Περί ἀμυντικῆς αὐτονομίας καί ἄλλων φαντασιώσεων

Οὐδόλως μᾶς καθησυχάζουν οἱ δηλώσεις διαφόρων Εὐρωπαίων σχετικά μέ τήν ἀμυντική αὐτονομία τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως.

Καί τοῦτο διότι προσπαθοῦν νά προσεγγίσουν τό θέμα ἀποσπασματικά, παραβλέποντας τίς οὐσιώδεις παραμέτρους τοῦ προβλήματος. Θεωρῶντας δυνητική ἀπειλή τήν Ρωσσία, παραθέτουν τά στοιχεῖα τοῦ πληθυσμοῦ τῶν κρατῶν-μελῶν τῆς ΕΕ λές καί σέ ἕναν σύγχρονο πόλεμο ἡ ἀντιπαράθεσις θά γίνει μέ παράταξη λογχῶν! Ἐδήλωσε ὁ Γενικός Γραμματεύς τοῦ ΝΑΤΟ Μάρκ Ροῦτε: «Ἡ Εὐρώπη μαζί μέ τό Ἡνωμένο Βασίλειο καί τήν Τουρκία ἀριθμοῦν πάνω ἀπό 500 ἑκατομμύρια ἀνθρώπους. Ἀντιμετωπίζουμε ἕναν ἀντίπαλο, τήν Ρωσσία, μέ πληθυσμό 120 μέ 140 ἑκατομμύρια ἀνθρώπους. Καί ὑπολογίζουμε σέ ἕναν σύμμαχο 350 ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων γιά νά βεβαιωθοῦμε ὅτι μποροῦμε νά ἀμυνθοῦμε».

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Πρό ὀλίγων ἐτῶν τήν ἴδια ἁπλοϊκή συλλογιστική εἶχε παρουσιάσει καί ὁ Πρωθυπουργός τῆς Πολωνίας καί πρώην Πρόεδρος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συμβουλίου Ντόναλντ Τούσκ. Ἀκόμη καί ἄν ἀφήσουμε κατά μέρος τίς πυρηνικές δυνάμεις (ἡ Ρωσσία διαθέτει ἀρκετές χιλιάδες πυρηνικῶν κεφαλῶν ἔναντι ὀλίγων ἑκατοντάδων τῆς Γαλλίας καί τῆς Γερμανίας), ἡ ἰσορροπία συμβατικῶν δυνάμεων εἶναι συντριπτική. Ἡ Ρωσσία διαθέτει 16.000 ἅρματα μάχης, ἐνῷ ἀπό τήν πλευρά τῆς ΕΕ ἡ Ἑλλάς μέ 1.350 ἅρματα εἶναι ἡ μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμις ἔχοντας περισσότερα ἀπό τήν Γαλλία, τήν Γερμανία, τήν Ἰταλία καί κάποιες ἀκόμη χῶρες μαζί!

Τό στοιχεῖο αὐτό, γνωστό στούς εἰδήμονες, τό ἐπανέλαβε μόλις προχθές ὁ ὑπουργός Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Νῖκος Δένδιας.

Ἀλλά ἀκόμη καί ἄν μείνουμε στό ἐπίπεδο τοῦ πληθυσμοῦ, πόσοι ἀπό τά 500 ἑκατομμύρια τῶν κατοίκων τῆς Εὐρώπης στρατεύονται ἤ ἀνήκουν σέ ἐφεδρεία ἤ ἔχουν λάβει κάποια, στοιχειώδη ἔστω, στρατιωτική ἐκπαίδευση; Ὑπερβαίνουν τίς 500.000; Ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, κατά τά ἐπίσημα στοιχεῖα, ὁ ρωσσικός στρατός ἀριθμεῖ 230.000 τακτική δύναμη, πού μετά τήν ἔναρξη τοῦ πολέμου τῆς Οὐκρανίας ἐνισχύθηκε κατά 422.000 ἀκόμη.

Αὐτά ὅμως εἶναι δευτερεύοντα στοιχεῖα. Τό κυριώτερο εἶναι ὅτι ἡ Εὐρώπη δέν ἔχει ἑνιαία ἀντίληψη ὡς πρός τήν ἄμυνα. Ὑπάρχει στό πλαίσιο τῆς ΕΕ μιά Στρατιωτική Ἐπιτροπή ἡ ὁποία διαμορφώνει γενικές κατευθύνσεις ἀμυντικῆς πολιτικῆς, χωρίς ὅμως νά ἔχει κἄν ἐπιτελικές δομές ἐλέγχου καί διοικήσεως. Ὑποτίθεται ὅτι ὑπάρχουν κάποια ἐπιτελεῖα χαμηλῆς ἑτοιμότητος (ἕνα ἀπό αὐτά στόν Τύρναβο), τά ὁποῖα λειτουργοῦν κατά περίπτωσιν γιά συγκεκριμένες ἀποστολές, χωρίς νά ὑπάρχει συνοχή μεταξύ τους.

Ἄν λοιπόν θά θέλαμε νά μιλήσουμε γιά εὐρωπαϊκή ἀμυντική αὐτονομία, θά ἔπρεπε νά ἀρχίσουμε ἀπό τόν προσδιορισμό τῆς ἀπειλῆς. Ἀφοῦ στίς Βρυξέλλες θεωροῦν ὅτι ἡ ἀπειλή προέρχεται ἀπό τήν Ρωσσία, θά ἔπρεπε νά διαμορφωθεῖ μιά στρατηγική ἀμύνης ἔναντι αὐτῆς. Αὐτό σημαίνει σχεδιασμό ἑνιαίας δομῆς δυνάμεων καί ἑνιαίας δομῆς διοικήσεως. Ἀφοῦ θά προσδιορίζονταν οἱ δομές αὐτές, θά μπορούσαμε νά μιλήσουμε γιά ἐξοπλισμούς καί γιά ἐνεργοποίηση τῆς ἀμυντικῆς βιομηχανίας, Ὅταν οἱ Εὐρωπαῖοι ἡγέτες ἀρχίζουν τίς συζητήσεις τους μιλῶντας μόνον γιά ἐξοπλιστικά προγράμματα προκαλοῦν τήν θυμηδία τῶν εἰδημόνων.

Θά ἀναγνωρίσουμε βεβαίως ὅτι ὅταν προσπαθοῦν νά συνεννοηθοῦν 27 χῶρες μέ διαφορετικές πολιτικές, διαφορετικές προτεραιότητες καί διαφορετική ἐκτίμηση ἀπειλῆς, εἶναι πάρα πολύ δύσκολο νά διαμορφωθεῖ ἑνιαία στρατηγική ἀντίληψις. Θά ἔπρεπε λοιπόν οἱ χῶρες τῆς ΕΕ νά ἀρχίσουν ἀπό κάτι πιό στοιχειῶδες. Νά διαμορφώσουν μιάν Εὐρωπαϊκή Συμμαχία γιά τήν ὀργάνωση τῆς κοινῆς ἀμύνης. Νά σημειώσουμε ἐδῶ ὅτι κάποτε αὐτή ἡ συμμαχία ὑπῆρχε. Ἦταν ἡ Δυτικο-Εὐρωπαϊκή Ἕνωσις, τήν ὁποία τά κράτη-μέλη της διέλυσαν τό 2010.

Μιά Εὐρωπαϊκή Συμμαχία θά μποροῦσε νά διαμορφώσει μιά δομή καί νά καλέσει τίς χῶρες νά συνεισφέρουν δυνάμεις σέ αὐτήν. Θά ἐδημιουργεῖτο βεβαίως θέμα πολυτυπίας, καθώς ἡ κάθε χώρα ἔχει τά δικά της ὁπλικά συστήματα. Ἄν ὑπῆρχε σοβαρότης, καί αὐτό τό θέμα θά μποροῦσε νά λυθεῖ μέσῳ βιομηχανικῶν συνεργασιῶν. Μέ αὐτά τά ζητήματα θά ἔπρεπε νά καταπιάνονται ὁ κ. Μάρκ Ροῦτε, ἡ κ. Κάγια Κάλλας καί οἱ ἡγέτες τῶν εὐρωπαϊκῶν κρατῶν, ἄν ἤθελαν νά διαμορφώσουν ἀμυντική αὐτονομία. Διότι μετρῶντας κεφάλια καί λόγχες δουλειά δέν γίνεται.