«Κανόνια» ἀπό τίς ΗΠΑ ἤ «βούτυρο» γιά ψήφους;

Τό διακύβευμα τῆς ἐπίσκεψης τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ, Ρούμπιο, στήν Ἀθήνα – Τά 9 δισ. εὐρώ στήν Γαλλία καί τά 3 δισ. εὐρώ στό Ἰσραήλ ἐρέθισαν τήν Οὐάσιγκτων, πού ἀπαιτεῖ μερτικό – Τί συμβαίνει μέ τό καλώδιο

Πληροφορίες τῆς «Ἑστίας», ἀπό ἡμεδαπές καί ὑπερατλαντικές πηγές, περιγράφουν ἕνα πρωτοφανές (γιά σχέσεις μεταξύ συμμάχων) διπλωματικό καί οἰκονομικό παρασκήνιο, τό ὁποῖο ἐξελισσόταν –μέ ἀβέβαιη τελική ἔκβαση– μέχρι καί τήν ὥρα ἐκτύπωσης τῆς ἐφημερίδας μας. Ἀρχικά, στά μέσα Σεπτεμβρίου, τίς ἡμέρες τῆς Γενικῆς Συνέλευσης τοῦ ΟΗΕ στήν Νέα Ὑόρκη, τό Σταίητ Ντηπάρτμεντ ἐνημέρωσε τόν ὑπουργό Ἐξωτερικῶν, Γιῶργο Γεραπετρίτη, καί τήν ὑπηρεσιακή ὑφυπουργό Ἐξωτερικῶν, πρέσβυ Ἀλεξάνδρα Παπαδοπούλου, ὅτι ὁ Ἀμερικανός ὑπουργός  Ἐξωτερικῶν, Μάρκο Ρούμπιο, θά ἔρθει στήν Ἀθήνα, ἐφ᾿ ὅσον «ἔχει κάτι σημαντικό νά συζητήσει καί δέν συμβεῖ κάτι ἔκτακτο διεθνῶς».

• Ειδικου συνεργάτη

Στήν συνέχεια, ἡ Ἀμερικανική Πρεσβεία τῆς Ἀθήνας (κυρίως ὁ Νο 2, ὁ πρεσβευτής-σύμβουλος Τζόσουα Χάκ, καί λιγώτερο ἡ –ὑπό τό σόκ τοῦ δημοσιεύματος τῆς «The Wall Street Journal»– πρέσβυς Κίμπερλυ Γκίλφοϋλ) μετέδωσε στήν Κυβέρνηση ἕνα ἐκβιαστικό μήνυμα: «Εἴτε θά μᾶς δώσετε συμβόλαια πάνω ἀπό 3 δισεκατομμύρια εὐρώ γιά ὅπλα, πού οἱ ἴδιοι λέτε ὅτι χρειάζεστε, εἴτε ὁ κ. Ρούμπιο δέν βλέπει κάποιον ἐπείγοντα λόγο νά ἔρθει στήν Ἑλλάδα αὐτή τήν ἐποχή».

Τίς δέ τελευταῖες ἡμέρες καί ὧρες, τό ἐκβιαστικό μήνυμα (ἤ, κατά ἄλλη ἐκδοχή, τό ἔξυπνο διαπραγματευτικό παιχνίδι τῶν Ἀμερικανῶν ἔναντι τοῦ κλονιζόμενου Πρωθυπουργοῦ) ἔλαβε νέα μορφή, κατόπιν παρακλήσεων τῆς Κυβέρνησης γιά τήν ἐξεύρεση κάποιας μέσης λύσης: Ἡ συνολική ἀξία τῶν ὅπλων καί ἡ δέσμευση τῆς Ἀθήνας θά παραμείνουν ἄνω τῶν 3 δισ. εὐρώ, ἀλλά οἱ πληρωμές θά γίνουν σταδιακά. Ἐπί πλέον, οἱ ἀνακοινώσεις θά ἀναφέρονται, γενικῶς, στίς «ἐπενδύσεις γιά τήν ἑτοιμότητα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τῆς Ἑλλάδας» καί στήν «σημασία τῆς συνεργασίας στόν ἀμυντικό βιομηχανικό τομέα γιά τήν προώθηση ἀμοιβαῖα ἐπωφελῶν εὐκαιριῶν, τήν ἐνίσχυση τῶν ἀμυντικῶν ἐφοδιαστικῶν ἁλυσίδων καί τήν προώθηση τῆς διμεροῦς στρατηγικῆς σχέσης».

Μέ λίγα λόγια, ἄν ὁριστικοποιηθοῦν οἱ παραπάνω… εὐγενεῖς διατυπώσεις, ὁ κ. Μητσοτάκης θά ἐπιχειρήσει νά φιλοτεχνήσει μιά πιό εὔπεπτη εἰκόνα. Ἀπό τήν μία πλευρά, θά πληρώσει –μέ χρήματα τῶν Ἑλλήνων φορολογουμένων– τήν ἡγετική εἰκόνα τῶν συνομιλιῶν του μέ τόν κ. Ρούμπιο καί τήν ἀγορά «κανονιῶν» ἀπό τίς βιομηχανίες τῶν ΗΠΑ καί, ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, ἐλπίζει ὅτι θά περισσέψει καί λίγο «βούτυρο» γιά τούς πολῖτες. Ἀνεπισήμως καί πρός ἐντυπωσιασμό τῆς κοινῆς γνώμης, κυκλοφορεῖ καί τό «κερασάκι» μιᾶς πιθανῆς προεκλογικῆς ἐπίσκεψης τοῦ Ἀντιπροέδρου τῶν ΗΠΑ, Τζαίυ Ντί Βάνς, στίς ἀρχές τοῦ 2027.

Ἄλλως τε, οἱ συμφωνίες δισεκατομμυρίων «κανονικά» ἀνακοινώνονται στό ἐπίπεδο τοῦ Προέδρου ἤ τοῦ Ἀντιπροέδρου, καί ὄχι τοῦ ἐπί κεφαλῆς τοῦ Σταίητ Ντηπάρτμεντ. Βέβαια, μέχρι καί τό «παρά πέντε» τῆς μεθαυριανῆς παρουσίας τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ στό Μέγαρο Μαξίμου, δέν ἀποκλείεται οἱ Ἀμερικανοί διπλωμάτες –γιά τήν δική τους σιγουριά– νά ἀλλάξουν πάλι γραμμή, ἀπαιτῶντας δημόσιες ἀναφορές σέ συγκεκριμένα ἐξοπλιστικά προγράμματα καί κονδύλια ἤ διαρρέοντας οἱ ἴδιοι τίς διμερεῖς συμφωνίες. Μᾶλλον, θά σκέφτονται: «Ἄς τά κλείσουμε ὅλα τώρα μέ τόν Μητσοτάκη πού δέν μᾶς ἔχει ἀνάγκη, γιατί κανείς δέν μπορεῖ νά προβλέψει τίς μετεκλογικές ἰσορροπίες καί τήν μετεκλογική κατάσταση τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας». Ὅλο αὐτό τό ἑλληνοαμερικανικό παζάρι τῶν τελευταίων ὡρῶν ἐπιβεβαιώνει τίς πληροφορίες πού εἶχε δημοσιεύσει, τήν περασμένη Τρίτη, ὁ Ἀλέξανδρος Τάρκας, ὅτι τό Σταίητ Ντηπάρτμεντ συνέδεε τήν ἐπίσκεψη Ρούμπιο καί τόν 6ο γῦρο τοῦ Στρατηγικοῦ Διαλόγου Ἑλλάδας-ΗΠΑ μέ τήν ἀπ᾿ εὐθείας ἀνάθεση μεγάλων ἐξοπλιστικῶν προγραμμάτων.

Ἡ ἀμερικανική πρωτοβουλία φημολογεῖτο, ἐπί πολλούς μῆνες, στό διπλωματικό παρασκήνιο ὡς ἀναμενόμενη ἀπαίτηση-ἀντίβαρο τῆς Οὐάσιγκτων στά συνολικά συμβόλαια 9,8 δισ. εὐρώ σέ γαλλικές ἑταιρεῖες καί στά 6,3 δισ. εὐρώ σέ ἀντίστοιχες ἰσραηλινές, πού ἔχει ὑπογράψει ἡ παροῦσα κυβέρνηση ἀπό τό 2019 ἕως πρόσφατα. Ὡστόσο, οἱ κ.κ. Μητσοτάκης καί Γεραπετρίτης αἰφνιδιάστηκαν πλήρως ἀπό τήν πλέον πραγματική (καί ὄχι ἁπλᾶ φημολογούμενη) τακτική τῆς ἀμερικανικῆς πλευρᾶς. Ἡ συζήτηση περί ἐξοπλιστικῶν προγραμμάτων θεωρεῖται πιά ἀπό τό Σταίητ Ντηπάρτμεντ ὡς τό κυριώτερο ἀπό τά λεγόμενα «παραδοτέα» τῶν ἐπαφῶν στήν Ἀθήνα. Μέχρι πρό τινος, τό Μαξίμου ἤλπιζε ὅτι ἡ ἐπίσκεψη Ρούμπιο θά εἶχε μόνον ἐπικοινωνιακή διάσταση, μέ τίς φωτογραφίσεις χειραψιῶν καί ἐναγκαλισμῶν («photo opportunities»), γιά προεκλογική ἐκμετάλλευση.

Ἡ –ὅποια– ἐπιλογή τοῦ κ. Μητσοτάκη θά ἔχει βαρύ πολιτικό κόστος σέ μιά κρίσιμη συγκυρία. Ἀφ᾿ ἑνός, ἡ ξαφνική ἀνακοίνωση ἀνάθεσης πανάκριβων συμβολαίων στίς ΗΠΑ (μόνον πέντε ἑβδομάδες μετά τά 3,1 δισ. εὐρώ στό Ἰσραήλ γιά τόν «θόλο» ἀεράμυνας) θά προκαλέσει σόκ σέ μιά κοινωνία πού ἤδη ταλαιπωρεῖται ἀπό τήν ἀκρίβεια καί τήν πτώση τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου της, ἐν ὄψει καί ἑνός δύσκολου χειμώνα. Ἀφ᾿ ἑτέρου, ἡ ἀπόρριψη τοῦ ἀμερικανικοῦ αἰτήματος θά ἐπηρέαζε σοβαρότατα τό κλίμα μέ τήν Οὐάσιγκτων, σέ μιά περίοδο κατά τήν ὁποία ἐξελίσσονται οἱ σχεδιασμοί γιά τό «ΝΑΤΟ 3.0», ἀξιολογεῖται ἡ στάση τῶν συμμάχων στούς πολέμους τῆς Οὐκρανίας καί τοῦ Ἰράν, καί ἐπικρατεῖ ἀκραία ἀβεβαιότητα γιά τίς εὐαίσθητες σχέσεις Ἀθήνας-Ἄγκυρας.

Παράλληλα, ἀνεξάρτητα ἀπό τίς ἀξιολογήσεις τους γιά τά πιεστικά προβλήματα πού ἀντιμετωπίζει μεγάλο μέρος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας (καί τόν ἀντίκτυπό τους στίς προσεχεῖς ἐκλογές), οἱ ἁρμόδιοι ἀξιωματοῦχοι τῆς Πρεσβείας τῶν ΗΠΑ δέν ἔχουν διάθεση κατανόησης τῶν ἀντεπιχειρημάτων τῆς Κυβέρνησης. Προτιμοῦν νά βάζουν στό τραπέζι τίς –κατά τήν ἄποψή τους– «μή τηρηθεῖσες» ὑποσχέσεις (προσωπικά καί ἀπό τόν κ. Μητσοτάκη) ὅτι ἡ ἑλληνική συμμετοχή στά νέα ἀμυντικά καί βιομηχανικά προγράμματα τῆς Ε.Ε. δέν θά κατέληγε σέ ἀποκλεισμό τῶν συστημάτων ἀμερικανικῆς κατασκευῆς.

Σέ κάθε περίπτωση, ἔχει δημιουργηθεῖ μιά τραγελαφική κατάσταση. Ἡ Οὐάσιγκτων ἀκολουθεῖ λογική ἀνταλλαγμάτων ἀκόμα καί γιά συνήθεις ἐπαφές μέ μία συμμαχική χώρα, ἐνῷ τά προηγούμενα χρόνια ἦταν ἀπολύτως θεμιτό καί φυσιολογικό τό ἀντίθετο: Ἡ Ἑλλάδα ζητοῦσε καί ἐξασφάλιζε ὑποστήριξη ἀπό τίς ΗΠΑ γιά τίς ἀμυντικές ἀνάγκες της μέ πολύ εὐνοϊκούς ὅρους.

Ἀκόμα καί ἄν δέν γίνει σύγκριση μέ τό σχετικά μακρινό παρελθόν (π.χ. τά μεγάλα ἀνταλλάγματα πού ἐξασφάλισαν οἱ Κων. Μητσοτάκης καί Ἀντ. Σαμαρᾶς γιά τήν ἀνανέωση τῆς Συμφωνίας MDCA γιά τίς βάσεις τό 1990), ἀποδεικνύονται κατ᾿ ἐξοχήν λανθασμένες πολλές ἀποφάσεις τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ μόλις στά λίγα προηγούμενα χρόνια. Μεταξύ ἄλλων, τό φθινόπωρο τοῦ 2019 (πρώτη θητεία Τράμπ), ὅταν ὁ κ. Μητσοτάκης δέν ζήτησε τίποτε ἀπολύτως γιά τήν τότε ἀνανέωση τῆς MDCA. Καί τόν Δεκέμβριο τοῦ 2023 (ἐπί διοίκησης Μπάιντεν), ὅταν ἀπέρριψε ἐξαιρετικά συμφέρον ἀμυντικό δάνειο 2,2 δισ. δολλαρίων ἀπό τίς ΗΠΑ. Ἀσφαλῶς, ἔκθετος εἶναι ὁ κ. Μητσοτάκης καί μέ τήν στάση του, τόν Ἰανουάριο τοῦ 2024, ὅταν χαρακτήρισε ὡς «σημαντική ἡμέρα γιά τήν ἐθνική μας ἄμυνα καί γιά τήν ἑλληνική διπλωματία» τήν ἐπιστολή τοῦ τότε ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν, Ἄντονυ Μπλίνκεν, γιά τήν προσφορά μεταχειρισμένου, πλεονάζοντος ἀμυντικοῦ ὑλικοῦ, πού ἀποδείχθηκε «σάπιο» καί ἀπορρίφθηκε. Τό λάθος (ἤ ἡ ψηφοθηρική ὑπερβολή) τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἦταν τέτοιου μεγέθους, ὥστε ὁ σημερινός ὑπουργός Πολέμου τῶν ΗΠΑ, Πήτ Χέγκσεθ, φέρεται νά ἔχει σχολιάσει τήν μηδενική ἀξία τῆς ἐπιστολῆς Μπλίνκεν (καί, ἐμμέσως, τήν τότε ἀξιολόγηση τοῦ Μαξίμου) μέ μιά φράση τοῦ τύπου «μά πῶς γράφτηκε κάτι τέτοιο;».

Στό καλύτερο σενάριο γιά τά ἑλληνικά συμφέροντα, ἡ ἀπόρριψη, ἐκ μέρους τοῦ κ. Μητσοτάκη, τῶν προτάσεων Ρούμπιο γιά «ἐξοπλιστικό πακέττο» θά ἔχει ὡς συνέπεια τήν –ἀκόμα βαθύτερη– ὑποβάθμιση τῆς χώρας στούς σχεδιασμούς καί τίς προτεραιότητες τῆς διοίκησης Τράμπ. Στό δέ χειρότερο σενάριο, εἴτε σκόπιμα εἴτε διά τῆς ἁπλῆς παράλειψης πολιτικῶν παρεμβάσεων στήν ἀργή ὑπηρεσιακή γραφειοκρατία τοῦ Σταίητ Ντηπάρτμεντ, τοῦ Πενταγώνου καί τῶν ἁρμόδιων Ἐπιτροπῶν τοῦ Κογκρέσσου, ἴσως καθυστερήσει ἡ ὑλοποίηση τῶν συμβολαίων τοῦ «Θόλου τοῦ Ἀχιλλέα». Γιατί βασικός ὅρος τῶν συμβολαίων Ἑλλάδας – Ἰσραήλ εἶναι ὅτι πολλά τμήματα τοῦ συστήματος ἀεράμυνας David Sling, τῆς Rafael, θά παραδίδονται μόνον κατόπιν ἐγκρίσεων ἀπό τήν ἀμερικανική κυβέρνηση, ἀφοῦ τά δικαιώματα βιομηχανικῆς ἰδιοκτησίας ἀνήκουν στήν Raytheon καί σέ ἄλλες ἑταιρεῖες τῶν ΗΠΑ. Ἄλλως τε, πέρα ἀπό τίς σαφεῖς νομικές δεσμεύσεις, σέ πολιτικό-διπλωματικό ἐπίπεδο, ὑπάρχει τό προηγούμενο τοῦ συμβολαίου τοῦ David Sling στήν

Φινλανδία, πού ὑπογράφηκε μόνον κατόπιν τῆς ἐγκρίσεως τῆς Οὐάσιγκτων τό 2023. Στήν περίπτωση αὐτοῦ τοῦ χειρότερου σεναρίου γιά τήν ἑλληνική παραγγελία, οἱ καθυστερήσεις θά ἐπηρεάσουν (προσωρινά) καί τίς ἐγχώριες ἑταιρεῖες πού προγραμματίζεται νά ἐκτελέσουν ὑποκατασκευαστικό ἔργο πολλῶν ἑκατομμυρίων εὐρώ (Metlen, Scytalys, SSA, IKH, Prisma κ.λπ.).

Ἡ Τουρκία ἐπιταχύνει τόν ἀγωγό μέ τά Κατεχόμενα ὡς «ἀπάντηση» στό καλώδιο

Μία ἀκόμη πρόκληση πρώτου μεγέθους στήνει ἡ Ἄγκυρα στήν Ἀνατολική Μεσόγειο, ἐπιλέγοντας μάλιστα μέ ἀπόλυτο κυνισμό τήν ἰδία τήν ἡμέρα τῆς 66ης ἐπετείου τῆς Ἀνεξαρτησίας τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας. Μέσῳ τοῦ ὑδρογραφικοῦ σταθμοῦ τῆς Ἀτταλείας, ἐξεδόθη τήν 1η Ὀκτωβρίου ἡ νέα NAVTEX 0953/26, ἡ ὁποία «δεσμεύει» θαλάσσιες περιοχές ἕως τίς 25-26 Ὀκτωβρίου 2026, ἀποστέλλοντας ἐκ νέου τό ἐρευνητικό «Oruç Reis» στήν περιοχή.

• Τῆς Μύρνας Νικολαΐδου

Ἡ κίνησις αὐτή δέν εἶναι ἁπλῶς μία ἀκόμη ἐπίδειξις ἰσχύος, ἀλλά ἕνα καλῶς ὑπολογισμένο ἐπιχειρησιακό βῆμα. Τό τουρκικό σκάφος, πλαισιωμένο ἀπό τά βοηθητικά «Denar Pathfinder», «Denar Echo» καί «Kirici», καθώς καί ἀπό πολεμικές μονάδες τοῦ τουρκικοῦ ναυτικοῦ, δέν ἐξῆλθε πρός γενικές σεισμικές ἔρευνες.

Ὁ ἀντικειμενικός του στόχος εἶναι ἡ ὁριστική χαρτογράφησις τοῦ βυθοῦ γιά τήν δημιουργία ὑποθαλασσίου ἀγωγοῦ φυσικοῦ ἀερίου, ὁ ὁποῖος θά συνδέει τίς νοτίους ἀκτές τῆς Τουρκίας μέ τό κατοχικό καθεστώς. Ἀνώτατες διπλωματικές πηγές ἔχουν ἐπισημάνει στήν «ΕτΚ» ὅτι ὁ ἀγωγός πού θά συνδέει τήν Τουρκία μέ τά Κατεχόμενα εἶναι ἡ «ἀπάντησις» τῆς Ἀγκύρας στόν GSI, τόν ἀγωγό πού θά συνδέει Ἑλλάδα – Κύπρο – Ἰσραήλ. Ἀμέσως μόλις ἐνεργοποιήθηκε ἡ τουρκική ὁδηγία, τό Κέντρο Συντονισμοῦ Ἐρεύνης καί Διασώσεως (ΚΣΕΔ) τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἐξέδωσε τήν σχετική anti-NAVTEX.

Ἡ κατασκευή τοῦ ἀγωγοῦ ἔχει σχεδιασθεῖ νά «τρέξει» μέ ταχύτητα-ἐξπρές. Θά ξεκινᾶ ἀπό τό ἀκρωτήριο Ἀνεμούριο (Anamur) στήν Μερσίνη καί θά καταλήγει στό Τεκνετζίκ, ἀνατολικῶς τῆς Κερυνείας – ἀκριβῶς στό σημεῖο στό ὁποῖο εὑρίσκεται ὁ κεντρικός σταθμός παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τῶν Κατεχομένων. Ἐκ τῶν 101 ἐν συνόλῳ χιλιομέτρων τοῦ ἔργου, τά 97 θά εἶναι ὑποθαλάσσια καί τά 4 χερσαῖα. Τό πλέον ἀνησυχητικό στοιχεῖο εἶναι ὅτι τό μεγαλύτερο μέρος τοῦ ἀγωγοῦ ἔχει ἤδη κατασκευασθεῖ στήν ξηρά, ὅπως ὑποστηρίζουν τουρκικά ΜΜΕ.

Ἡ Ἄγκυρα ἁπλῶς περιμένει τό «Oruç Reis» νά «κλειδώσει» τίς συντεταγμένες τῆς διαδρομῆς, ὥστε νά προβεῖ ἀμέσως στήν πόντιση τῶν σωλήνων. Μετά τόν ὑποθαλάσσιο ἀγωγό μεταφορᾶς νεροῦ καί τά παράλληλα σχέδια περί ἠλεκτρικῆς διασυνδέσεως, ἡ κατασκευή τοῦ ἀγωγοῦ φυσικοῦ ἀερίου συμπληρώνει τήν στρατηγική τῆς «πλήρους ἐξαρτήσεως». Ἡ Τουρκία ἐπιχειρεῖ νά καταστήσει τό ψευδοκράτος ἕναν ἀπολύτως αὐτόνομο μηχανισμό, προσδεδεμένο στίς δικές της ὑποδομές, προωθῶντας τήν de facto διχοτόμηση τῆς νήσου.

Ἡ Κυπριακή Δημοκρατία ἔχει ἤδη προσφύγει στόν Γενικό Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ, Ἀντόνιο Γκουτέρρες (μέσῳ τῆς Μονίμου Ἀντιπροσώπου Μαρίας Μιχαήλ), χαρακτηρίζοντας τό μνημόνιο συνεργασίας Ἀγκύρας – ψευδοκράτους ἄκυρο καί ἄνευ οὐδεμίας ἀπολύτως νομικῆς ἰσχύος. Ὑπογραμμίζει ὅτι τό κατοχικό καθεστώς δέν διαθέτει διεθνῆ νομική προσωπικότητα καί, συνεπῶς, ἀδυνατεῖ νά ὑπογράφει διακρατικές συμφωνίες ἤ νά ἀδειοδοτεῖ ὑποθαλάσσιες ἔρευνες καί ἔργα ὑποδομῆς στήν κυπριακή ΑΟΖ καί ὑφαλοκρηπῖδα, ζητῶντας παραλλήλως νά πρωτοκολληθεῖ ἡ κυπριακή διαμαρτυρία ὡς ἐπίσημο ἔγγραφο τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τοῦ ΟΗΕ. Διπλωματικές πηγές στήν Ἀθήνα κατήγγειλαν ὅτι πρόκειται «περί μίας ἀκόμη προκλητικῆς μονομεροῦς ἐνεργείας. Κατά τό Διεθνές Δίκαιο καί τήν Σύμβαση γιά τό Δίκαιο τῆς Θαλάσσης (UNCLOS), μονομερεῖς ἐνέργειες γιά τήν ἀνάπτυξη ἐνεργειακῶν ὑποδομῶν, ἄνευ τῆς συναινέσεως τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας, στεροῦνται νομικῆς βάσεως καί παραβιάζουν τήν κυριαρχία καί τά κυριαρχικά της δικαιώματα.

Οἱ ἐνέργειες αὐτές ἐντάσσονται σέ μία διαρκῆ προσπάθεια ἑδραιώσεως τῶν τετελεσμένων τῆς κατοχῆς καί ἀντιβαίνουν προδήλως στούς κανόνες τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου». Σέ εὐρωπαϊκό ἐπίπεδο, ἡ ὑπάτη ἐκπρόσωπος τῆς ΕΕ περί θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, Κάγια Κάλλας, ἀπαντῶντας σέ γραπτή ἐρώτηση τοῦ εὐρωβουλευτοῦ τοῦ ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη, κατέστησε σαφές ὅτι ἡ ΕΕ ἀξιώνει ἀπό τήν Ἄγκυρα νά σεβασθεῖ πλήρως τήν κυριαρχία καί τά κυριαρχικά δικαιώματα ὅλων τῶν κρατῶν-μελῶν της, ὑπογραμμίζοντας ὅτι τό ζήτημα ἠγέρθη ἐπισήμως ἀπό τήν Κύπρο στό Συμβούλιο Ἐξωτερικῶν Ὑποθέσεων τῆς ΕΕ. Κληθεῖσα νά σχολιάσει τό ἐνδεχόμενο ἐπιβολῆς κυρώσεων σέ ἐμπλεκόμενες ἑταιρεῖες ἤ πρόσωπα, ἡ Κάλλας ὑπενθύμισε ὅτι ἡ ἐπιβολή περιοριστικῶν μέτρων ἀπαιτεῖ ὁμόφωνο ἀπόφαση ὅλων τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς ΕΕ στό Συμβούλιο.

Τήν ἰδία ὥρα, ἡ τουρκική πλευρά ἐπιμένει ὅτι πρέπει νά τῆς ζητηθεῖ ἄδεια γιά τίς ἔρευνες – πού ἀναμένεται νά ἐκκινήσουν τό προσεχές διάστημα– σχετικῶς μέ τό ἠλεκτρικό καλώδιο διασυνδέσεως (GSI) μεταξύ Ἑλλάδος καί Κύπρου. Μάλιστα, τό Ὑπουργεῖο Ἀμύνης τῆς Τουρκίας ὑπερέβη κάθε ὅριο προκλητικότητος, δηλώνοντας ὠμά σέ νέα ἀνακοίνωσή του τήν 1η Ὀκτωβρίου ὅτι «δέν θά ἐπιτρέψει οὐδεμία μή ἀδειοδοτημένη δραστηριότητα στήν ὑφαλοκρηπῖδα της» καί ὅτι οὐδεμία πόντισις καλωδίου πρόκειται νά πραγματοποιηθεῖ ἄνευ τῆς δικῆς της ἐγκρίσεως. Τό ἑλληνικό Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν ἔχει διαμηνύσει ὅτι οἱ τουρκικές ἀπειλές περί «ἀδειοδοτήσεων» δέν παράγουν ἔννομα ἀποτελέσματα καί ὅτι ἡ ἠλεκτρική διασύνδεσις Ἑλλάδος – Κύπρου – Ἰσραήλ (GSI) ἀποτελεῖ εὐρωπαϊκό ἔργο κοινοῦ ἐνδιαφέροντος (PCI), ἡ ὑλοποίησις τοῦ ὁποίου προστατεύεται ἀπό τό Διεθνές Δίκαιο τῆς Θαλάσσης (UNCLOS).

Πιέσεις γιά ἀναγνώριση τῶν Κατεχομένων

Στό διπλωματικό πεδίο, ἡ Ἄγκυρα ἐπιχειρεῖ παραλλήλως νά «σπάσει» τήν διεθνῆ ἀπομόνωση τῶν Κατεχομένων, πιέζοντας ἀφορήτως τίς μουσουλμανικές καί τουρκογενεῖς χῶρες. Ἡ πρόσφατος συνάντησις στήν Νέα Ὑόρκη τοῦ Ἀζέρου ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν, Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ, μέ τόν «ὑπουργό ἐξωτερικῶν» τοῦ ψευδοκράτους, Ταχσίν Ἐρτουγρούλογλου, ὅπως τόν ἀπεκάλεσε ὁ ἴδιος ὁ Ἀζέρος ΥΠΕΞ στά μέσα κοινωνικῆς δικτυώσεως, ἀπέστειλε ἀνησυχητικά μηνύματα. Τό Μπακού ἀκολουθεῖ μιά τακτική δύο ταχυτήτων.

Ἔχει προχωρήσει οὐσιαστικῶς στήν de facto ἀναβάθμιση τοῦ καθεστῶτος τοῦ ψευδοκράτους, δημιουργῶντας «Ὁμάδα Φιλίας» στήν ἀζερική Βουλή, στηρίζει τήν παρουσία τῶν Κατεχομένων ὡς παρατηρητοῦ στόν Ὀργανισμό Τουρκικῶν Κρατῶν (OTS) καί ὁ Ἰλχάμ Ἀλίγιεφ ὑποδέχεται τόν κατοχικό ἡγέτη μέ τιμές ἀρχηγοῦ κράτους. Ὡστόσο, ἀποφεύγει τήν ἐπίσημο νομική ἀναγνώριση. Καί αὐτό διότι τό Ἀζερμπαϊτζάν δέν θέλει νά διακινδυνεύσει τίς ἐνεργειακές του σχέσεις μέ τήν ΕΕ, ὅπου Ἀθήνα καί Λευκωσία διατηροῦν δικαίωμα βέτο. Αὐτό τό διπλωματικό «φρένο» διεφάνη καί στήν συνάντηση πού εἶχε στήν Νέα Ὑόρκη ὁ Μπαϊράμοφ μέ τόν Κύπριο ΥΠΕΞ, Κωνσταντῖνο Κόμπο.

Ὅλη αὐτή ἡ κλιμάκωσις συγκλίνει σέ ἕναν συγκεκριμένο χρονικό ὁρίζοντα: τήν 13η Σύνοδο Κορυφῆς τοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρκικῶν Κρατῶν (OTS), πού θά πραγματοποιηθεῖ στίς 30 Ὀκτωβρίου 2026 στήν Ἄγκυρα. Ἐκεῖ, ὁ Ρετζέπ Ταγίπ Ἐρντογάν ἀναλαμβάνει τήν προεδρία τοῦ Ὀργανισμοῦ καί σχεδιάζει νά προωθήσει τήν φόρμουλα «OTS+». Στόχος του εἶναι νά πιέσει χῶρες ὅπως τό Ἀζερμπαϊτζάν, τό Καζακστάν, τό Κιργιστάν καί τό Οὐζμπεκιστάν νά συμπεριλάβουν στό τελικό ἀνακοινωθέν ἀναφορές πού θά ἀναγνωρίζουν τήν «κυριαρχική ἰσότητα» τῆς τουρκοκυπριακῆς πλευρᾶς, παρακάμπτοντας τά δεσμευτικά ψηφίσματα 541 καί 550 τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ. Ἡ Σύνοδος αὐτή ἀναμένεται νά ἀποτελέσει κομβικό σημεῖο δοκιμασίας, μέ τήν Λευκωσία καί τήν Ἀθήνα νά πρέπει νά ἀξιοποιήσουν κάθε εὐρωπαϊκό καί διεθνές ἔρεισμα, εἰδικῶς τώρα πού ἡ Ἑλλάς ἔχει ἀναλάβει τήν προεδρία τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ, γιά νά ἀποτρέψουν τό διπλωματικό διολίσθημα πρός τήν νομιμοποίηση τῶν τετελεσμένων, τήν ὥρα πού ἡ Τουρκία συνεχίζει νά ἐγείρει παρανόμους ἀξιώσεις σέ Αἰγαῖο καί Ἀνατολική Μεσόγειο.