ἔχουν μέσα τους θάλασσα» ἔγραψε ἡ Γκρέτα Χριστοφιλοπούλου.. Τά ἐγγόνια τῆς Ἀθηνᾶς Μαρτίνου συνεχίζουν τό ὅραμά της, ἔχοντας ἱδρύσει τό Ἵδρυμα Ἀθηνᾶς Ι. Μαρτίνου, τό ὁποῖο ἔχει ὡς βασικό σκοπό τήν ἐνίσχυση μή κερδοσκοπικῶν ὀργανισμῶν μέ δράση στήν Ἑλλάδα καθώς καί τήν ὑλοποίηση Προγράμματος Ὑποτροφιῶν. Ἡ κοινωφελής δράση τοῦ ἱδρύματος ἔχει πανελλαδική ἐμβέλεια καί διατομεακή κάλυψη, δίνοντας ἔμφαση σέ θέματα πού σχετίζονται μέ τήν θάλασσα.

«Δέν ἤμουν μόνη μου. Κοντά μου ἦταν ἀπό τήν πρώτη στιγμή ὁ ἄνδρας μου, ἀλλά κυρίως ἦταν ὁ γυιός μου Θανάσης, ὁ ὁποῖος ἀπό δεκατεσσάρων ἐτῶν ἔκανε στατιστικές καί ἔγραφε πόσο πλήρωμα, τί χρειάζεται ἕνα πλοῖο. Ὁ ἄνδρας μου, ὁ Ἰωάννης Μαρτῖνος, ἀγαποῦσε τή θάλασσα. Ὁ Θανάσης, ἀπό τήν πρώτη συζήτηση, ἦταν ἐνεργό μέρος σέ αὐτή τήν προσπάθεια. Δέν ἤμουν ἡ κινητήριος δύναμη, ἀλλά ἤμουν ὁ ἄνθρωπος πού μποροῦσε νά τά κάνει τά δύσκολα, εὔκολα. Ὅταν θέλεις κάτι, μπορεῖς νά τό κάνεις. “Διευθυντιλίκι” δέν ἔκανα ποτέ! Τήν Thenamaris ἀγαποῦσα, ὄχι τό διευθυντιλίκι. Αὐτό πού ἤθελα ἦταν νά πληθαίνουν τά βαπόρια μου καί αὐτό ἔγινε. Τό “Ἑλένη” ἦταν τό δεύτερο πλοῖο, δέν εἴχαμε λεφτά, ὁ Θανάσης τελείωνε τό Γυμνάσιο, βρῆκα λεφτά καί πήγαμε στό Λονδῖνο γιά νά ὑπογράψει ὁ Θανάσης, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε τότε, “θά ὑψώσουμε τήν ἑλληνική σημαία”.

Ὁ Λιμενάρχης στό Λονδῖνο μέ ρώτησε: “Ξέρεις γραφομηχανή;” τοῦ εἶπα, “ναί” καί κάθισα καί ἔγραψα τά ἔγγραφα, τά πῆρε ὁ Θανάσης καί ἔτσι παραλάβαμε τό βαπόρι. Τό πρῶτο πλοῖο, τό “Θανάσης”, τό ἀγοράσαμε τό 1964 μέ 80.000 λίρες. Ἦταν 20 χρονῶν, τοῦ Λιβάνου, ἦταν γιά πέταμα, τό φτιάξαμε, τό κάναμε κυπριακό καί τό 1967, τό πουλήσαμε στήν οἰκογένεια Πατέρα πού τό ἀγόρασαν μέ 300.000 δολλάρια.»

Τό μεσημέρι θά ἀποχαιρετήσουμε τήν Νουνοῦ τῆς Ναυτιλίας, τήν Ἀθηνᾶ Ι. Μαρτίνου, τήν γυναῖκα πού ἔζησε ζωή παραμυθένια, χωρίς ποτέ νά λησμονήσει ὅτι «ὅλοι μας χρωστᾶμε κάτι στό σύνολο.» Ἕνας πιλότος τόν ὁποῖο ἀκολούθησε πιστά, σέ ὅλη της τήν ζωή. Καλοτάξιδη, κυρία Ἀθηνᾶ.