Θεόδωρος Κοκκινίδης: «Η τέχνη κερδίζει τη μάχη απέναντι στη λήθη»

Θεόδωρος Κοκκινίδης: «Η τέχνη κερδίζει τη μάχη απέναντι στη λήθη»

Σε ένα μικρό χωριό της Καβάλας, μακριά από το Λονδίνο και το περίφημο Madame Tussauds, ο Θεόδωρος Κοκκινίδης έχει δημιουργήσει το δικό του ξεχωριστό Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων. Έναν κόσμο όπου ο Κριστιάνο Ρονάλντο «συναντά» τη Μαρία Κάλλας, ο Μάικλ Τζάκσον τον Μίκη Θεοδωράκη και το κερί αποκτά πρόσωπο, βλέμμα και σχεδόν… ζωή.

Ο δημιουργός του μιλά στο «ΕΣΤΙΑζω» για την τέχνη που νικά τη λήθη, την ανθρώπινη ατέλεια στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και όλα όσα κρύβονται πίσω από τις εντυπωσιακά αληθοφανείς μορφές του.

Tι κοινό μπορεί να έχει ο Κριστιάνο Ρονάλντο με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ο Μάικλ Τζάκσον με τον Μίκη Θεοδωράκη και η Φρίντα Κάλο με τη Μαρία Κάλλας; Πρόσωπα από διαφορετικές εποχές και διαφορετικούς κόσμους, άνθρωποι που δεν θα μπορούσαν ποτέ να συναντηθούν στην πραγματική ζωή, βρίσκονται σήμερα κάτω από την ίδια στέγη, «συγκάτοικοι» σε ένα μικρό χωριό έξω από την Καβάλα. Εκεί, οι εποχές μπερδεύονται, οι αποστάσεις καταργούνται και ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει. Βλέμματα γνώριμα, χαμόγελα που κουβαλούν μνήμες, μορφές που έχουν περάσει στην Ιστορία ή εξακολουθούν να γράφουν τη δική τους, στέκονται ξανά απέναντί μας. Μόνο που αυτή τη φορά είναι φτιαγμένες από κερί.

  • Συνέντευξη στην Γιώτα Βαζούρα

Στα Κηπιά Ελευθερούπολης Καβάλας βρίσκεται το Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων του Θεόδωρου Κοκκινίδη, ένας ξεχωριστός κόσμος όπου το κερί μεταμορφώνεται σε πρόσωπο και η ακινησία μοιάζει, κάποιες στιγμές, να αποκτά ζωή. Πίσω από κάθε μορφή κρύβονται μήνες δουλειάς, αμέτρητες φωτογραφίες και ώρες επίμονης παρατήρησης. Γιατί ο δημιουργός του μουσείου δεν αναζητά μόνο το σωστό περίγραμμα ενός προσώπου.

Το κέρινο ομοίωμα του Κωνσταντίνου Καβάφη

Μελετά μια ρυτίδα, ένα χαμόγελο, την απόχρωση του δέρματος, τον τρόπο που κάποιος στέκεται ή περπατά, ακόμη και εκείνες τις ανεπαίσθητες εκφράσεις που μπορεί να διαρκούν μόλις μια στιγμή, προσπαθώντας να ανακαλύψει πίσω από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά κάτι πολύ πιο δύσκολο: την ψυχοσύνθεση του ανθρώπου που θέλει να φιλοτεχνήσει. Τελευταίος «ένοικος» αυτού του ιδιαίτερου μουσείου της μνήμης είναι ο Κριστιάνο Ρονάλντο. Επτά σχεδόν μήνες χρειάστηκαν μέχρι το κερί να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά, το βλέμμα και την έκφραση ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα του πλανήτη και το ομοίωμά του να πάρει τη θέση του πλάι σε προσωπικότητες που σημάδεψαν διαφορετικές εποχές.

Με αφορμή το νέο του δημιούργημα, ο Θεόδωρος Κοκκινίδης μιλά στο «ΕΣΤΙΑζω» για την τέχνη που «κερδίζει τη μάχη απέναντι στη λήθη», για τους ανθρώπους που έχει μάθει να «φωτογραφίζει με τα μάτια», για τη φλόγα και την ανθρώπινη ατέλεια που καμία μηχανή δεν μπορεί, όπως πιστεύει, να υποκαταστήσει και για τα πρόσωπα που, αν μπορούσαν για μία μόνο νύχτα να εγκαταλείψουν την ακινησία του κεριού και να ζωντανέψουν, θα ήθελε να καθίσουν απέναντί του.

Το τελευταίο σας έργο είναι ο Κριστιάνο Ρονάλντο, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα στον κόσμο, και χρειάστηκε σχεδόν επτά μήνες για να ολοκληρωθεί. Όταν παρατηρείτε τόσο επίμονα έναν άνθρωπο που όλοι πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε, τι ανακαλύπτετε στο πρόσωπό του που εμείς δεν βλέπουμε;

Εκτός τού ότι παρατηρώ πολύ τα χαρακτηριστικά, τον σωματότυπο, την στάση που στέκεται, τις εκφράσεις όταν μιλάει, προσπαθώ να κατανοήσω και την ψυχοσύνθεση. Να μπορέσω να καταλάβω την προσωπικότητα κάποιου και το πώς αισθάνεται σε εκείνη την εποχή της ζωής του. Να εντοπίσω πώς τα εξωτερικά χαρακτηριστικά αντικατοπτρίζουν την ψυχοσύνθεση.

Ο θρύλος του ελληνικού μπάσκετ Παναγιώτης Γιαννάκης σε μια ιδιαίτερη συνάντηση με το κέρινο ομοίωμά του

Έχετε δημιουργήσει ανθρώπους που βρίσκονται εν ζωή, αλλά και μορφές που έχουν φύγει και αποτελούν πλέον κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Αισθάνεστε μεγαλύτερη ευθύνη απέναντι στους δεύτερους; Μπορεί, κατά κάποιον τρόπο, η τέχνη σας να είναι μια μικρή νίκη απέναντι στη λήθη;

Αισθάνομαι πάντα ευθύνη απέναντι σε κάθε προσωπικότητα, απέναντι στην τέχνη, στο κοινό και στον ίδιο μου τον εαυτό, διότι ο χρόνος έχει δείξει ότι η τέχνη δεν είναι μόνο επίκαιρη, αλλά και παντοτινή. Διαχρονικά, έχει λειτουργήσει ως ένα μέσο που αποτυπώνει στιγμές, πρόσωπα και ολόκληρες περιόδους της Ιστορίας. Ο Πικάσο, για παράδειγμα, με την «Γκερνίκα» αποτύπωσε ένα συγκεκριμένο κομμάτι της Ιστορίας, ενώ το τραγούδι «Bella Ciao» συνδέθηκε με την αντίσταση στον φασισμό κατά την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αντίστοιχα, αμέτρητα γλυπτά έχουν διατηρήσει ζωντανές τις μορφές προσωπικοτήτων που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην Ιστορία. Σίγουρα, λοιπόν, η τέχνη είναι ένα μέσο που κερδίζει τη μάχη απέναντι στη λήθη.

Έχετε πει ότι τα έργα σας «δεν είναι κλώνοι». Πού τελειώνει η πιστή ομοιότητα και πού αρχίζει η τέχνη; Τι είναι αυτό που κάνει ένα κέρινο πρόσωπο να αποκτά τελικά «ζωή»;

Αν η τεχνολογία, που δημιουργεί κλώνους και φωτοτυπίες, είχε πνεύμα και ψυχή, τότε θα έκανε τέχνη. Ο άνθρωπος δημιουργός γεννά το έργο μέσα από τα δικά του φίλτρα, από την καρδιά του, δίνοντας ταυτότητα και προσωπικότητα στο δημιούργημα.

Η μορφή του Οδυσσέα Ελύτη ζωντανεύει μέσα από το κερί

Στο μουσείο σας συνυπάρχουν ο Ρονάλντο, η Αλίκη Βουγιουκλάκη, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Ωνάσης, η Φρίντα Κάλο, ο Μάικλ Τζάκσον και τόσες ακόμη προσωπικότητες διαφορετικών εποχών. Παρατηρώντας επί τόσα χρόνια τις αντιδράσεις του κόσμου, τι έχετε καταλάβει για το ποιον τελικά θυμόμαστε και ποιον ξεχνάμε;

Σίγουρα στο πέρασμα του χρόνου και καθώς αλλάζουν οι γενιές παρατηρώ ότι νέοι άνθρωποι, όπως και τα παιδιά, δεν γνωρίζουν πολλά πρόσωπα που έζησαν παλιότερα. Όμως αυτό δεν αναιρεί την σπουδαιότητα των προσωπικοτήτων αυτών. Ο καθένας μέσα από την διαδρομή του έχει αφήσει ανεξίτηλο σημάδι στον χώρο που δραστηριοποιήθηκε. Είμαι ευτυχής που η τέχνη μου, τα δημιουργήματα μου, γίνονται η αφορμή για κάποιους να ξαναθυμηθούν και για άλλους να γνωρίσουν τα πρόσωπα και τα επιτεύγματά τους.

Ο Μίμης Πλέσσας πρόσωπο με πρόσωπο με τον… κέρινο εαυτό του

Σήμερα η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί μέσα σε δευτερόλεπτα να δημιουργήσει μια σχεδόν φωτορεαλιστική εικόνα ενός ανθρώπου. Σε αυτή την εποχή της στιγμιαίας εικόνας, τι σημαίνει για εσάς να αφιερώνετε έξι ή επτά μήνες χειρωνακτικής εργασίας για να δημιουργήσετε ένα μόνο πρόσωπο;

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι τεχνολογικός κλάδος της πληροφορικής, μια μηχανή. Έργα ζωγραφικής ή τραγούδια μπορούν να αναπαραχθούν εκπληκτικά πιστά, όμως δεν είναι αυθεντικά. Λείπει το άγγιγμα του δημιουργού, η ψυχή, το πνεύμα που γεννά το έργο. Λείπει εκείνη η «ατέλεια», το ψεγάδι, η φλόγα της δημιουργίας, ο πόνος, η παρόρμηση, η έμπνευση. Εγώ δεν ασχολήθηκα με την τέχνη των κέρινων ομοιωμάτων ως εμπορικό εγχείρημα ώστε να αποζητώ ποσότητα. Προέκυψε αβίαστα, αυθόρμητα και με πολλή αγάπη στην εφηβεία μου, έκτοτε την ακολούθησα και την υπηρέτησα. Η δημιουργία μέσα από την τέχνη είναι αναπόσπαστο κομμάτι της προσωπικότητάς μου, μια εσωτερική ανάγκη που έχω από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου – άλλοτε μέσα από τη ζωγραφική, άλλοτε μέσα από τη μουσική και το τραγούδι και άλλοτε μέσα από τη γλυπτική.

Η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και
ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Έχετε περάσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας μελετώντας ανθρώπινα πρόσωπα – βλέμματα, χαμόγελα, ρυτίδες, μικρές ασυμμετρίες. Τι βλέπετε πια εσείς όταν κοιτάζετε έναν άνθρωπο που εμείς οι υπόλοιποι δεν προσέχουμε;

Πράγματι, όταν κοιτάζω τους ανθρώπους τους παρατηρώ σε βάθος, σχεδόν τους «φωτογραφίζω με τα μάτια». Κοιτάζω τα χαρακτηριστικά τους και πώς οι εκφράσεις τους δείχνουν τον χαρακτήρα στην εικόνα, τις μικρές λεπτομέρειες, την απόχρωση στο δέρμα, τον τρόπο που στέκεται ή περπατάει κάποιος και πολλές μικρές λεπτομέρειες που προσδίδουν μοναδικότητα και ταυτότητα στην εμφάνιση ενός ανθρώπου.

Το μουσείο λειτουργεί στα Κηπιά από το 2010 και πλέον έχει πίσω του μια διαδρομή δεκαέξι χρόνων. Πώς φαντάζεστε το επόμενο κεφάλαιό του; Υπάρχει ένα μεγάλο σχέδιο ή ένα όνειρο για το μουσείο που δεν έχετε ακόμη καταφέρει να πραγματοποιήσετε;

Ασφαλώς και υπάρχουν σκέψεις, όνειρα, όραμα και ανάγκες που ακόμη δεν έχουν πραγματοποιηθεί. Χρειάζεται χρόνος ώστε το μουσείο να παίρνει την μορφή που έχω φανταστεί μέσα μου, στο πώς θα φαίνονται τα έργα, πώς θα παρουσιάζονται και ποιες ακόμη προσωπικότητες θα προστεθούν.

Η αξέχαστη Μελίνα Μερκούρη

Αν τα πρόσωπα που έχετε δημιουργήσει μπορούσαν για ένα βράδυ να «ζωντανέψουν», ποιο θα θέλατε περισσότερο να καθίσει απέναντί σας και τι θα θέλατε να το ρωτήσετε;

Θα ήταν δύσκολο πολύ να επιλέξω. Με πόσο δέος να σταθεί κανείς απέναντι στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, την Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, τους ήρωές μας γενικώτερα, να θαυμάσει το απύθμενο θάρρος και την αυτοθυσία; Να συνομιλήσει με τον Ιωάννη Καποδίστρια βιώνοντας από κοντά την αποφασιστικότητα, την τιμιότητα της προσωπικότητας του; Να συναναστραφεί για λίγο με τον Κωνσταντίνο Καβάφη, αλλά και να βρεθεί από κοντά με την Μαρία Κάλλας και το μεγαλειώδες ταλέντο της; Να συνομιλήσει με την Φρίντα Κάλο και να θαυμάσει την δύναμη της προσωπικότητας της; Οπότε, πράγματι, θα ήταν δύσκολο να επιλέξω.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων Θεόδωρου Κοκκινίδη μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.kerinaomoiomata.gr

Advertisement 1















Advertisement 3

Advertisement 4

Κεντρικό θέμα