Ὁ ἀντιαεροπορικός «θόλος»

ΜΕΡΙΚΕΣ πολιτικές κινήσεις θά μποροῦσαν νά χαρακτηρισθοῦν ὡς «κινήσεις πλακάτ».

Ἐνέργειες δηλαδή, οἱ ὁποῖες δέν ἔχουν καμμία οὐσιαστική σημασία καί γίνονται μόνον γιά τήν δημιουργία ἐντυπώσεων.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Στήν κατηγορία αὐτή θά πρέπει νά κατατάξουμε τήν ἐπιστολή, τήν ὁποία ἀπηύθυναν ἀπό κοινοῦ πρός τήν Πρόεδρο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν οἱ Πρωθυπουργοί Ἑλλάδος καί Πολωνίας, Κυριάκος Μητσοτάκης καί Ντόναλντ Τούσκ, ζητῶντας τήν ἀνάπτυξη μιᾶς εὐρωπαϊκῆς ἀντιαεροπορικῆς ἀσπίδος. Ἑνός Iron Dome, πού νά προστατεύει τήν Εὐρώπη ἀπό ἐχθρικά ἀεροσκάφη, πυραύλους καί drones. Τονίζουν μάλιστα ὅτι ἡ ἔγκρισις ἑνός τέτοιου ἔργου σέ εὐρωπαϊκό ἐπίπεδο θά ἔστελνε ἕνα σαφές μήνυμα πρός κάθε κατεύθυνση γιά τήν ἀποφασιστικότητα τῆς ΕΕ νά ὑπερασπιστεῖ τόν ἑαυτό της.

Προφανῶς, τόσο ὁ κ. Μητσοτάκης ὅσο καί ὁ κ. Τούσκ δέν ἔκαναν τόν κόπο νά ἐνημερωθοῦν τόσο γιά τά ὑφιστάμενα προγράμματα ἀεραμύνης ὅσο καί γιά τίς γενικές κατευθυντήριες γραμμές τῆς ΕΕ, γιά τήν ὀρθολογική διάθεση ἀμυντικῶν κονδυλίων, σέ συντονισμό μέ τίς ἀντίστοιχες δαπάνες τοῦ ΝΑΤΟ. Ἄλλως τε ἀπό τούς προϋπολογισμούς τῶν ἰδίων χωρῶν χρηματοδοτοῦνται τά προγράμματα, ἐνῷ προορίζονται νά καλύψουν καί τούς ἴδιους γεωγραφικούς χώρους.

Τά σημειώνουμε αὐτά, διότι τέτοιο πρόγραμμα συνδυασμένης ἀντιαεροπορικῆς προστασίας τοῦ εὐρωπαϊκοῦ χώρου ὑπάρχει ἀπό τό 2007! Πρόκειται γιά τό σχέδιο Theater Missile Defence, τό ὁποῖο ἀναπτύσσεται ἀπό τό ΝΑΤΟ. Καί γιά νά μήν ὑπάρχουν παρεξηγήσεις, νά διευκρινίσουμε ὅτι ἕνας θόλος ἀντιαεροπορικῆς προστασίας πού εἶναι ἱκανός νά ἀναχαιτίζει ἐπερχομένους πυραύλους εἶναι ταυτοχρόνως ἱκανός νά καταρρίπτει μαχητικά ἀεροπλάνα καί drones, πού εἶναι κατά πολύ εὐκολώτεροι στόχοι.

Οἱ δύο Πρωθυπουργοί προφανῶς ἔχουν ἄγνοια γιά τό πρόγραμμα αὐτό καί βεβαίως δέν ἔκαναν τό κόπο νά ἐρωτήσουν τούς ἁρμοδίους συμβούλους τους, οὔτε τούς ὑπηρεσιακούς παράγοντες πού τό ἔχουν χειρισθεῖ. Τοῦτο ἀφορᾶ περισσότερο στόν κ. Τούσκ, ἀφοῦ ἡ Πολωνία εἶναι καί χώρα ἐγκαταστάσεως συστημάτων τῆς νατοϊκῆς ἀσπίδος ἀεραμύνης.

Θά τούς δώσουμε λοιπόν μία συνοπτική ἐνημέρωση τῶν ὅσων ἔχουν γίνει μέχρι στιγμῆς.

Ὅπως προαναφέραμε, τό πρόγραμμα Theater Missile Defence, ἄρχισε νά ἐφαρμόζεται τό 2007. Ὅμως οἱ σχετικές μελέτες εἶχαν ἀρχίσει νά συντάσσονται ἀπό τό 2002, ὁπότε στήν Σύνοδο Κορυφῆς στήν Πράγα ἐγκρίθηκε ἡ σχετική μελέτη σκοπιμότητος. Ἡ ἀρχική μελέτη ἀφοροῦσε στήν ἀντιμετώπιση μιᾶς ἀεροπορικῆς ἀπειλῆς προερχομένης ἀπό τό Ἰράν, σύν τῷ χρόνῳ ὅμως ἀναπροσαρμόσθηκε γιά μιά συνολική προστασία τῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης, καθώς ἄρχισε νά συνεκτιμᾶται καί τό ἐνδεχόμενο ἀντιστοίχων ἀπό τήν Ρωσσία.

Τόν Ἀπρίλιο τοῦ 2007 οἱ εὐρωπαϊκές χῶρες ἐζήτησαν τήν ἀνάπτυξη ἑνός δικτύου ἀεραμύνης πού θά συμπληρώσει τίς δυνατότητες τοῦ ἀμερικανικοῦ Ἐθνικοῦ Συστήματος Ἀντιπυραυλικῆς Ἀμύνης. Νά σημειωθεῖ ὅτι σημαντικό μέρος τοῦ ἀμερικανικοῦ αὐτοῦ συστήματος καλύπτεται ἀπό πυραυλοφόρα ἀντιτορπιλλικά ἐφοδιασμένα μέ τό σύστημα μάχης Aegis, τό ὁποῖο ἔχει ἀναπτυχθεῖ καί σέ βάσεις ξηρᾶς στίς χῶρες τοῦ βορείου καί ἀνατολικοῦ τομέως τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας.

Νά σημειώσουμε ἐδῶ ὅτι καί ἡ Ἑλλάς, ἀποκτῶντας τίς φρεγάτες κλάσεως Belharra, αὐτομάτως, ἀποκτᾶ θόλο ἀντιαεροπορικῆς ἀμύνης μέ τά ἰσχυρά ραντάρ καί τούς μεγάλου βεληνεκοῦς πυραύλους τῶν πλοίων αὐτῶν.

Ἐπανερχόμενοι ὅμως στό Theater Missile Defence, σημειώνουμε ὅτι στήν Σύνοδο Κορυφῆς τοῦ Βουκουρεστίου, τό 2008, ἐνεκρίθησαν οἱ τεχνικές προδιαγραφές τοῦ συστήματος. Τότε μάλιστα ἡ Πολωνία ὑπέγραψε συμφωνία μέ τίς ΗΠΑ, προκειμένου νά ἐγκατασταθοῦν στό ἔδαφός της ἐκτοξευτές ἀμερικανικῶν πυραύλων ἀεραμύνης κατευθυνόμενοι ἀπό ραντάρ καί κεντρικό σύστημα διευθύνσεως βολῆς ἐγκατεστημένο στήν Τσεχία. Ὁ κ. Τούσκ θά ἔπρεπε νά τό γνωρίζει αὐτό. Ἤδη ὅμως ἄρχιζαν καί οἱ ρωσσικές ἀντιδράσεις οἱ ὁποῖες ἐκορυφώθησαν τό 2015 μέ προειδοποίηση τοῦ Κρεμλίνου πρός τόν Δανό πρέσβυ στήν Μόσχα, ὅτι ἡ συμμετοχή στό ἑνιαῖο σύστημα ἀεραμύνης θά καθιστοῦσε τά πλοῖα της στόχους ρωσσικῶν πυρηνικῶν ὅπλων.

Ἐν τῷ μεταξύ, ἡ ἀνάπτυξις τοῦ συστήματος συνεχιζόταν ἐπί τῇ βάσει προγραμματισμοῦ πού κατεγράφη στά πρακτικά τῆς ἀμερικανικῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2009, ὑπό τόν τίτλο: «Ἀμερικανική πολιτική ἀντιπυραυλικῆς ἀμύνης. Μιά σταδιακή προσαρμοζόμενη προσέγγισις ἀντιπυραυλικῆς ἀμύνης στήν Εὐρώπη». Ταυτοχρόνως ὁ Πρόεδρος Μπαράκ Ὀμπάμα προέβη καί σέ σχετικές ἀνακοινώσεις.

Ἀκολούθησαν τέσσερεις φάσεις ἀναπτύξεως πού κλικακώθηκαν τό 2011, τό 2015, τό 2018 καί τό 2020.

Τό μόνο νέο πού προσθέτει ἡ ἐπιστολή τῶν κ.κ. Μητσοτάκη καί Τούσκ εἶναι ὅτι ἡ πρότασίς τους ἀναφέρει καί τήν προοπτική «ἀναβαθμίσεως καί τῆς ἐνισχύσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀμυντικῆς βιομηχανίας, δρομολογῶντας παράλληλα μεγαλύτερο βαθμό συνεργασίας στόν τομέα αὐτόν.» Ὅμως καί ἡ Κομμισσιόν ἔχει θέσει ὡς στόχο τήν ἐνίσχυση τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀμυντικῆς βιομηχανίας τά ἑπόμενα χρόνια, ἐπιδιώκοντας ἕνα ὑψηλό ποσοστό ἀγορᾶς ὁπλικῶν συστημάτων τῶν κρατῶν μελῶν νά εἶναι εὐρωπαϊκά. Θέλουμε νά πιστεύουμε ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης ὁμιλεῖ στά σοβαρά μιάν ἀναβάθμιση τῆς ἑλληνικῆς ἀμυντικῆς βιομηχανίας καί δή τῆς κρατικῆς (ΕΑΣ καί ΕΑΒ), προκειμένου νά διεκδικήσουν μερίδιο στήν ἀνάπτυξη καί κατασκευή τῶν εὐρωπαϊκῶν συστημάτων. Θά πρέπει, ὅμως, νά τό δείξει ἐφαρμόζοντας καί τήν ἀντίστοιχη ἀναπτυξιακή πολιτική.