Πληθαίνουν οἱ Τσαμπερλέιν

Τήν περασμένη ἑβδομάδα, ὁ τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ μετέδωσε ἀργά τή νύχτα τήν βιογραφική ταινία γιά τόν Οὐίνστον Τσώρτσιλ, κυρίαρχο σημεῖο τῆς ὁποίας ἦταν ἡ ἀντιπαράθεσή του μέ τόν Τσαμπερλέιν ἐπί τῆς ἀρχῆς γιά τήν στρατηγική ἀπέναντι στήν Γερμανία

Ὁ μεγάλος Βρεταννός πολιτικός, σέ συνθῆκες πολέμου, ἀπέρριψε, στό παρασκήνιο, τήν εἰσήγηση τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ γιά συνεννόηση τῆς Ἀγγλίας μέ τόν Χίτλερ μέσῳ Μουσολίνι προκειμένου νά ἀποφευχθεῖ ἡ γερμανική εἰσβολή στό νησί καί μέ φανατισμό ἐφήβου υἱοθέτησε μία ἐξωτερική πολιτική ἀδιαλλαξίας, μέ τελικό ἀποτέλεσμα τήν νίκη.

Ἡ Βρεταννία δέν παραδόθηκε στόν ναζισμό. Προφανῶς καί δέν εἶναι εὔκολες αὐτές οἱ ἀποφάσεις. Εἶναι προσωπική ἀναμέτρηση τοῦ ἡγέτη μέ τήν Ἱστορία, ἀλλά καί ἀνάληψη βαρύτατων προσωπικῶν εὐθυνῶν γιά τήν πορεία τοῦ ἔθνους. Γιά νά τό καταφέρει αὐτό, ὁ Τσώρτσιλ ἐπιστράτευσε τό Κοινοβούλιο, στό ὁποῖο μίλησε σέ ἀσυνήθιστα εὐθεῖα γλῶσσα γιά τό τί μπορεῖ νά ὑποσχεθεῖ (αἷμα, δάκρυα καί ἱδρῶτας), ἀλλά ἐπιστράτευσε καί τόν ἴδιο τόν λαό, τό φρόνημα τοῦ ὁποίου ἀνέταξε. Διέλυσε τήν ἡττοπάθεια, ἔκρυψε ἀδυναμίες τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἐπιστράτευσε ἐπιστήμονες γιά νέα ὅπλα, δημιούργησε φλόγα στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων καί μέ σύμμαχο αὐτό τό συναίσθημα κατάφερε νά ὑλοποιήσει τήν πολιτική του.

Στίς μέρες μας, ἕνας πολιτικός σάν τόν Τσώρτσιλ τήν ὥρα πού ἐφάρμοζε αὐτή τήν πολιτική καί πρίν καταλήξει στό ἀποτέλεσμα θά ἀποκαλεῖτο ἀπό τήν κυρίαρχη ἐλίτ «ἐθνολαϊκιστής». Ὄχι πατριώτης. Ἐπισημαίνω τήν σύμπτωση τῆς προβολῆς τῆς ταινίας γιά τόν Τσώρτσιλ, πού μᾶς ἔδειξε ὅτι ἕνας λαός μέ πίστη μπορεῖ νά σταθεῖ μόνος στά πόδια του, μέ ὁρισμένα ἐνδιαφέροντα γεγονότα, πού δείχνουν τόν βαθμό τοῦ φρονήματος πού ὑπάρχει σέ διάφορα «διαμερίσματα» τῆς ἑλληνικῆς πολιτικῆς ἡγεσίας αὐτή τήν στιγμή, ὄχι στό σύνολό της.

Δημοσιεύτηκε ἄρθρο καθηγητοῦ «γκουρού» τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καί ἐξ ἀπορρήτων συνομιλητῆ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ψαλίδισε τίς ἐλπίδες τῶν πολιτῶν γιά ἐπέκταση τῶν χωρικῶν μας ὑδάτων στά 12 μίλια μέ τό ἐπιχείρημα ὅτι θά δημιουργήσει, αὐτή ἦταν ἡ φράση του, «φράχτη κυριαρχίας» πού θά κλείσει τό Αἰγαῖο, θά ἐμποδίσει τήν ἐλεύθερη ναυσιπλοΐα καί αὐτό δέν θά ἀρέσει στούς συμμάχους μας. Ἡ ἐφαρμογή τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, τό ὁποῖο κερδίσαμε στήν Τζαμάικα τό 1982, στήν διάσκεψη γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας, χαρακτηρίστηκε λοιπόν «φράχτης κυριαρχίας»!

Ὅ,τι λένε οἱ Τοῦρκοι. Σέ ἄλλη του παρέμβαση, ὁ ἴδιος «γκουρού» ἔσπευσε νά τονίσει ὅτι ἡ ἐπικύρωση τοῦ τουρκικοῦ μνημονίου ἀπό τό Κοινοβούλιο τῆς Λιβύης εἶναι μία συμβολική πράξη καί ὅτι τό μνημόνιο αὐτό εἶναι ἔγκυρο ἀπό τήν σύναψή του μεταξύ δύο κρατῶν! Τσαμπερλέιν μέ τά ὅλα του. Διάθεση γιά μάχη, καμμία. Μόνο «σέρβις».

Λίγες μέρες ἀργότερα, ἀποκαλύφθηκε ὁ βαθμός προσήλωσης τῆς ἑλληνικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς στό Δίκαιο τῆς Θάλασσας. Ἡ Ἑλλάδα εἶναι μή μόνιμο μέλος τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καί ἀσκεῖ τήν προεδρία του αὐτή τήν ἐποχή. Ἡ σύμπτωση τῆς κρίσεως μέ τό τουρκολιβυκό μνημόνιο τήν βρῆκε νά κάθεται σέ προνομιακή θέση στά ἕδρανα τοῦ κορυφαίου αὐτοῦ θεσμοῦ τῆς διεθνοῦς κοινότητας.

Ὅπως εὔστοχα ὅμως παρατήρησε στό χθεσινό ἄρθρο του στό «Βῆμα» ὁ Εὐάγγελος Βενιζέλος, παρ’ ὅτι παρουσιάστηκαν μέ πληρότητα οἱ ἑλληνικές θέσεις ἀπό τόν Πρωθυπουργό, ἡ Ἑλλάδα δέν ἐπέλεξε νά κάνει προσφυγή στό Συμβούλιο Ἀσφαλείας γιά τό κρίσιμο αὐτό θέμα, ὅπως ἔκανε τό 1976 ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς γιά τά ἑλληνοτουρκικά. Οὔτε ζήτησε τήν ἔκδοση ψηφίσματος.

Ὡστόσο, σύμφωνα μέ τίς διαθέσιμες πληροφορίες ἀπό τήν Νέα Ὑόρκη, ψήφισμα γιά τήν Λιβύη τελικῶς κατατέθηκε, μέ τήν διαφορά ὅτι σέ αὐτό δέν περιελήφθησαν οἱ ὅροι Διεθνές Δίκαιο καί Δίκαιο τῆς Θάλασσας!

Ἦταν μοναδική ἡ εὐκαιρία πού εἶχε ἡ ἑλληνική ἐξωτερική πολιτική καί ὁ μόνος πού στάθηκε στήν Ἑλλάδα στήν ἀποχή της ἀπό τήν ψηφοφορία ἦταν ἡ… Ρωσσία. Ἡ Ἑλλάδα θά μποροῦσε νά μήν εἶχε οὔτε τήν Κίνα ἀπέναντί της, πού ἔχει ἐνστάσεις γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας καθώς ἔχει ἀνοιχτές δικές της ὑποθέσεις στήν σινική θάλασσα. Θά μποροῦσε μέ τήν διπλωματία καί μέ ὅπλο τόν Πειραιᾶ νά εἶχε ὁδηγήσει καί ἐκείνην στήν ἀποχή. Ἀλλά αὐτό προϋποθέτει ἰσχυρές σχέσεις ἐμπιστοσύνης.

Καί τό μόνο πού ἔκανε ὁ κύριος Μητσοτάκης, στήν τελευταία του συνέντευξη στό ΣΚΑΪ, εἶναι νά δηλώνει περίπου ἡ ἐμπροσθοφυλακή τῶν Εὐρωπαίων στήν μάχη γιά τήν ἀποφυγή τῆς διείσδυσης τῶν κινεζικῶν προϊόντων στήν εὐρωπαϊκή ἀγορά. Εἶναι εὔκολο νά κάνεις διεθνῆ καριέρα μέ αὐτά τά θέματα καί νά ἱκανοποιεῖς τά ἱερατεῖα τῶν Βρυξελλῶν, ὡστόσο ἔρχεται μιά μέρα πού αὐτό τό πληρώνεις στίς διμερεῖς σχέσεις.

Ἔτσι οἱ Τσαμπερλέιν μας δέν τόλμησαν νά θέσουν τό ζήτημα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Δικαίου τῆς Θάλασσας σέ ψηφοφορία γιά νά μή χάσουμε καί ἐπέλεξαν τήν ἀποχή. Ἐνῷ, στήν πραγματικότητα, ἄν τό ἔπρατταν, ἀκόμα καί ὑπό δυσμενεῖς ὅρους, αὐτός πού θά ἐκτίθετο εἶναι ὁ ΟΗΕ, πού εἶναι ὁ θεματοφύλακας τῆς συνθήκης γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας. Στόν δημόσιο διάλογο ὅμως προστέθηκαν καί οἱ ἀπόψεις κι ἄλλων, νέων Τσαμπερλέιν, οἱ ὁποῖοι πλαγίως καί μέ εὐγενικό τρόπο εἰσηγοῦνται, μετά τήν ἧττα στήν Λιβύη, τήν ἔναρξη διεθνῶν διαπραγματεύσεων Ἑλλάδας-Τουρκίας γιά τήν ὁριοθέτηση Ἀποκλειστικῆς Οἰκονομικῆς Ζώνης.

Χωρίς νά ἔχουν προηγηθεῖ ὁριοθετήσεις μέ τήν Αἴγυπτο καί τήν Κύπρο. Ἤ συννενοήσεις καί μέ ἄλλες χῶρες τῆς Μεσογείου, ὅπως τό Ἰσραήλ. Ἀπό τήν ἐποχή τοῦ Κώστα Καραμανλῆ, μέ ὑφυπουργό Ἐξωτερικῶν τόν Γιάννη Βαληνάκη, μέχρι καί τίς ἡμέρες τῆς παρούσας Κυβερνήσεως, μέ ὑπουργό Ἐξωτερικῶν τόν Νῖκο Δένδια, ἡ ἐθνική στρατηγική προέβλεπε συνεννόηση μέ ὅλα αὐτά τά κράτη γιά κοινή θέση ἐπί τοῦ Δικαίου τῆς Θάλασσας καί στό τέλος διαπραγμάτευση μέ τήν Τουρκία. Τώρα κάποιοι μᾶς εἰσηγοῦνται τό ἀνάποδο. Διαπραγμάτευση μέ τήν Τουρκία ἀπ’ εὐθείας, χωρίς νά ἔχει ὁλοκληρωθεῖ ἡ ὁριοθέτηση μέ τήν Αἴγυπτο καί τήν Κύπρο καί ἡ συνεννόηση μέ τό Ἰσραήλ.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας στό παρελθόν εἶχε καλέσει ἀνοιχτά τόν Ἕλληνα Πρωθυπουργό στήν ἔναρξη διαπραγματεύσεων γι’ αὐτό τό θέμα. Ἡ λογική τῶν ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεων μέ τήν Τουρκία υἱοθετεῖται ἐξ αἰτίας τοῦ φόβου μιᾶς πολεμικῆς συρράξεως. Ἐνῷ, στήν οὐσία, ὁ φόβος τῆς συρράξεως θά ἔπρεπε νά νουθετήσει αὐτούς οἱ ὁποῖοι πολιτεύονται μέ μαξιμαλισμούς ἐναντίον τῶν ἐθνικῶν μας συμφερόντων στήν Μεσόγειο.

Ἡ ἑλληνική προεδρία καί συμμετοχή στό Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ σημαδεύτηκε ἀπό μία ἀκόμη ἐπιτυχία τῶν Τσαμπερλέιν. Ὁ Τοῦρκος διπλωμάτης καί ἔμπιστος συνομιλητής τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν κύριος Σινιρλίογλου θά εἶναι ὑποψήφιος γιά τήν θέση τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ ΟΗΕ! Λέγεται μάλιστα πώς ἡ στήριξη τῆς ὑποψηφιότητάς του συζητήθηκε στίς πρόσφατες ἐπικοινωνίες τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν μέ τούς Προέδρους Τράμπ καί Μακρόν. Ἄν καί ἡ ὑποψηφιότητα τοῦ Τούρκου, πού προκαλεῖ οὕτως ἤ ἄλλως αἴσθηση, πρῶτον, χρειάζεται τήν συναίνεση τῆς Ρωσσίας καί, δεύτερον, ἔχει ἰσχυρότατους ἀνταγωνιστές ἀπό τήν Λατινική Ἀμερική (εἶναι ἡ σειρά της), αὐτό δέν ἀναιρεῖ τίς εὐθῦνες τῶν Ἑλλήνων Τσαμπερλέιν.

Ἡ Ἑλλάς (σέ ἀντίθεση μέ τήν Κύπρο) ψήφισε τόν Σινιρλίογλου γιά τήν θέση τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ ΟΑΣΕ καί τοῦ ἔδωσε τόν «λοῦστρο» πού χρειάζεται γιά νά διεκδικήσει τώρα ἀνώτερο ἀξίωμα. Γίναμε δηλαδή, στό ὄνομα τοῦ ρεαλισμοῦ, μέρος τῆς στρατηγικῆς τῆς τουρκικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς!

Στούς Τσαμπερλέιν νά προσθέσουμε καί τό πρωτοφανές πού εἶπε στήν Βουλή ἡ ὑπουργός Πολιτισμοῦ Λίνα Μενδώνη αἰτιολογῶντας γιατί θά μείνει μυστική ἡ συμφωνία Ἑλλάδος-Βουλγαρίας γιά τά κειμήλια. Ὅσο καλή διάθεση κι ἄν ἔχει κανείς νά προσεγγίσει μία τοποθέτηση ὑπουργοῦ τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πού λέει ὅτι κρύβουμε τό μνημόνιο γιά νά μήν «ὑπονομεύσουμε τή στρατηγική μας», τό ἐρώτημα προκύπτει ἀδήριτο καί ἀπ’ εὐθείας πρός τόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη: Ὑπογράφει μυστικά πρωτόκολλα μέ γειτονικές χῶρες ἡ Ἑλλάδα καί δέν τά γνωρίζει ὁ ἑλληνικός λαός; Ἀπό πότε οἱ διεθνεῖς συμφωνίες καί τά διεθνῆ μνημόνια συνεργασίας παραμένουν μυστικά;

Ποιά δημοκρατία τοῦ κόσμου ἐφαρμόζει τέτοιους κανόνες; Ὑπό προϋποθέσεις καί ἀνάλογα μέ τό θέμα, ὅταν ἐκλεγμένη κυβέρνηση ὑπογράφει μυστικά μνημόνια μέ ἄλλη κυβέρνηση πέρα ἀπό τίς πρόνοιες τοῦ Συντάγματος καί τά κρατάει μυστικά, ἀντιμετωπίζει προοπτικά καί ἀναλόγως τῶν ἐξελίξεων τόν κίνδυνο τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου. Διότι δημιουργεῖ προηγούμενο. Δέν εἶναι δηλαδή μόνο ἡ ὑπόθεση τῆς Βουλγαρίας.

Εἶναι καί ἡ πιθανότητα νά ὑπογράψουν αὔριο ἕνα μυστικό πρωτόκολλο μέ ἀπαράδεκτες ἐθνικές θέσεις καί παραχωρήσεις καί νά μᾶς ὑποστηρίξουν ὅτι αὐτό μένει κρυφό γιά νά μήν ὑπονομευτεῖ ἡ στρατηγική. Ποιά στρατηγική; Τῆς παραδόσεως;

Θυμίζουμε στό τέλος ποιά ἦταν ἡ πολιτική τύχη τοῦ Τσαμπερλέιν. Ἡ ἐξωτερική πολιτική, εἰδικῶς ὅταν τά ἔθνη βρίσκονται σέ δύσκολη κατάσταση, χρειάζεται θάρρος καί ἀδιαλλαξία. Τό ἔχει πεῖ ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς, ἀλλά ἄν δέν ἀρέσει στόν κύριο Πρωθυπουργό ὁ Καραμανλῆς, ἄς δεῖ πῶς διαπραγματεύτηκε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος στήν Λωζάννη ὡς ἡττημένος.

Μέ ἀδιαλλαξία.