Ἡ πολλαπλή χρησιμότης τοῦ λεξικοῦ «Ἐλευθερουδάκη»

Μελαγχολῶ ὅταν ἀσχολοῦμαι μέ τήν βιβλιοθήκη μου.

Τίς βιβλιοθῆκες, δηλαδή, ἀφοῦ τόσο τό σπίτι ὅσο καί τό ἐξοχικό τοῦ παπποῦ εἶναι γεμᾶτα βιβλία.

Κάθε τόσο χαϊδεύω κάποια συγγράμματα πού πλησιάζουν τά διακόσια χρόνια, καί ἄλλα, παλαιότερα ἀπό τά ἑκατό. Ὁμηρικά λεξικά, δυσεύρετα, θεατρικά, ποιητικές συλλογές τοῦ Σαλίβερου, ἀπό τόν προπερασμένο αἰῶνα καί, φυσικά, ἀπό ἀπόψεως ὄγκου δεσπόζει τό μεγάλο «Λεξικό τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης» τοῦ Ἐλευθερουδάκη. Πόσες καί πόσες ἱστορίες τῆς ζωῆς μας εἶναι «παντρεμένες» μέ τό ἐξαιρετικό αὐτό λεξικό, πού γεννήθηκε μέ τήν συνδρομή τεραστίων προσωπικοτήτων αὐτῆς τῆς χώρας, ἀντίστοιχες τῶν ὁποίων, δυστυχῶς, λείπουν ἀπό τό σημερινό σκηνικό.

Καί καθώς ξεφύλλιζα τό γράμμα Π, θυμήθηκα πῶς μάθαμε …πόκερ, πῶς μυηθήκαμε στά μυστικά αὐτοῦ τοῦ παιχνιδιοῦ μέσα ἀπό τίς σελίδες ἑνός λεξικοῦ!

Ἔβλεπα, πολλές φορές, τόν πατέρα μας μέ τούς θείους μου, ἀδέλφια τῆς μητέρας μου, νά παίζουν χαρτιά στό μεγάλο τραπέζι. Δηλαδή ἔβλεπα ὅσο μοῦ ἐπέτρεπαν, ἀλλά κυρίως ἄκουγα. Ἄκουγα λοιπόν γιά «τριολέ ὀμπλιζέ», «κοῦκο ἄ βολοντέ», «κοῦκος μονός», καί ἄλλες λέξεις πού μοῦ φαίνονταν ἀκατάληπτες.

«Μπαμπᾶ, θά μοῦ μάθετε πόκερ;» ρώτησα πρίν πέσει ἡ σφαλιάρα πού ἔφαγα καθώς καί τό αὐστηρό μήνυμα τοῦ πατέρα: «Αὐτά δέν εἶναι γιά παιδιά». Τό μυαλό, ὅμως, τῶν παιδιῶν, εἶναι νά μήν βάλει κάτι πεῖσμα.

Κι ἕνα μεσημέρι στήν πατρική βιβλιοθήκη κατέβασα τό λεξικό στό γράμμα «Π». Ἐκεῖ λοιπόν ἀνακάλυψα καί ἄρχισα νά ἀποστηθίζω τά μυστικά τῆς χαρτοπαιξίας. Καί μαζί μ’ ἐμένα τά ἀνακάλυψαν ὁ Ἄγγελος, ὁ Χαράλαμπος, ὁ Πέτρος, ὁ Μάκης καί ὁ μικρότερος ἀδελφός μου Πλάτων. Σιγά-σιγά ἀρχίσαμε τήν πρακτική ἐξάσκηση. Φυσικά μέ φασόλια ἀντί γιά χρήματα. Καί καθώς περνοῦσε ὁ καιρός, ἔκαναν τήν ἐμφάνισή τους οἱ πεντάρες καί οἱ δεκάρες ἀλλά καί οἱ εἰκοσάρες μέ τήν τρῦπα στήν μέση, τά πενηνταράκια, οἱ δραχμές καί τά δίδραχμα.

Μέχρι νά τελειώσουμε τό γυμνάσιο εἴχαμε φτάσει στά τάληρα. Καί φυσικά, δέν περιοριστήκαμε στό «κλασσικό πόκερ», ἀλλά μαθαίνοντας ἀπό δῶ κι ἀπό κεῖ ἀρχίσαμε νά παίζουμε ὅλες τίς παραλλαγές τοῦ παιχνιδιοῦ.

Θυμήθηκα ἀκόμη τό πόσο ἄδοξα ἔληξε τό χαρτοπαίγνιο στό μικρό δωμάτιο τοῦ ἰσογείου, τό ἰατρεῖο τοῦ πατέρα, ὅταν ἕνα μεσημέρι, κατακαλόκαιρο, ὁ ἰατρός ἀποφάσισε νά στερηθεῖ τόν μεσημεριανό ὕπνο καί νά κατέβει στό μικρό δωμάτιο ἀναζητῶντας κάποιο ἀπό τά ἐργαλεῖα του.

«Τί γίνεται ἐδῶ;» ρώτησε καί μείναμε «κόκκαλο». Καί μέσα στήν σαστιμάρα μας καί στήν γενική παγωμάρα ἀκούστηκε ἡ φωνή τοῦ μικροῦ ἀδελφοῦ. «Μπαμπᾶ, εἶστε μέ τά σώβρακα!». Ὁ πατέρας ἔφυγε τρέχοντας προφανῶς γιά νά φορέσει ἕνα πανταλόνι καί ἐμεῖς βρήκαμε τήν εὐκαιρία νά τό σκάσουμε καί νά γλυτώσουμε τήν «περιποίηση».

Ἔκτοτε δέν ξανάγινε παιχνίδι στό ἰατρεῖο. Μετακομίσαμε στήν ἀποθήκη τῆς αὐλῆς τοῦ Ἀγγέλου, ἡ ὁποία αὐθωρεί μετετράπη σέ ἐφηβική χαρτοπαικτική λέσχη. Εὐτυχῶς, ἀργότερα ξεχάσαμε αὐτήν τήν δραστηριότητα. Ὅλοι, πλήν ἑνός, πού ἔχασε στά χαρτιά ὅλη τήν περιουσία τοῦ πατέρα του, καί τόν χάσαμε κι ἐμεῖς.