Ἐπικίνδυνες ψευδαισθήσεις γιά τίς διεθνεῖς συμβάσεις

Υπάρχει στήν Ἑλλάδα μιά ψευδαίσθησις.

Ὅτι συμβαλλόμενοι μέ ἀμερικανικές ἑταιρεῖες ἐξασφαλίζουμε πώς θά ἔλθει τό ἀμερικανικό κράτος νά μᾶς ὑποστηρίξει σέ ζητήματα ἀμφισβητήσεως τῆς κυριαρχίας καί τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων μας, στίς περιοχές τοὐλάχιστον στίς ὁποῖες πρόκειται οἱ ἑταιρεῖες αὐτές νά δραστηριοποιηθοῦν.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Τό ρεπορτάζ τῆς «Ἑστίας τῆς Κυριακῆς», πού ἀποκαλύπτει χαρακτηριστικές λεπτομέρειες τῆς συμβάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μέ τήν Chevron, θά πρέπει νά τίς ἔχει διαλύσει. Θά ἔπρεπε ὅμως ἀπό ἐτῶν νά γνωρίζουμε ὅτι καμμία χώρα δέν θά στείλει στρατιωτικές δυνάμεις νά ὑπερασπισθοῦν τά συμφέροντα ἑταιρειῶν. Τό εἴδαμε στήν Κύπρο, ἀπό ὅπου ἀπεχώρησαν ὅλες οἱ ἑταιρεῖες (ἀμερικανικές, ἰταλικές καί γαλλικές) στίς ὁποῖες εἶχαν παραχωρηθεῖ δικαιώματα ἐρευνῶν ἐπί ὁριοθετημένης ΑΟΖ, μόλις ἡ Τουρκία ἀμφισβήτησε τά κυριαρχικά δικαιώματα τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας. Καί βεβαίως καί ἡ Ἑλλάς, πού εἶχε ἠθική τοὐλάχιστον ὑποχρέωση (τό δόγμα τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου εἶχε δυστυχῶς ἤδη καταργηθεῖ) νά ὑποστηρίξει τήν Λευκωσία, καί σέ αὐτήν τήν περίπτωση «ἐποίησε τήν νῆσσαν».

Ἡ διεθνής πρακτική τήν ὁποία οἱ ἑταιρεῖες ἐφαρμόζουν εἶναι συγκεκριμένη. Ὅταν πρόκειται νά ἀναλάβουν ἔρευνες ἤ ἐξορύξεις σέ περιοχές στίς ὁποῖες ὑπάρχουν ἀμφισβητήσεις, φροντίζουν οἱ συμβάσεις πού ὑπογράφουν νά τίς ἐξασφαλίζουν σέ περιπτώσεις ἀνατροπῆς τῶν δεδομένων. Ὅπως ἀκριβῶς ἔκανε ἡ Chevron στήν σύμβαση πού ὑπέγραψε μέ τό Ἑλληνικό Δημόσιο. Δέν θά μεριμνήσουν οὔτε θά ζητήσουν ἀπό τίς κυβερνήσεις τους νά μεριμνήσουν νά μήν ἀλλάξουν τά δεδομένα. Ἐπιπροσθέτως, ὅταν γνωρίζουν ὅτι ὑπάρχουν ἀμφισβητήσεις, τίς ἐκμεταλλεύονται προκειμένου οἱ συμβάσεις πού θά συνάψουν νά εἶναι «λεόντειες» περιορίζοντας τά δικαιώματα καί τίς ἀπολαβές τοῦ συμβαλλομένου κράτους. Ἐπικαλοῦνται τίς ἐπισφάλειες προκειμένου νά ἐξασφαλίσουν ὑψηλότερο ποσοστό κερδῶν. Καί στήν περίπτωση κατά τήν ὁποία θά ὑπάρξουν ἀνατροπές δεδομένων καί ἀλλαγές στίς ὁριοθετήσεις, οἱ λεόντειες αὐτές συμβάσεις θά χρησιμοποιηθοῦν γιά τήν ἐξασφάλιση ἀναλόγων ποσοστῶν κέρδους καί στήν σύμβαση πού θά ὑπογράψουν καί μέ τό ἄλλο κράτος. Μπορεῖ νά εἶναι κυνική ἡ προσέγγισίς τους, ἀλλά αὐτή εἶναι ἡ διεθνής πραγματικότητα.

Ἀντιστοίχως ὑπάρχει ἡ ψευδαίσθησις ὅτι μπορεῖ, ἀγοράζοντας ἀμερικανικά ὁπλικά συστήματα, νά «ἀγοράζουμε» καί τήν πολιτική ὑποστήριξη τῶν ΗΠΑ στά ἐθνικά μας θέματα. Ἀρκεῖ νά ἀνατρέξουμε στά γεγονότα τῶν τελευταίων δεκαετιῶν καί νά ἀναλύσουμε τήν στάση τῶν Ἀμερικανῶν στίς ἑλληνο-τουρκικές κρίσεις γιά νά δοῦμε ὅτι οὔτε αὐτό ἰσχύει. Στήν καλύτερη περίπτωση, ἔχουμε τήν πολιτική ἴσων ἀποστάσεων τήν ὁποία βλέπουμε νά ἐφαρμόζει καί τό ΝΑΤΟ. Γιά τό μέγεθος τῶν ἀμερικανικῶν ἐξαγωγῶν ὁπλικῶν συστημάτων, ἡ ἑλληνική ἀγορά θά παραμένει πάντοτε μικρή καί συνήθως μικρότερη ἀπό τήν τουρκική, ὁπότε, καί ἀπό οἰκονομική σκοπιά νά τό δοῦμε, μᾶλλον ἐθελοτυφλοῦμε ἄν περιμένουμε ὑποστήριξη βασισμένη σέ αὐτά τά δεδομένα.

Διαφορετική εἶναι ἡ κατάστασις μέ τήν Γαλλία, γιά τήν ὁποία εἴμαστε ὁ σημαντικώτερος πελάτης ἀπό τό 1972, ὁπότε ἀγοράσαμε τά πρῶτα ἀεροπλάνα Mirage F-1, τά ἅρματα μάχης ΑΜΧ-30 καί τά τεθωρακισμένα ὀχήματα ΑΜΧ-10. Ἔτσι συνήφθη ἡ συμφωνία ἀμυντικῆς συνεργασίας μέ ρήτρα ἀμοιβαίας ἀμυντικῆς συνδρομῆς, ἡ ὁποία συνδέθηκε μέ τήν ἀγορά τῶν φρεγατῶν FDI. Προσοχή ὅμως, καί ἡ συμφωνία αὐτή δέν εἶναι συμμαχία. Ἄλλο στρατιωτική συνεργασία καί ἄλλο συμμαχία. Ὁμοίως δέν ὑπάρχει συμμαχία μέ τό Ἰσραήλ, μέ τό ὁποῖο ὑπάρχει ἐπίσης συμφωνία στρατιωτικῆς συνεργασίας. Σέ σχέση μέ τό Τέλ Ἀβίβ, ὑπάρχει μιά προοπτική, μέ βάση τίς προχθεσινές τοποθετήσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ Μπενιαμίν Νετανυάχου γιά ἑξάγωνο συμμαχιῶν μέ βασικούς πυλῶνες τήν Ἑλλάδα, τήν Κύπρο καί τήν Ἰνδία, ἀλλά ἐναπόκειται στήν Κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν νά τήν ἐκμεταλλευθεῖ.

Νά προσθέσουμε ὅτι ἡ ἀγορά τῶν πυραυλακάτων Super Vita ἀπό τήν Βρεταννία, πρό εἰκοσαετίας, ἦταν τό ἀντάλλαγμα γιά νά μήν ἀσκήσει ἡ κυβέρνησις τοῦ Τόνυ Μπλαίρ βέτο γιά τήν ἔνταξη τῆς Κύπρου στήν ΕΕ. Τά ὀφέλη καί σέ αὐτήν τήν περίπτωση, ὅπως σέ ὅλες τίς περιπτώσεις συναλλαγῆς, δέν ἔχουν διάρκεια. Οὔτε ἡ Βρεταννία οὔτε ἡ Γαλλία ἤ οἱ ἄλλες συμπαραγωγοί χῶρες ἔτειναν εὐήκοον οὖς στίς ἑλληνικές ἐκκλήσεις νά μήν πωληθοῦν στήν Τουρκία πύραυλοι Meteor μαζί μέ τά ἀεροπλάνα Eurofighter. Τό εἴπαμε καί παραπάνω, ὑπάρχει κυνισμός στίς διεθνεῖς σχέσεις, ἰδιαιτέρως ὅταν ἐμπλέκονται ἑταιρεῖες καί οἰκονομικά συμφέροντα. Καί βεβαίως τό Διεθνές Δίκαιον εἶναι μιά ψευδαίσθησις ὅταν δέν ὑποστηρίζεται διά τῆς ἰσχύος. Διά τῆς ἰσχύος τῆς ἐμπλεκομένης χώρας. Ἄν λοιπόν θέλουμε νά τό δοῦμε νά ἐφαρμόζεται στίς συμφωνίες ὁριοθετήσεως τοῦ Αἰγαίου καί τῆς ἀνατολικῆς Μεσόγειου, ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις στρατιωτικῆς ἰσχύος εἶναι μονόδρομος. Θά πρέπει βεβαίως νά συνοδεύεται ἀπό ἐπίδειξη πολιτικῆς ἀποφασιστικότητος γιά τήν χρήση αὐτῆς τῆς ἰσχύος πρός ὑποστήριξιν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Διότι ἄν περιμένουμε ἀπό τρίτες χῶρες, ἔχουμε χάσει ἐξ ὑπαρχῆς.