Προβλέπει περιορισμό τῆς δικαιοδοσίας, τῆς ἐπιρροῆς καί τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ ΝΑΤΟ καί ἀποκατάσταση τῆς ρωσσικῆς ἐπιρροῆς σέ ὁλόκληρη τήν παλαιά ρωσσική αὐτοκρατορική καί σοβιετική ἐπικράτεια
Ὅταν ὁ Τζάρεντ Κοῦσνερ δηλώνει ὅτι μιά εἰρηνευτική συμφωνία στήν Οὐκρανία ὀφείλει νά συμπεριλαμβάνει ὑπολογισμούς καί σχέδιο γιά μιά εὐρύτερη ἀρχιτεκτονική ἀσφαλείας στήν Εὐρώπη, οἱ περισσότεροι πολιτικοί, ἀναλυτές, δημοσιογράφοι καί κυβερνητικοί ἀξιωματοῦχοι ἀντιλαμβάνονται τί ἐννοεῖ.
Πρόκειται γιά ὅσα ἀκριβῶς ἔχει πεῖ ὁ Πρόεδρος τῆς Ρωσσίας Βλαντιμήρ Πούτιν πρό ἀκριβῶς πέντε ἐτῶν. Ἡ φράσις πού διετύπωσε ὁ Τζάρεντ Κοῦσνερ κατ’ οὐσίαν ἀποτελεῖ τήν διπλωματική κωδική φράση γιά τίς ἀπαιτήσεις τοῦ Κρεμλίνου πού ἦρθαν στήν δημοσιότητα τό 2021 καί ἀφοροῦν στό σύνολο τοῦ συστήματος ἀσφαλείας τῆς Εὐρώπης, πού, συμφώνως πρός τίς ἀπαιτήσεις τῆς Μόσχας, θά πρέπει νά ἀλλάξει, μέ περιορισμό τῆς δικαιοδοσίας, τῆς ἐπιρροῆς καί τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ ΝΑΤΟ καί ἀποκατάσταση τῆς ρωσσικῆς ἐπιρροῆς σέ ὁλόκληρη τήν παλαιά ρωσσική αὐτοκρατορική καί σοβιετική ἐπικράτεια.
Τό 2021 ὁ Πρόεδρος τῆς Ρωσσίας ἔδωσε στήν δημοσιότητα ἕνα προσχέδιο συμφωνίας μέ ἐννέα συνολικῶς ἄρθρα, ἐκ τῶν ὁποίων τό ἄρθρο 4 ἀνέφερε ὅτι τό ΝΑΤΟ ἐκ τῆς συμφωνίας καί ἐντεῦθεν δέν θά μποροῦσε νά ἐνεργοποιήσει νέες στρατιωτικές δυνάμεις καί ὁπλικά συστήματα στίς 16 χῶρες πού ἐνετάχθησαν στήν Ἀτλαντική Συμμαχία μετά τίς 27 Μαΐου τοῦ 1997. Συνέπεια τῆς ὑλοποιήσεως μιᾶς τέτοιας συμφωνίας θά ἦταν νά καταστεῖ χωρίς οὐσιαστικό νόημα ἡ συμμετοχή στό ΝΑΤΟ ὅλων τῶν χωρῶν ἀνατολικῶς τῆς Γερμανίας, συμπεριλαμβανομένων τῆς Πολωνίας, τῆς Τσεχίας, ἀλλά καί τῶν χωρῶν τῆς Βαλτικῆς..
Ἡ συγκεκριμένη ἀπαίτησις τῆς Ρωσσίας ἐσυνοδεύθη ἀπό μιά εἰκονική, ὅπως συνηθίζεται ἀπό τό Κρεμλῖνο, παραχώρηση τῆς ρωσσικῆς διπλωματίας, νά ἐπιτρέπεται δηλαδή τό ΝΑΤΟ νά στείλει στρατεύματα σέ χῶρες-μέλη σέ εἰδικές καί ἐξαιρετικές περιπτώσεις καί καταστάσεις, ὅπως ἡ ἀνάγκη γιά ἐξάλειψη μεγάλων ἀπειλῶν ἀσφαλείας. Πάντοτε ὅμως μέ τήν συναίνεση ὅλων τῶν συμβαλλομένων μερῶν στήν συμφωνία, δηλαδή καί μέ τήν συναίνεση τῆς Ρωσσίας.
Ἐπί παραδείγματι λοιπόν, τό ΝΑΤΟ θά εἶχε τό δικαίωμα νά στείλει δυνάμεις γιά νά ὑπερασπιστεῖ τήν ἐδαφική ἀκεραιότητα τῆς Λετονίας ἀπό ρωσσική εἰσβολή μόνον μέ τήν συναίνεση τῆς ἰδίας τῆς Ρωσσίας. Ἄν δηλαδή ἡ Μόσχα δέν συναινοῦσε σέ κάτι τέτοιο, τό ΝΑΤΟ θά ἔπρεπε νά ἐγκαταλείψει τήν Λετονία στήν τύχη της, στά χέρια τοῦ ρωσσικοῦ στρατοῦ. Αὐτό ἀκριβῶς εἶναι πού ἐννοεῖ καί ὁ Πρόεδρος Πούτιν ὅταν μιλᾶ γιά νέα εὐρωπαϊκή ἀρχιτεκτονική ἀσφαλείας. Μιλᾶ γιά ἕνα σύστημα ἀσφαλείας πού κατ’ οὐσίαν ἀδρανοποιεῖ τό ΝΑΤΟ καί ἀφήνει τίς περισσότερες χῶρες τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης εὐάλωτες στίς ὀρέξεις τοῦ Κρεμλίνου.
Ὅλες οἱ προηγούμενες ἀμερικανικές κυβερνήσεις ἀντελαμβάνοντο καί ἐγνώριζαν ποιά ἦταν καί ποιά εἶναι τά σχέδια τῆς Ρωσσίας γιά τήν Εὐρώπη, γι’ αὐτό καί ἐκείνη τήν ἐποχή, δηλαδή τό 2021, ἡ Εὐρώπη ἑνωμένη, ἀλλά καί ὁ τότε Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Τζό Μπάιντεν, ἀπέρριψαν τήν πρόταση τῆς Μόσχας καί τοῦ Κρεμλίνου.
Ἡ λογική Τράμπ γιά τήν Μόσχα
Ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος σήμερα προωθεῖ μιά εὐρύτερη συζήτηση μεταξύ τῶν Εὐρωπαίων γιά τήν νέα ἀρχιτεκτονική ἀσφαλείας, μέ σκοπό τήν ἐγκαθίδρυση μιᾶς διαρκοῦς εἰρήνης, ἐνῷ τό ἐπιτελεῖο του πιστεύει ὅτι ΗΠΑ καί Ρωσσία πρέπει νά ξεπεράσουν τά ἐμπόδια τῶν τελευταίων τριάντα ἐτῶν καί νά προχωρήσουν σέ συμφωνία, ἡ ὁποία θά ὑπερβεῖ τίς μεγάλες προκλήσεις τῆς ἐποχῆς καί θά ὁδηγήσει σέ διαρκῆ εἰρήνη.
Ἡ κυβέρνησις Τράμπ ἐλπίζει νά ἐπιτύχει πρακτικές διευθετήσεις πού θά ἐξυπηρετοῦν ὅλες τίς πλευρές, θά μειώνουν τίς πιθανότητες γιά νέο πόλεμο καί θά βελτιώνουν τίς προοπτικές γιά ἕνα σταθερό περιβάλλον εἰρήνης καί ἀσφαλείας. Ἡ κυβέρνησις Τράμπ ἔχει διακεκριμένα πέντε βασικούς στόχους: τήν ἐγκαθίδρυση ἑνός μονίμου μηχανισμοῦ διαβουλεύσεων ΝΑΤΟ – Ρωσσίας γιά ζητήματα ἀσφαλείας, τήν δημιουργία σταθερῶν δομῶν ἐπικοινωνίας κατά τήν διάρκεια μεγάλων κρίσεων, τήν καθιέρωση λειτουργιῶν διατηρήσεως μέτρων στρατιωτικῆς διαφάνειας μεταξύ Ρωσσίας καί Δύσεως, τήν υἱοθέτηση μέτρων ἀποτροπῆς τῆς στρατιωτικῆς κλιμακώσεως καί τήν δημιουργία ἑνός πλαισίου διατηρήσεως τῆς ἀσφαλείας καί τῆς σταθερότητος.
Ἡ ἀμερικανική κυβέρνησις καί ὁ Πρόεδρος Τράμπ δηλώνουν ὅτι ἐπιθυμοῦν τόν πλήρη σεβασμό τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας, τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητος καί τῆς ἀνεξαρτησίας κάθε ἔθνους καί κράτους, ἀλλά καί ὅτι σέβονται τό δικαίωμα κάθε κράτους νά συμμετέχει αὐτοβούλως στίς ἐπιθυμητές γι’ αὐτό συμμαχίες, χωρίς νά ὑφίσταται ἡ ἀπειλή τοῦ βέτο ἄλλων μεγάλων δυνάμεων, Τό ΝΑΤΟ θά παραμείνει, συμφώνως πρός τήν ἀμερικανική στρατηγική, κεντρικός πυλῶνας διατηρήσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀσφαλείας καί σταθερότητος, καθώς τήν πρωτοβουλία γιά τίς ὅποιες διευθετήσεις σέ πολιτικό, διπλωματικό καί στρατιωτικό ἐπίπεδο θά ἔχουν συλλογικοί θεσμοί καί μηχανισμοί ἀσφαλείας, ὅπως τό ΝΑΤΟ καί ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωσις.
H ἀμερικανική κυβέρνησις προσανατολίζεται νά συνεχίσει τίς συνομιλίες μέ τήν Ρωσσία βάσει τοῦ πλαισίου Shell Bay, τό ὁποῖο περιλαμβάνει τήν Οὐκρανία, τούς Εὐρωπαίους ἑταίρους, τό ΝΑΤΟ καί τήν ΕΕ. Ὅπως σημειώνει σέ σχετική ἀνάρτησή του ὁ Τζάρεντ Κοῦσνερ, οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες προετοιμάζουν οὐσιαστικές συνομιλίες μέ τήν Μόσχα, οἱ ὁποῖες προτείνεται νά ἐξελιχθοῦν σέ πολυμερεῖς, μέ σκοπό τήν κατάληξη σέ λεπτομερεῖς ὅρους μιᾶς εἰρηνευτικῆς συμφωνίας πού θά διασφαλίζει διαρκῆ εἰρήνη στήν Εὐρώπη. Ἡ ἐπίτευξις μιᾶς τέτοιας λύσεως θά εἶναι δύσκολη, ἐπισημαίνει ὁ Ἀμερικανός διαπραγματευτής, ὅμως, ὅπως λέει, ἀξίζει τόν κόπο γιά νά διασφαλιστεῖ τό μέλλον τῶν ἑπομένων γενεῶν καί τῆς εἰρήνης στόν κόσμο.
Διπλωματικοί καί πολιτικοί ἀναλυτές ἐπισημαίνουν ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ἐξαιρετικῶς περίπλοκη, καθώς πολλοί Εὐρωπαῖοι ἑταῖροι καί σύμμαχοι τῶν Ἀμερικανῶν δέν γνωρίζουν ἄν μποροῦν ὄντως νά ἐμπιστευθοῦν τόν Πρόεδρο Τράμπ στίς διαπραγματεύσεις μέ τήν Μόσχα . Ὁ Πρόεδρος Τράμπ προωθεῖ τήν ἐνίσχυση τοῦ τριμεροῦς πλαισίου συνομιλιῶν ΗΠΑ – Ρωσσίας – Οὐκρανίας στό Ἄμπου Ντάμπι καί θεωρεῖ ὅτι μιά «μεγάλη» καί διαρκής συμφωνία δέν μπορεῖ νά ἀφορᾶ καί νά περιλαμβάνει μόνο τήν Οὐκρανία.
Ὁ Πρόεδρος Τράμπ δέν μπορεῖ νά ἀποδεχθεῖ τόν ὑποτιθέμενο στόχο τῆς Ρωσσίας νά ξανακτίσει τήν αὐτοκρατορία της σέ εὐρωπαϊκό ἔδαφος, καθώς ἡ κυβέρνησίς του δέν θά τό ἀντέξει πολιτικά καί διπλωματικά. Ἀκόμη δέ καί ἄν οἱ Ἀμερικανοί ἀποφασίσουν νά ἀποσύρουν πλήρως τίς στρατιωτικές τους δυνάμεις ἀπό τήν Εὐρώπη, ὑπάρχουν δεκάδες χιλιάδες Βρετανοί, Καναδοί καί Γερμανοί στρατιῶτες σέ χῶρες τῆς Βαλτικῆς καί τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης. Ἐπίσης ὁ Τράμπ δεσμεύεται ἀπό τό National Defense Authorization Act, τό ὁποῖο ἐψηφίσθη τό 2025 ἀπό τό Κογκρέσσο, στό ὁποῖο δέν ἔχει πλέον τήν πλειοψηφία, καί τό ὁποῖο δεσμεύει τήν ἀμερικανική κυβέρνηση νά διατηρεῖ στήν Εὐρώπη πάνω ἀπό 76.000 Ἀμερικανούς στρατιῶτες καί στελέχη τοῦ στρατοῦ τῶν ΗΠΑ.
Ἀκόμη καί ἄν ὁ Πρόεδρος Πούτιν κερδίσει πολλά στήν διαπραγμάτευση, ὁ ἀμερικανικός στρατός θά παραμείνει στήν Εὐρώπη, ὅπως καί οἱ δυνάμεις ἄλλων συμμαχικῶν χωρῶν. Ὁ Πρόεδρος Τράμπ δέν μπορεῖ νά δώσει στήν Μόσχα ὅλα ὅσα ἐπιθυμεῖ, παρ’ ὅτι ἡ προσωπική διαπραγμάτευσις Πούτιν – Τράμπ συνεχίζεται καί ἐντείνεται, οἱ πιθανότητες γιά μιά μεγάλη συμφωνία Μόσχας – Οὐάσιγκτων χωρίς τήν ἔγκριση τῶν Εὐρωπαίων αὐξάνονται καί τό μεγάλο ζήτημα πού προκύπτει γιά τούς ἑταίρους τῶν ΗΠΑ εἶναι ἄν θά μπορέσουν νά μπλοκάρουν ἤ νά ἀντισταθοῦν σέ μιά τέτοια συμφωνία, ἡ ὁποία ἔρχεται ὅλο καί πιό κοντά.
Δ.Ε.Θ.




