Ὁ ὑπέροχος κύριος Γιῶργος Σγουράκης

Μέ τόν Γιῶργο Σγουράκη, τόν ἱδρυτή, μαζί μέ τήν ἀγαπημένη του Ἡρώ, τῆς ἐκπομπῆς-κιβωτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ μας «Μονόγραμμα», μέ συνέδεε παλαιά καί εἰλικρινής φιλία.

Μιλούσαμε πολύ καί συχνά. Πότε γιά νά τόν συγχαρῶ γιά κάποιο «Μονόγραμμα» πού ἔβλεπα στήν δημόσια τηλοψία, πότε γιά νά ποῦμε «τά δικά μας».

Θυμᾶμαι, εἴχαμε συναντηθεῖ τότε, πού ὁ Κώστας Μητσοτάκης τόν ἔπεισε νά πολιτευθεῖ μέ τήν Νέα Δημοκρατία στήν δύσκολη Β΄ Πειραιῶς. «Τί θές καί ἀνακατεύεσαι; Εἶναι δύσκολη περιφέρεια, δέν ἔχεις ἐλπίδες. Ὑπάρχουν βιλαέτια» τοῦ εἶπα. «Τό ξέρω, ἀλλά μέ τόν πρόεδρο ἔχω ἄλλη σχέση» μοῦ ἀπάντησε.

Δέν ἦταν, φυσικά, ἡ «Νέα Δημοκρατία» πού τόν σαγήνευσε. Ἀλλά τιμοῦσε τίς παλιές του φιλίες. Καί ἔλαβε μέρος σέ μιά διαδικασία πού δέν τοῦ ταίριαζε. Φυσικά, δέν ἐξελέγη. «Τί τό ’θελες ἐσύ νά πολιτευθεῖς;» τοῦ εἶπα, χαριτολογῶντας. «Μήν τό ξαναπεῖς αὐτό! Δέν πολιτεύομαι, πειραματίζομαι» μοῦ εἶπε, στό καφενεῖο, στήν πλατεῖα τοῦ Ἁγίου Νικολάου (τό παλιό τοῦ Κοψαχείλη), ὅπου ἀνταμώναμε κατά τήν προεκλογική περίοδο. «Ξέρεις, ἐδῶ δίπλα εἶχε τό ἐκλογικό της κέντρο ἡ Μελίνα» τοῦ λέω καί χαμογέλασε. «Λές νά μήν τό ξέρω;» ἀπάντησε. Μέ τό «Μονόγραμμα» ὁ Σγουράκης (ὁ ὁποῖος ἀνέθετε πολλές φορές τήν σκηνοθεσία σέ ἄλλους, ἄξιους σκηνοθέτες, μέ πρῶτον τόν Λάκη Παπαστάθη), ἔφτιαξε μιά πολιτισμική κιβωτό.

Ἄοκνος καί ὀξύνους συνεργάτης ἡ Ἡρώ, ἡ ἀγαπημένη του Ἡρώ, συνέβαλε τά μέγιστα στό φορμάρισμα αὐτοῦ τοῦ τόσο δύσκολου καί ἐπίπονου ἐπιχειρήματος. Τόν τίτλο, «Μονόγραμμα», τόν ἔδωσε στήν ἐκπομπή ὁ φίλος τοῦ Γιώργου, Ὀδυσσέας Ἐλύτης. Ἐπέλεγε μέ προσοχή καί θαυμασμό τούς σπουδαίους φίλους του, πολλούς ἐκ τῶν ὁποίων κατεχώρισε στήν γιγαντιαία ταινιοθήκη τοῦ «Μονογράμματος».

Γελάσαμε πολύ τήν τελευταία φορά πού μιλήσαμε, γιά νά μοῦ ἐκφράσει γιά μία ἀκόμη φορά τό παράπονό του γιά τό «κόψιμο» τῆς ἐκπομπῆς ἀπό τήν διοίκηση τῆς ΕΡΤ. Θέλησα νά ἀστειευθῶ: «Κρῖμα, ρέ Γιώργη, γιατί εἶχα μιάν ἐλπίδα ὅτι θά μ’ ἔκανες κι ἐμένα “Μονόγραμμα”» τοῦ εἶπα. Μέ κοίταξε μέ ἐκεῖνο τό μισό χαμόγελό του καί ἔβγαλε ἀπό τήν τσέπη του ἕνα χαρτί, διπλωμένο σέ μικρά κομμάτια, κάτι σάν μιά μικρή φυσαρμόνικα. «Ἐπειδή λές πράγματα, χωρίς νά τά σκεφτεῖς, κοίτα ἐδῶ» μοῦ λέει. Καί εἶδα κάποιες δεκάδες ὀνόματα, τά ὁποῖα εἶχε ὑπ’ ὄψιν του νά «γυρίσει» ἄν ἡ ἐκπομπή δέν κοβόταν. Εἶδα κάπου τό ὄνομά μου. «Ἐμένα; Ὡς τί;» τόν ρώτησα ἀπορημένος: «Μά, ἀπό παρτενέρ τοῦ Ζαμπέτα χρονογράφος στήν Ἑστία;» μοῦ λέει καί γελάσαμε.

Ὁ Γιῶργος, ὁ ὁποῖος «μονόγραψε» ὅλους τούς μεγάλους τῶν Τεχνῶν, τούς γνώρισε ἀπό πολύ κοντά καί τούς ἔκανε τό «ψυχογράφημα». Μιλούσαμε, off the record, γι’ αὐτές τίς ἐπαφές του καί μοῦ περιέγραφε τό «τί τρέλλα κουβαλοῦσε ὁ καθένας.» Γιατί, τό θεωροῦσε δεδομένο, ὅτι «ἄν δέν ἔχεις μέσα σου μιά δόση τρέλλας, ξέχνα την τήν δημιουργία!»… Πρέπει νά μιλήσαμε γιά τελευταία φορά τόν περασμένο μῆνα. Μοῦ εἶπε πάλι τά νέα του, πού δέν ἦταν νέα. Τοῦ εἶχε στοιχίσει τό «κόψιμο» ἀπό τήν ΕΡΤ. «Μαθαίνω ὅτι θά σέ ξανακαλέσουν» τοῦ λέω. Τελικῶς, τόν κάλεσαν ἄλλοι…