Captain, oh my captain

ΣΥΝΑΝΤΗΣΑ γιά τελευταία φορά τόν Γιῶργο Παπαδάκη στά πλατό τῶν Κ studios, ἀπό ὅπου ἐκπέμπει ὁ ΑΝΤ1, τόν Φεβρουάριο τοῦ 2024.

Ἦταν ἡ ἐποχή πού κυριαρχοῦσε στήν πολιτική ἀτζέντα τό ζήτημα τοῦ γάμου τῶν ὁμόφυλων ζευγαριῶν. Τήν προηγούμενη μοῦ εἶχαν τηλεφωνήσει ὁ ἀδερφός του ὁ Ἀντώνης καί ἡ ἀρχισυντάκτης του Ἄννυ Ζιώγα νά μέ προσκαλέσουν γιά τήν ἑπόμενη καί ἀπό τό βάθος ἀκουγόταν ἡ φωνή του «ἔλα, ἔλα νά τά ρίξεις!».

Μοῦ φάνηκε περίεργο γιατί ἐκείνη τήν περίοδο ἡ ἀτμόσφαιρα στά μέσα ἐνημερώσεως ἦταν καθολικά ὑπέρ τοῦ γάμου καί φωνές σάν τή δική μου ἀκούγονταν ὡς παραφωνία. Ἀλλά τό πρωί πού κατέβηκα στό ὑπόγειο ὅπου εἶναι τά στούντιο καί τόν συνάντησα μαζί μέ τήν Μαρία Ἀναστασοπούλου κατάλαβα τό γιατί. «Τά μηνύματα πού παίρνουμε ἀπό τούς τηλεθεατές εἶναι συντριπτικά ἐναντίον τοῦ γάμου» μοῦ εἶπε συνωμοτικά στό αὐτί καί προσέθεσε: «Πές αὐτά πού πιστεύεις». Δέν ἦταν καί πολύ εὔκολο γιατί ὅταν βρίσκομαι μπροστά στό μικρόφωνο εἶμαι γενικῶς ἄτακτος γιά τήν συνήθη πολιτική ὀρθότητα, ἐκτός γραμμῆς, ἀλλά ἔπρεπε νά τό κάνω, γιατί αὐτό ἔλεγε ἡ συνείδησή μου. Μέ προσοχή ὅμως, γιατί δέν ἤθελα νά προσβάλω κανέναν. Θυμᾶμαι ὅτι εἶπα κάτι πού ἐνόχλησε τό Μέγαρο Μαξίμου: ὅτι ἀκόμα καί ὁ ἄθεος ΣΥΡΙΖΑ κάλεσε τήν Ἐκκλησία στήν Ἐπιτροπή τῆς Βουλῆς ὅταν ἐπρόκειτο νά νομοθετήσει γιά τήν ἐκκλησιαστική περιουσία ἐνῷ ἡ θρησκευόμενη Νέα Δημοκρατία πού καλεῖ μέχρι καί τόν τελευταῖο ἐξωραϊστικό σύλλογο γιά διαβούλευση ἀπέκλεισε τούς ἱεράρχες μας ἀπό τήν Βουλή ὅταν συζητοῦσαν τό νομοσχέδιο γιά τόν γάμο.

Ἀπό τότε, μέχρι πού κρέμασε τά παπούτσια του, δέν τόν ξαναεῖδα, ὄχι μέ δική του εὐθύνη. Ἀλλά αἰσθάνομαι τήν ὑποχρέωση σήμερα νά γράψω γιά ἐκεῖνον γιά τρεῖς λόγους:

Πρῶτον, γιατί ὅσοι δέν ξέρουν ἀπό μέσα ἐνημερώσεως καί εἰδικῶς τηλεόραση δέν μποροῦν νά διανοηθοῦν πόσο δύσκολο εἶναι αὐτό πού ἔκανε ὁ Γιῶργος καί μία ἀκόμα γενιά σπουδαίων Ἑλλήνων δημοσιογράφων, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν γιά πάρα πολλά χρόνια στήν κορυφή τῶν προτιμήσεων τῶν τηλεθεατῶν (Χατζηνικολάου, Στάη, Τρέμη, Νικολούλη, Αὐτιᾶς κ.ἄ.). Δεύτερον, διότι ἡ κυρίαρχη ἐλίτ πολλές φορές χαρακτήριζε ἐνίοτε τόν Γιῶργο λαϊκιστή χωρίς νά μπεῖ ποτέ στήν διαδικασία νά καταλάβει πῶς ἐκεῖνος (ἀλλά κι ἄλλοι) ἦταν τόσο ἀγαπητοί στόν λαό. Καί τρίτον, γιά νά ἐπισημάνω ὅτι μεγάλο μέρος τῆς ἐπιτυχίας τοῦ Παπαδάκη ὀφείλεται στόν Μίνωα Κυριακοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχτισε τόν ΑΝΤ1 σάν μία οἰκογένεια ἡ ὁποία ἐξέπεμπε πάντοτε πρός τόν ἑλληνικό λαό συναίσθημα, ἀλληλεγγύη καί ἐνδιαφέρον. Παράδοση πού διατηρεῖται ἐν πολλοῖς μέχρι καί σήμερα. Σέ ἀντίθεση μέ τούς σταθμούς τῶν ἐργολάβων πού ἔκαναν τότε κατήχηση στόν κυνισμό.

Πολλοί θεωροῦν ὅτι τά φῶτα εἶναι εὔκολη ὑπόθεση. Δέν εἶναι. Γιά νά γίνει αὐτό πού ἔγινε ὁ Γιῶργος (καί ὅσοι τόν ἀκολούθησαν) ἄλλαξε τή ζωή του. Ξυπνοῦσε στίς τρεῖς ἤ στίς τέσσερεις τά χαράματα γιά νά εἶναι στήν ὥρα του στίς ἕξι τό πρωί ἀξημέρωτα στήν ἀρχή στό στούντιο «Φάρος» πού ἦταν στό Μαρούσι λίγο πιό κάτω ἀπό τό Agora Center (πού ἦταν τά κεντρικά γραφεῖα τοῦ ΑΝΤ1) καί ἀργότερα στά Κ studios στά Σπάτα. Γιά νά τό κάνεις αὐτό ἀπαιτεῖται ζωή καλογερική. Προσεκτική. Χωρίς ἐξόδους, ἀλκοόλ καί τά λοιπά. Ἀλλά τό ἀκόμα πιό δύσκολο πού τό καταλαβαίνουν ἄριστα ὅλα τά παιδιά πού κάνουν πρωινές ἐκπομπές εἶναι τό νά εἶσαι 4 ὧρες κάθε μέρα στόν ἀέρα.

Μέ τά φῶτα πάνω σου. Μέ τόν σκηνοθέτη σου καί τόν ἀρχισυντάκτη σου στό αὐτί νά σοῦ μιλοῦν συνεχῶς. Μέ τούς ρεπόρτερ στούς δρόμους. Μέ τούς προσκεκλημένους σου, οἱ ὁποῖοι μπορεῖ νά ἔχουν ἔρθει μέ λυμένα τά ζωνάρια γιά καβγᾶ. Μέ τήν προσοχή σου τεταμένη καί τά ἀνακλαστικά σου σέ ἐγρήγορση σέ περίπτωση πού συμβεῖ κάτι ἔκτακτο. Στό τέλος κάθε μέρας, μόλις κλείνουν τά φῶτα, αἰσθάνεσαι σάν νά ἔχεις Τζέτ Λάγκ ἀπό ταξίδι Νέα Ὑόρκη – Ἀθήνα. Ἀπό τήν ὑπερένταση τῶν αἰσθήσεων. Καί 1 δευτερόλεπτο ἀρκεῖ στήν τηλεόραση γιά νά ἐκτεθεῖς. Μπορεῖ νά περάσει ἀπό μπροστά σου τό τραῖνο τῆς εἰδήσεως καί νά μήν ἐπιβιβαστεῖς ποτέ ἐπειδή εἶχες τό μυαλό σου ἀλλοῦ. Τό μυαλό πρέπει νά τρέχει μέ φοβερές ταχύτητες.

Ὁ Γιῶργος δέν ἡσύχαζε ποτέ. Ἦταν συγκεντρωτικός, τελειομανής καί δύσκολος. Ἀπό τό 2015 (πού μέ κάλεσε μία φορά πού εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά ἀντιδικήσω μέ τόν Τέρενς Κουίκ καί νά γίνουμε ἀπό τότε οἱ καλύτεροι φίλοι), μέχρι τό τέλος, ἤθελε τά πράγματα νά γίνονται στήν ἐντέλεια. Διάβαζε ἀναλυτικά τίς ἐφημερίδες πρίν βγεῖ στόν ἀέρα, εἶχε ἕνα τασάκι γιά τό τσιγάρο τοῦ διαλείμματος μέ λίγο καφέ, κουλούρια καί τυρόπιττες πού ἔστελναν οἱ τηλεθεατές (τοποθετημένα σέ ἕνα τραπεζάκι πού δέν τό ἔπιανε ἡ κάμερα) καί ὅταν ἔπεφτε βίντεο ἤ διάλειμμα ἔδινε συνεχῶς ὁδηγίες στούς συνεργάτες του καί στούς εἰκονολῆπτες.

Σέ μία ἀπό τίς ἐμφανίσεις μου στήν ἐκπομπή του μεταξύ 2021 καί 2024 στήν ὁποία μέ καλοῦσε μία φορά τόν μῆνα, παρά τίς ἀντίθετες ὀχλήσεις τοῦ Μαξίμου, ἐκνευρίστηκε, θυμᾶμαι, γιατί κατά λάθος τό τηλεοπτικό συνεργεῖο πῆγε στό Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν στήν πλατεῖα Κλαυθμῶνος καί ὄχι στό ἄλλο κτήριό του στή Βασιλίσσης Σοφίας πού βρισκόταν σέ ἐξέλιξη μιά πορεία δημοσίων ὑπαλλήλων καί ἤθελε νά κάνει ἀπ’ εὐθείας σύνδεση. Βγῆκε ἀπό τό στούντιο στό διάλειμμα, ἄρχισε νά καπνίζει, νά πηγαίνει πέρα δῶθε καί στό τέλος εἶπε στόν Γιῶργο Γρηγοριάδη (δέν θυμᾶμαι ἄν ἦταν ἡ Μαρία Ἀναστασοπούλου ἐκείνη τή μέρα γιατί τίς Πέμπτες εἶχε βραδινή ἐκπομπή καί ἀπουσίαζε τίς Παρασκευές) νά συνεχίσει ὁ ἴδιος τήν ἐκπομπή μέ τή βοήθειά μου μέ ἐρωτήσεις ἀπαντήσεις μέχρι νά ἠρεμήσει. Τόν …μάλωσα, τοῦ εἶπα πώς δέν ἀξίζει τόν κόπο τόσο ἄγχος. Μοῦ ἔδωσε δίκιο καί μοῦ ἀποκάλυψε πώς εἶχε νοσηλευτεῖ μερικές μέρες μυστικά ἐξ αἰτίας τέτοιων ἐκρήξεων. Ἡ ἔννοια του νά φτάνει ἡ φωνή τῆς κοινωνίας πρός τά ἔξω τόν ὁδηγοῦσε ἀκόμα καί σέ ὑπερβολές αὐτοῦ τοῦ τύπου.

Ἀλλά αὐτός ἦταν ὁ Παπαδάκης: captain, oh my captain. Τό πιό ἐνδιαφέρον στοιχεῖο τοῦ χαρακτῆρα του μάλιστα ἦταν ὅτι ἐνῷ ὑπηρετοῦσε πάντοτε πιστά τήν πολιτική γραμμή τοῦ σταθμοῦ, εὕρισκε πάντοτε τόν τρόπο νά ἀκουστεῖ ἰσχυρά καί ἡ ἄλλη ἄποψη. Ἦταν τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως –μά δύσκολα χρωματιζόταν. Ἀλλά αὐτό πού ἔκανε, νά ἐνημερώνει κάθε μέρα τούς Ἕλληνες γιά 34 χρόνια γιά τό τί εἶναι σημαντικό γιά τή ζωή τους καί τί ὄχι ξυπνῶντας ἀπό τά χαράματα καί περνῶντας τό τετράωρο Τζέτ Λάγκ μέ τήν Ἄννυ, τόν Ἀντώνη καί τά ἄλλα παιδιά, εἰλικρινά σᾶς λέω δέν πληρώνεται μέ ὅλα τά λεφτά τοῦ κόσμου.

Γι’ αὐτό τόν σέβομαι. Γι’ αὐτό σέβομαι ἐπίσης ὅλη τήν γενιά τοῦ Παπαδάκη ἡ ὁποία παρά τά ρίσκα πού ἔπαιρνε γιά τήν ὑγεία της δέν σταματοῦσε ποτέ νά κωπηλατεῖ. Ἡ ἐπιτυχία τοῦ Παπαδάκη, ὁ ὁποῖος δέν εἶχε τελειώσει κανένα πανεπιστήμιο, ὀφειλόταν στό ὅτι ἦταν γειωμένος μέ τήν κοινωνία. Ἔνοιωθε! Στίς μέρες μας εἶναι δύσκολο νά νοιώθεις χωρίς νά ἔχεις βιώματα. Στίς μέρες μας τό πρότυπο εἶναι οἱ «ἄνιωθοι», ὅπως τούς λέει σέ ἕναν νεολογισμό ὁ φίλος μου ὁ Γρηγόρης. Ἐκεῖνος ἀπό μικρός στά βάσανα ἤξερε ποῦ ἔπρεπε νά εἶναι σοβαρός καί ποῦ πρέπει νά κάνει τό ἀστεῖο. Ποῦ ἔπρεπε νά κοντράρει καί ποῦ ἔπρεπε νά ὑποχωρήσει. Ποῦ ἔπρεπε νά ἐπιμείνει στό θέμα καί πότε πρέπει νά φύγει ἀπό τό θέμα. Πότε ἔπρεπε νά ἀφήσει τήν κόντρα μεταξύ τῶν πολιτικῶν νά ἐξελιχθεῖ καί πότε νά τήν σταματήσει. Αὐτά τά μαθαίνεις μόνος σου. Δέν μπορεῖ νά σοῦ τά μάθει κανένας. Τό τελικό ἀποτέλεσμα ἦταν πώς οἱ τηλεθεατές του, ὅταν τόν ἔβλεπαν, ἔνοιωθαν τό ἐνδιαφέρον του γιά τά προβλήματά τους.

Εἶχα ἀκούσει ἐκείνη τήν ἐποχή πολλούς πολιτικούς νά διαμαρτύρονται γιά τά «πρωινάδικα» ὅπως χλευαστικά ἀποκαλοῦσαν τίς ἐκπομπές τῆς τηλεοράσεως γιατί πίεζαν συνέχεια γιά ἐπιδόματα καί γιά μονιμοποιήσεις συμβασιούχων δημοσίων ὑπαλλήλων. Γιά αὐξήσεις στίς συντάξεις. Τό θεωροῦσαν λαϊκισμό καί ἄγος. Ὅμως αὐτή ἡ ψευτοελίτ δέν ἔκανε αὐτοκριτική γιά τό γεγονός ὅτι ἡ ἴδια ἦταν ἡ πρώτη πού παραβίαζε τόν νόμο καί καθιστοῦσε πολιτικούς ὁμήρους νέους ἀνθρώπους μέ συμβάσεις προκειμένου νά κερδίζει τήν ψῆφο τους. Εἶχε ἀποφασίσει νά ἀντικαθιστᾶ τήν ἀπώλεια εἰσοδήματος τῶν Ἑλλήνων μέ ἐπιδόματα καί ἀναδρομικά γιά νά καλύψει τό γεγονός ὅτι χάριζε πολλά σέ ἐλάχιστους. Τῆς ἔφταιγε ὁ Παπαδάκης λοιπόν ὅταν ἔδινε βῆμα σέ κάθε ἀδικημένο νά πεῖ τό πρόβλημά του. Ὑποχρέωσή του ἦταν, καθῆκον του ἦταν. Ἀπό τήν ἴδια φτώχεια εἶχε βγεῖ.

Στήν ἐπιτυχία του ὅμως αὐτή, ὅπως προαναφέραμε, καταλυτικό ρόλο ἔπαιξε ὁ Μίνωας Κυριακοῦ, πού ἀποφάσισε νά κάνει τόν ΑΝΤ1 ἕνα οἰκογενειακό κανάλι ἀπό τήν πρώτη μέρα τῆς ἐκπομπῆς του. Καί πρός τά μέσα καί πρός τά ἔξω. Ὁ ἴδιος ὁ καναλάρχης ἦταν διαρκῶς παρών σέ ὅλες τίς ἐκδηλώσεις τοῦ σταθμοῦ του. Μαζί μέ τίς φίρμες του. Σέ κάθε ἐκλογική βραδιά τόν θυμᾶμαι πάντοτε στό μπουφέ συνοδευόμενο ἀπό τόν Χαραμῆ καί τήν Λόλα Νταϊφᾶ ἀνάμεσά μας νά μιλᾶ μέ τούς πολιτικούς, μέ τούς δημοσιογράφους, μέ τούς δημοσκόπους, μέ τούς ἠθοποιούς χωρίς τό παραμικρό τουπέ. Οἰκοδεσπότης. Τό πλέον σημαντικό ὅμως εἶναι ὅτι ὁ σταθμός αὐτός ἀπό τήν πρώτη μέρα τῆς ἐκπομπῆς του μέ τόν Τέρενς Κουίκ στό τιμόνι τῆς ἐνημερώσεως ἐξέπεμπε (ἀκόμα καί μέ τά χρώματα πού εἶχαν ἐπιλεγεῖ γιά τά σκηνικά γιά νά φτάνουν μέσα στά σπίτια τῶν Ἑλλήνων) ζεστασιά. Κάτι πού διατηρεῖ σέ πολύ μεγάλο βαθμό μέχρι καί σήμερα πού διανύουμε τήν ἐποχή τοῦ κυνισμοῦ.

Ὁ Παπαδάκης ἀνέλαβε τήν πρωινή ἐκπομπή τό 1992 ὅταν ὁ Κυριακοῦ ἀποφάσισε νά κάνει ἄνοιγμα στήν ἐνημέρωση σέ μία ὥρα ὅπου οἱ τηλεοράσεις ἔπαιζαν παιδικά καί οἱ διαφημιστές μαζί μέ τήν AGB ἀδιαφοροῦσαν γιά τούς ἀριθμούς. Ἀντελήφθη γρήγορα τίς ἀνάγκες μίας ἀνερχόμενης κοινωνίας πού χρειαζόταν ἐνημέρωση λίγο πρίν ἀναχωρήσει γιά τίς ἐργασίες της ἤ ψυχαγωγία γιά τίς νοικοκυρές καί ἐκτοξεύτηκε. Ὁ Γιῶργος Παπαδάκης μαζί μέ πολλούς ἄλλους διακεκριμένους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης –Σκηνοθέτης μου στήν ΕΡΤ ἦταν ὁ Γιῶργος Νταούλης, ἐπιτελικό στέλεχος τοῦ ΑΝΤ1 καί κουμπάρος μέ τόν Μίνωα Κυριακοῦ, καί ἔχω ἀκούσει ἄπειρες ἱστορίες– δικαίωσαν τήν μάχη πού δώσαμε γιά τήν ἵδρυση τῆς ἰδιωτικῆς τηλεοράσεως. Δέν εἶμαι σίγουρος ὅτι ἰσχύουν ἀκριβῶς τά ἴδια συνολικά γιά τήν τηλεόραση σήμερα, 37 χρόνια μετά, ἀλλά ἄς μήν μιζεριάζουμε. Τό παράδειγμα τοῦ Γιώργου πού ἀνήκει μαζί μέ τήν Σεμίνα Διγενῆ, τόν Νάσο Ἀθανασίου, τόν Γιάννη Δημαρᾶ, τόν Γιῶργο Λιάνη καί τόν ἀείμνηστο Κώστα Χαρδαβέλλα (μαζί ξεκίνησαν ὅλοι αὐτοί) σέ μιά γενιά πού δέν ἡσυχάζει ποτέ, θά ἀποτελέσει πρότυπο. Ἄριστα τά πτυχία, τά μεταπτυχιακά καί τά διδακτορικά, μά ὅλα αὐτά ἀποκτοῦν ὑπεραξία ἄν συνοδεύονται ἀπό αὐτό πού ὀνομάζουμε ἀντίληψη. Ματιά. Τό ’χει γράψει κάποτε πολύ ὡραία ἡ Λίνα Νικολακοπούλου: «Ἑλλάδα εἶναι τό βλέμμα μου, ὁ τρόπος πού κοιτάζω τόν κόσμο».

Ὅπως κοίταγε ὁ Παπαδάκης τόν κόσμο μέ τούς συνεργάτες του, ὡς μιά ἀγκαλιά, ἄς τόν κοιτάζουμε κι ἐμεῖς. Ἀλλιῶς, χωρίς ἀγάπη καί ἔννοια γιά τόν διπλανό, δέν ἔχει μέλλον αὐτός ὁ κόσμος. Καλύτερα νά τόν παραδώσουμε στά ρομπότ.