Τί ψυχή ἔχει ἕνα κομπλιμέντο μπροστά σέ μία δεσμευτική ὑπογραφή;
Aπό τόν Δεκέμβριο τοῦ 2023 καί μετά παρατηρεῖται μία θεμελιώδης μεταβολή στόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο κάνει δηλώσεις μετά ἀπό συναντήσεις κορυφῆς μέ τόν Ἕλληνα Πρωθυπουργό ὁ Πρόεδρος Ἐρντογάν. Μέχρι τότε τοῦ ἄρεσε νά χρησιμοποιεῖ ἕνα βασικό κείμενο καί πάνω σέ αὐτό νά αὐτοσχεδιάζει, ἀκόμη καί νά ἀντιπαρατίθεται δημοσίως μέ τήν ἑλληνική πολιτική ἡγεσία. Τό ἔκανε μέ τόν Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο μέσα στό Προεδρικό Μέγαρο τό 2017, τό ἔκανε καί μέ τόν τότε Πρωθυπουργό Ἀλέξη Τσίπρα στό Μέγαρο Μαξίμου ἀμέσως μετά. Ἀπό τήν ὑπογραφή τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν καί ἔπειτα ὅμως, ὁ Ἐρντογάν εἶναι πειθαρχημένος ἀπολύτως στίς συμβουλές πού τοῦ δίδει ἡ τουρκική διπλωματία καί μιλάει πάντοτε ἀπό γραπτό κείμενο ἀγγλιστί, ἀκολουθεῖ τό «manual» καί πάει «by the book». Ἔπαψε νά αὐτοσχεδιάζει. Ἡ τακτική του εἶναι διαμορφωμένη ἀπό πρίν, σέ αὐστηρά πλαίσια.
Πρίν ἀπό κάθε συνάντηση μέ Ἕλληνα Πρωθυπουργό, ἡ Ἄγκυρα μέ διάφορους τρόπους, ὅπως οἱ ἐκδόσεις NAVTEX στό Αἰγαῖο, οἱ ρηματικές διακοινώσεις στόν ΟΗΕ παλαιότερα, ἡ ἀνακίνηση τοῦ θέματος τῆς δῆθεν τουρκικῆς ταυτότητας τῆς μειονότητας μέ ἐπισκέψεις στελεχῶν ἀκραίων τουρκικῶν κομμάτων στήν Θράκη, ἡ ἀμφισβήτηση τῆς ἑλληνικῆς δικαιοδοσίας στήν ἑλληνική ἔρευνα καί διάσωση μετά ἀπό ἕνα ναυάγιο μεταναστῶν, ἡ ἀμφισβήτηση κάθε ἑλληνικῆς πρωτοβουλίας στό Αἰγαῖο πέραν τοῦ 25ου μεσημβρινοῦ, προετοιμάζει τό κλῖμα γιά τίς κατ’ ἰδίαν συζητήσεις τῶν ἡγετῶν. Αὐτή εἶναι ἡ συνήθης χορογραφία πού παρατηρεῖται πρίν ἀπό κάθε συνάντηση κορυφῆς. Ἐπίσης ἡ διαπραγμάτευση πού γίνεται στό παρασκήνιο πρίν ἀπό τήν συνάντηση τῶν δύο ἡγετῶν γιά τά κείμενα πού ὑπογράφονται οὐσιαστικά ἀφαιρεῖ κάθε δημόσια ἑστία ἔντασεως μεταξύ τῶν δύο ἡγετῶν μπροστά στίς κάμερες. Οἱ Τοῦρκοι δέν θέλουν πιά καυγᾶ, θέλουν ὑπογραφές. Τίς ὑπογραφές μας. Θέλουν αὐτά πού τούς ὑπόσχονται οἱ κυβερνῶντες μας στό «μιλητό» ἀπό τήν ὑπογραφή τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν μέχρι καί σήμερα.
Παρατηρήσαμε μέ πολύ μεγάλη προσοχή τήν γλῶσσα τοῦ σώματος καί τήν τακτική τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν προχθές στό Λευκό Παλάτι. Ἀφιέρωσε μόλις τό ἕνα τρίτο τοῦ χρόνου πού κατανάλωσε ὁ ἡμέτερος Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης καί διάβασε βαριεστημένα μία δήλωση πού τοῦ ἔγραψαν οἱ διπλωμάτες, στήν ὁποία τό κλειδί ἦταν ἡ πρόοδος πού ὑπῆρξε στή βάση τῆς καλῆς πίστεως στά θέματα τοῦ Αἰγαίου καί τῆς Μεσογείου, εἰδικῶς στό κομμάτι τῶν «ἀλληλένδετων θεμάτων». Κι εἶναι γνωστό τί θεωροῦν οἱ Τοῦρκοι ἀλληλένδετα θέματα. Ἀλληλένδετα θέματα μέ τήν ΑΟΖ, τήν ὑφαλοκρηπῖδα καί τίς θαλάσσιες ζῶνες εἶναι τό εὗρος τῶν χωρικῶν ὑδάτων, οἱ γκρίζες ζῶνες καί ἡ ἀποστρατιωτικοποίηση τῶν νησιῶν, τῶν ὁποίων ἀμφισβητεῖται ἡ κυριαρχία. Αὐτά εἶναι τά ἀλληλένδετα πού μποροῦν νά τεθοῦν κάποτε στήν κρίση ἑνός διεθνοῦς δικαιοδοτικοῦ ὀργάνου, κατά προτίμηση διαιτησίας.
Ὁ Πρόεδρος Ἐρντογάν τελείωσε σέ χρόνο-ρεκόρ τήν δήλωσή του καί περίμενε ὑπομονετικά τόν Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη νά τελειώσει τήν δική του. Τόν χειροκρότησε μάλιστα, ἀφοῦ προηγουμένως τόν εἶχε χαρακτηρίσει «πολύτιμο φίλο». Εἶχε ἔρθει ἡ ὥρα πού περίμενε ὁ Πρόεδρος Ἐρντογάν: τῆς ὑπογραφῆς τῆς Διακηρύξεως τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ἑλλάδας-Τουρκίας. Scripta manent. Ἐκεῖ, ὅπως εἴχαμε τήν εὐκαιρία νά ἐπισημάνουμε καί χθές, οἱ γείτονες πέρασαν δύο βασικές ρυθμίσεις μέ τίς ὁποῖες οὐσιαστικά νομοθετήθηκε ἡ συγκυριαρχία στό Ἀρχιπέλαγος. Ἡ πρώτη ἦταν ὅτι συνδέθηκε ἡ ἄσκηση τοῦ ἑλληνικοῦ κυριαρχικοῦ δικαιώματος στήν πόντιση καλωδίου στό Αἰγαῖο καί στήν Μεσόγειο μέ τήν περιφερειακή σταθερότητα. Τεράστιος πόντος γιά αὐτούς, καθώς ξεκαθαρίζεται γραπτῶς ὅτι θά ὑπάρχει συνεργασία τῶν δύο κρατῶν σέ θέματα ἐνέργειας καί ἰδιαίτερα ἠλεκτρικῆς διασυνδέσεως. Μεγαλύτερη «φωτογραφία» τοῦ καλωδίου μέ τήν Κύπρο μας δέν θά μποροῦσε νά ὑπάρξει. Πίσω ἀπό αὐτές τίς ἀθῶες λέξεις κρύβεται ἡ συζήτηση πού ἔγινε μέσα στό Παλάτι, ὅτι ἡ Τουρκία ἔχει λόγο ὅταν ἡ Ἑλλάδα ἐπιχειρεῖ ἄσκηση κυριαρχίας καί κυριαρχικῶν δικαιωμάτων ἐπί μή ὁριοθετημένων ἀμφισβητούμενων περιοχῶν στήν περιοχή τοῦ Αἰγαίου καί τῆς Μεσογείου. («Οἱ δύο χῶρες ἐξέφρασαν τήν ἀποφασιστικότητά τους νά ἀξιολογήσουν τίς ὑφιστάμενες δυνατότητες συνεργασίας στόν τομέα τῆς ἐνέργειας, Ἰδίως στήν διασύνδεση ἠλεκτρικῆς ἐνέργειας, μέ στόχο τήν ἐνίσχυση τῆς περιφερειακῆς σταθερότητας»).
Τό ἴδιο ἰσχύει καί γιά τήν διατύπωση ἄλλης παραγράφου τοῦ Κοινοῦ Ἀνακοινωθέντος τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, ἡ ὁποία εἶναι προέκταση τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκεῖ γίνεται σαφής μνεία στήν δέσμευση καί στήν ἀποφασιστικότητα τῶν δύο κρατῶν νά βελτιώσουν τούς «μηχανισμούς ἐπικοινωνίας» σέ ὅλα τά ἐπίπεδα, ἀκόμα καί στό ἀνώτατο μεταξύ τῶν δύο ἡγετῶν, γιά νά ἀπομακρύνουν τόν κίνδυνο κλιμακώσεως ἀπό μονομερεῖς ἐνέργειες. Τό ὁποῖο σημαίνει αὐτό πού ἔχουμε ἀποκαλύψει πλειστάκις ἀπό αὐτήν ἐδῶ τήν θέση, ὅτι ἐφ’ ἑξῆς στό Αἰγαῖο δέν μποροῦμε νά κάνουμε τίποτε πρίν ρωτήσουμε τήν Τουρκία, σέ περίπτωση πού αὐτή τό θεωρεῖ μονομερῆ ἐνέργεια καί παραβίαση τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν τῆς 9ης Δεκεμβρίου 2023. Αὐτό σημαίνει πάγωμα ἐπ’ ἀόριστον τῆς ἀσκήσεως ἐθνικῆς κυριαρχίας καί κυριαρχικῶν δικαιωμάτων στό Ἀρχιπέλαγος. («Τουρκία καί Ἑλλάδα ἐπαναβεβαιώνουν τήν δέσμευσή τους γιά τήν βελτίωση ἀποτελεσματικῶν διαύλων καί μηχανισμῶν σέ ὅλα τά ἐπίπεδα καθώς καί γιά τήν ἐξάλειψη ἀδικαιολόγητων πηγῶν ἔντασης προκειμένου νά ἀποφεύγεται ἐνδεχόμενη κλιμάκωση καί οἱ σχετικοί κίνδυνοι»). Καταλαβαίνουμε βεβαίως ὅτι ὅλα αὐτά εἶναι ψιλά γράμματα καί πολλοί θέλουν νά πανηγυρίσουν τήν ἡσυχία καί τήν εἰρήνη.
Τό ἐγκώμιο τοῦ Ἐρντογάν στόν Ἕλληνα Πρωθυπουργό, ὅτι εἶναι πολύτιμος φίλος. Τήν ξεκάθαρη δήλωση τοῦ Πρωθυπουργοῦ μέσα στήν Ἄγκυρα γιά τήν ἄρση τοῦ casus belli, καί μπράβο του, ἡ ὁποία ὅμως δέν συνδέθηκε μέ δύο λέξεις: 12 μίλια.
Καί οἱ Τοῦρκοι τό καταλαβαίνουν ὅτι θέλουμε ἡσυχία. Γι’ αὐτό μέ τόν κλασσικό ὀθωμανικό τρόπο μᾶς πνίγουν στήν ἀγάπη τους. Τί ψυχή ἔχει ἕνα κομπλιμέντο μπροστά σέ μιά ὑπογραφή; Νά λοιπόν γιατί ὁ Ἐρντογάν δέν μιλάει πολύ. Νά λοιπόν γιατί δέν πανηγυρίζει καί συντονίζεται μαζί του καί ὁ τουρκικός Τύπος. Γιατί δέν πρέπει νά μᾶς ξυπνήσουν ὥστε νά ἀνακαλύψουμε τήν χαλαρή φινλανδοποίηση πού συζητεῖται μέ δόσεις, μέ πρωταγωνιστές σημιτικά κόμματα μέσα στήν διαδρομή τῆς Ἱστορίας: ἡ ἀρχή ἔγινε μέ τήν Συμφωνία τῆς Μαδρίτης τό 1997, μέ τήν ἀναγνώριση νόμιμων καί ζωτικῶν συμφερόντων τῆς Τουρκίας στό Αἰγαῖο, μετά μέ τήν Συμφωνία τοῦ Ἐλσίνκι, ὅπου συζητήθηκε ἡ παραπομπή ἐκκρεμῶν διαφορῶν καί συναφῶν θεμάτων (τά ἀλληλένδετα πού λέγαμε) στήν Χάγη.
Ἀκολούθησε ἡ Διακήρυξη τῶν Ἀθηνῶν τοῦ 2023, πού δώσαμε στήν Τουρκία τήν δυνατότητα νά χαρακτηρίζει τήν ἄσκηση τῶν κυριαρχικῶν μας δικαιωμάτων στό Αἰγαῖο ὡς μονομερῆ ἐνέργεια, καί τώρα μέ τήν Διακήρυξη τῆς Ἄγκυρας γιά τό Ἀνώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, πού νομοθετεῖ μέ χαλαρό καί ἤπιο τρόπο τήν συγκυριαρχία γιά νά μήν ξυπνήσουν οἱ ραγιᾶδες. Πῶς λοιπόν νά μήν πανηγυρίζει μέσα του ὁ Ἐρντογάν; Ἕνας ὑπάλληλος τῆς προεδρίας τοῦ πῆγε τελετουργικά καί τοῦ ἔδωσε πίσω ἀπ’ τήν πλάτη του τό μεγαλοπρεπές στυλό μέ τό ὁποῖο ἔβαλε ὑπογραφή στήν Κοινή Διακήρυξη καί ἔπειτα ἐπέστρεψε γιά νά τό πάρει ἐξ ἴσου τελετουργικά ἀπό τά χέρια τοῦ Προέδρου. Ἡ σεμνή παράσταση ἔλαβε τέλος. Τά «καλύτερα» ἔρχονται.
Μ.Η.Τ. 232122