«Τρῦπα» στό ἀσφαλιστικό σύστημα βλέπει ὁ Διοικητής τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος

Ἀδυνατεῖ νά ἐξασφαλίσει στήν Εὐρώπη καί εἰδικώτερα στήν Ἑλλάδα «ἐπαρκῆ ποσοστά ἀναπληρώσεως γιά τούς ἐργαζομένους» – Ζητεῖ νά ἀναπτυχθεῖ ἡ ἀσφαλιστική καί ἐπενδυτική κουλτούρα στήν πατρίδα μας ἐννοῶντας νά μετέχουν οἱ ἀσφαλισμένοι σέ συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα πού ἀγοράζουν μετοχές καί ὁμόλογα

Γιά «ζητήματα βιωσιμότητας» τοῦ ἀσφαλιστικοῦ συστήματος στήν Εὐρώπη, ἀλλά ἰδιαιτέρως στήν Ἑλλάδα, ὁμίλησε ὁ Διοικητής τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κ. Ἰωάννης Στουρνάρας κατά τό 7ο Συνέδριο Ἐπαγγελματικῆς Ἀσφαλίσεως. Ὅπως συγκεκριμένα ἀνέφερε, «οἱ δημόσιες συντάξεις, ἀπό μόνες τους, δύσκολα θά μποροῦν στό μέλλον νά ἐξασφαλίσουν ἐπαρκῆ ποσοστά ἀναπλήρωσης γιά τούς ἐργαζόμενους».

Αἰτία, συνέχισε, εἶναι τό ὅτι «ἡ αὔξηση τοῦ προσδόκιμου ζωῆς καί ἡ μείωση τῶν γεννήσεων ἐπιβαρύνουν τό διανεμητικό σύστημα, μεταφέροντας τό κόστος στίς νεώτερες γενιές καί θέτοντας ζητήματα βιωσιμότητας καί διαγενεακῆς δικαιοσύνης. Παράλληλα, οἱ αὐξημένες προσδοκίες γιά ἀξιοπρεπές ἐπίπεδο διαβίωσης μετά τή συνταξιοδότηση ἀναδεικνύουν τά περιορισμένα περιθώρια τοῦ πρώτου πυλώνα νά καλύψει μόνος του τίς μελλοντικές ἀνάγκες».

Γιά τόν λόγο αὐτό προτείνει ἀναθεώρηση τοῦ συστήματος πρός τήν κατεύθυνση τῆς δημιουργίας τριῶν πυλώνων χρηματοδοτήσεως, μέ βασικό στοιχεῖο τήν συμμετοχή τῶν ταμείων καί ὡς ἐκ τούτου καί τῶν ἀσφαλισμένων σέ συνταξιοδοτικά σχήματα πού ἀγοράζουν μετοχές καί ὁμόλογα. Σχετικῶς ἀνέφερε:

«Τά τελευταῖα ἔτη, τά ταμεῖα ἐπαγγελματικῆς ἀσφάλισης βρίσκονται στό ἐπίκεντρο σημαντικῶν ἐξελίξεων τόσο σέ εὐρωπαϊκό ὅσο καί σέ ἐθνικό ἐπίπεδο. Ἐξελίξεων πού συνδέονται ἄμεσα μέ τή δημογραφική γήρανση καί τήν αὐξανόμενη πίεση στά δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα, ἀλλά καί μέ τή στρατηγική ἐπιλογή τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης νά ἐνισχύσει τή μακροπρόθεσμη ἀποταμίευση καί νά διοχετεύσει περισσότερα ἰδιωτικά κεφάλαια πρός τίς ἐπενδύσεις καί τίς εὐρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Ἡ Εὐρώπη κινεῖται πρός ἕνα μοντέλο τριῶν πυλώνων ἀσφάλισης: τή δημόσια σύνταξη, τήν ἐπαγγελματική ἀσφάλιση καί τήν ἰδιωτική ἀποταμίευση. Μέσα σέ αὐτό τό πλαίσιο, ὁ δεύτερος πυλῶνας τῶν ἐπαγγελματικῶν ταμείων ἀποκτᾶ ὁλοένα καί πιό κεντρικό ρόλο. Ἡ βασική διαπίστωση εἶναι ὅτι οἱ δημόσιες συντάξεις, ἀπό μόνες τους, δύσκολα θά μποροῦν στό μέλλον νά ἐξασφαλίσουν ἐπαρκῆ ποσοστά ἀναπλήρωσης γιά τούς ἐργαζομένους. Γιά τόν λόγο αὐτό, ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωση ἐπιδιώκει νά ἐνισχύσει τά ἐπαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, ὥστε νά λειτουργήσουν συμπληρωματικά πρός τό δημόσιο σύστημα ἐνθαρρύνοντας τή μακροπρόθεσμη ἀποταμίευση».

Ἀναφερόμενος ἐν συνεχείᾳ στά ἐν Ἑλλάδι ἰσχύοντα ἐπεσήμανε ὅτι σήμερα ἡ «ἐπενδυτική κουλτούρα» τῶν ἐργαζομένων δέν εἶναι ἀνεπτυγμένη, καθώς μόνον 55.000 μετέχουν στά 27 ὑπάρχοντα ταμεῖα ἐπαγγελματικῆς ἀσφαλίσεως πού λειτουργοῦν ἐπενδυτικά. Ἐννοοῦσε ὅτι οἱ Ἕλληνες στήν μεγάλη τους πλειονότητα δέν μετέχουν σέ συνταξιοδοτικά σχήματα πού ἐπενδύουν σέ μετοχές καί ὁμόλογα ζήτημα, ἐπιλογή γιά τήν ὁποία ὁ διατελέσας σύμβουλος τοῦ Πρωθυπουργοῦ Ἀλέξης Πατέλης τούς εἶχε χαρακτηρίσει «οἰκονομικά ἀναλφάβητους». Εἰδικώτερα, ὁ κ. Στουρνάρας εἶπε:

«Σέ ἐθνικό ἐπίπεδο, ἡ Ἑλλάδα ἀκολουθεῖ πλέον πιό ἐνεργά αὐτή τήν εὐρωπαϊκή κατεύθυνση. Μέ τόν νόμο 5078/2023, τό πλαίσιο λειτουργίας τῶν ταμείων ἐπαγγελματικῆς ἀσφάλισης ἔγινε περισσότερο εὐθυγραμμισμένο μέ τά εὐρωπαϊκά πρότυπα ἐποπτείας καί διακυβέρνησης. Ἐνισχύθηκαν οἱ ἀπαιτήσεις διαφάνειας, οἱ κανόνες ἐπενδυτικῆς πολιτικῆς, καί ἡ ἐποπτεία ἀπό τήν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος διενεργεῖται μέ ἰδιαίτερη ἔμφαση στήν προστασία τῶν ἀσφαλισμένων.

Ὡστόσο, παρά τή θετική δυναμική, ἡ ἑλληνική ἀγορά ἐξακολουθεῖ νά ἀντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Ἡ συμμετοχή τῶν ἐργαζομένων παραμένει περιορισμένη, ἐνῷ ἡ ἀσφαλιστική καί ἐπενδυτική κουλτούρα στή χώρα μας δέν ἔχει ἀκόμη ἀναπτυχθεῖ στόν βαθμό πού ἀπαιτεῖται. Ταυτόχρονα, τό μικρό μέγεθος πολλῶν ταμείων δυσχεραίνει τήν ἐπίτευξη οἰκονομιῶν κλίμακας καί αὐξάνει τό λειτουργικό κόστος. Γιά τόν λόγο αὐτό ἀπαιτεῖται συντονισμένη προσπάθεια ἀπό ὅλους τούς ἐμπλεκόμενους φορεῖς, μέ στόχο τήν ἐνίσχυση τῆς ἐμπιστοσύνης ἐργοδοτῶν καί ἀσφαλισμένων πρός τόν θεσμό.

Μέ 27 μόλις ταμεῖα ἐπαγγελματικῆς ἀσφάλισης καί περίπου 55 χιλιάδες μέλη στό τέλος τοῦ 2025, γίνεται σαφές ὅτι ὁ θεσμός βρίσκεται ἀκόμη σέ πρώιμο στάδιο ἀνάπτυξης, παρά τίς σημαντικές προοπτικές καί τή δυναμική πού παρουσιάζει ὁ πυλῶνας ἐπαγγελματικῆς ἀσφάλισης. Παρ’ ὅτι τόσο τό ἐνεργητικό ὅσο καί οἱ τεχνικές προβλέψεις κατέγραψαν αὐξήσεις ἄνω τοῦ 20% σέ σχέση μέ τό 2024, τά συνολικά μεγέθη παραμένουν περιορισμένα, καθώς τό ἐνεργητικό διαμορφώθηκε στά 621 ἑκατ. εὐρώ καί οἱ τεχνικές προβλέψεις περίπου στά 550 ἑκατ. εὐρώ γιά τό 2025».