Ἀνασχηματισμοί, ἀναδομήσεις καί λοιπά δαιμόνια

Λόγος πολύς καί θόρυβος ἔγινε γιά τόν κυβερνητικό ἀνασχηματισμό

Μεταξύ μας, οἱ ἀνασχηματισμοί πρέπει νά ἀποφεύγονται καί ἄν δέν μπορεῖ νά ἀποφευχθοῦν, πρέπει νά γίνονται σπάνια.

Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς σπανίως ἔκανε ἀνασχηματισμό. Ἐπέλεγε μιά ὁμάδα τήν ὁποία ἐμπιστευόταν, ἐπέλεγε πρόσωπα τά ὁποῖα εἶχε «ξεσκονίσει», καί αὐτό ἦταν!

Μέ τόν τρόπο αὐτό «ἔφτιαχνε» στελέχη καί συγχρόνως «ἔδενε» τήν ὁμάδα, ἀφοῦ ὑπῆρχε τότε στενή συνεργασία μεταξύ τῶν ὑπουργῶν καί δέν ὑπῆρχαν τά σημερινά «βιλαέτια»… Ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἦταν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἄλλαξε τό παιγνίδι τῶν ἀνασχηματισμῶν, τούς ὁποίους θεωροῦσε ἐργαλεῖο καί ἀναπόσπαστο μέρος τῆς πολιτικῆς του. Μάλιστα θέλοντας νά ξεφύγει καί ἀπό τήν «κατεστημένη» ὀνομασία τῶν ἀλλαγῶν στίς κυβερνήσεις, ἐπέλεξε τόν ὅρο «Ἀναδόμηση»!

Θυμᾶμαι δέ ὅτι μεταξύ τῶν βουλευτῶν καί τῶν στελεχῶν τοῦ ΠΑΣΟΚ, ἡ λέξη «ἀναδόμηση» ἔγινε ἰδιαίτερα δημοφιλής, ὅπως δημοφιλές ἔγινε καί τό σχετικό ρῆμα.

Πολλές φορές ἄκουσα φράσεις ὅπως «κάτσε φρόνιμα γιατί θά σέ ἀναδομήσει ὁ πρόεδρος», «ὅπως εἴδατε, ἀγαπητοί, ἀναδομήθηκα», «μέ ἀναδόμησε ὁ ἀρχηγός» καί ἄλλα τέτοια…

Θυμᾶμαι, μάλιστα, μιά χαρακτηριστική περίπτωση. Προσωπικός φίλος τοῦ Ἀνδρέα, ὅταν τοποθετήθηκε σέ παραγωγικό ὑπουργεῖο, «χάλασε τό χατίρι» δυνατοῦ οἰκονομικοῦ παράγοντος καί, μέσα σέ λίγο καιρό ἀπό τήν τοποθέτησή του, ἀπομακρύνθηκε ἀπό τήν κυβέρνηση.

«Πῶς ἔγινε αὐτό;» τόν ρώτησα, δῆθεν, ἔκπληκτος. «Ἔ, τοῦ εἶπαν νά μέ ἀναδομήσει καί μέ ἀναδόμησε!» μοῦ ἀπάντησε, κάνοντας καί μιά ἐπεξηγηματική χειρονομία!

Τήν φιλοσοφία τῶν «ἀναδομήσεων» ὁ Ἀνδρέας τήν πέρασε πολύ εὔκολα τόσο στούς ὑπουργούς καί τούς βουλευτές του ὅσο καί σέ ἐμᾶς, τούς δημοσιογράφους, οἱ ὁποῖοι ὅταν περνοῦσε λίγος καιρός ἀπό τόν τελευταῖο ἀνασχηματισμό ἀρχίζαμε νά …ἐπιζητοῦμε τόν ἑπόμενο!

Ὁ Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης δέν πρόλαβε νά «στεριώσει» στήν κυβέρνηση κι ἔτσι δέν εἶχε τήν εὐκαιρία νά παίξει τό παιγνίδι τοῦ Ἀνδρέα.

Βεβαίως, ἔκανε ἀνασχηματισμό ὅταν ἀπεμάκρυνε ἀπό τήν κυβέρνηση τόν Ἀντώνη Σαμαρᾶ, ἀλλά ἡ «ἀναδόμηση» ἐκείνη δέν εἶχε ἔκταση.

Δέν διέθετε, ἐξ ἄλλου, τόν ἀπαιτούμενο ἀριθμό βουλευτῶν ὥστε νά ἔχει μεγάλη πλειοψηφία στήν Βουλή καί συνεπῶς δέν εἶχε περιθώρια πειραματισμῶν, ἀφοῦ κρατοῦσε λεπτές ἰσορροπίες, μέ τόν δύσκολο ἀριθμό «151».

Θυμᾶμαι, πάντως, ὅτι προανήγγελλε ἐπί πολλές ἡμέρες «ἐπικείμενο ἀνασχηματισμό» καί τελικῶς ἄλλαξε μόνο τόν ὑπουργό τῶν Ἐσωτερικῶν.

Ὁ χθεσινός ἀνασχηματισμός μπορεῖ νά θεωρηθεῖ «ἐκλογικός-διορθωτικός».

Ὁ πρωθυπουργός, προετοιμαζόμενος ἴσως γιά ἐκλογές ἐντός τοῦ 2021 καί ἔχοντας ὑπ’ ὄψιν του ὅτι θά εἶναι «διπλές» λόγω τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἐπέλεξε βουλευτές ἀπό εὐαίσθητες ἐκλογικῶς περιφέρειες, ἐπιδιώκοντας καί νά κατευνάσει τήν ὅποια ἐσωκομματική δυσαρέσκεια ἔναντι τῶν «ἐξωκοινοβουλευτικῶν» καί νά πείσει τούς ψηφοφόρους ὅτι ἡ Νέα Δημοκρατία «δέν ἔχει “ἁλωθεῖ” ἀπό τήν κεντροαριστερά».

Ὁ καιρός θά δείξει ἄν θά πετύχει ἡ προσπάθεια.

Κλείνουμε μέ ἕνα στιγμιότυπο, πού μᾶς διηγήθηκε ἄνθρωπος πολύ κοντά στόν Κωνσταντῖνο Καραμανλῆ. Ὅταν ἦταν Πρόεδρος Δημοκρατίας, στήν πρώτη θητεία τοῦ Ἀνδρέα στήν πρωθυπουργία, ὁ Παπανδρέου τόν ἐπισκέφθηκε στό Προεδρικό Μέγαρο καί τοῦ ἀνακοίνωσε ὅτι θά κάνει τήν πρώτη του «ἀναδόμηση». Ὁ Καραμανλῆς, μέ τό γνωστό ὕφος, τοῦ εἶπε: «Θά δυσαρεστήσεις καί ἐκείνους πού βγάζεις καί ἐκείνους πού δέν βάζεις. Ἐσύ νά εἶσαι καλά»…