ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026

Ἔπρεπε νά ἀπεργήσει Ἀλβανός γιά νά τιμήσουμε τήν ἐθνική μνήμη;

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ γιά τήν ἐθνική μνήμη δέν γίνεται ποτέ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ.

Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ μιᾶς πορείας, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ μιᾶς ἀπεργίας πείνας, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ δακρυγόνων, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ μιᾶς νομικῆς ἀντιδικίας.

Τά Ἔθνη πού πιστεύουν στήν ἱστορία φροντίζουν νά τήν «μοχλεύουν» συχνά ἰδίᾳ πρωτοβουλίᾳ καί ὄχι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ. Εἰκῇ καί ὡς ἔτυχε.

Τό Μνημεῖο τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτη «ἀνηγέρθη» μέ τήν μορφή κενοταφίου στά ἐπονομαζόμενα τότε Ἀνάκτορα τό 1932, μετά ἀπό προηγούμενη ἀπόφαση τοῦ τότε ὑπουργοῦ Στρατιωτικῶν Θεόδωρου Πάγκαλου τό 1926. Ἀπό ἀριστερά, ὅπως κοιτᾶμε τό μνημεῖο, εἶναι χαραγμένες οἱ μάχες στίς ὁποῖες ἔδωσαν τό «παρών» οἱ Ἕλληνες στρατιῶτες στόν Α΄ καί τόν Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο καί στήν Μικρασιατική Ἐκστρατεία. Ἀπό δεξιά, ὅπως κοιτᾶμε, εἶναι χαραγμένες οἱ μάχες στίς ὁποῖες ἔδωσαν τό «παρών» Ἕλληνες στρατιῶτες στόν Α΄ καί τόν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στήν Κορέα, στόν Ἀττίλα, σύμφωνα μέ κάποιες ἀναφορές, ἀκόμη καί στίς μάχες τῆς Οὐκρανίας μετά τήν Ὀκτωβριανή Ἐπανάσταση.

Εἶμαι πολύ σκεπτικός γιά τό ἄν, τήν ὥρα πού συνέτασσε τήν ἀνάρτησή του ὁ Πρωθυπουργός, τήν περασμένη Κυριακή, θυμόταν ἔστω ἕνα ὄνομα μάχης πού εἶναι χαραγμένο στόν Ἄγνωστο Στρατιώτη. Ἄν θυμόταν ὅτι πίσω ἀπό τούς Εὔζωνες ὑπάρχουν μεταξύ ἄλλων τά τοπωνύμια:

Σαραντάπορον, Λαζαράδες, Γιαννιτσά, Θεσσαλονίκη, Κορυτσά, Ἀετοράχη, Μπέλλες, Μοναστήρι, Στρυμών, Δοϊράνη, Ὀδησσός, Σεβαστούπολις, Κιουτάχεια, Ἀφιόν Καρά Χισάρ, Πίνδος, Τρεμπεσίνα, Χειμάρρα, Κλεισούρα, Πρεμετή, Πόγραδετς, Ροῦπελ, Ἐλ Ἀλαμέιν, Ρουβίκων, Κορέα, Κύπρος, Αἰγαῖο. Εἶμαι ἐπίσης πολύ σκεπτικός ἄν ὁ Πρωθυπουργός ἀλλά καί ἑκατομμύρια Ἕλληνες γνωρίζουμε τήν ἱστορία μας μέ λεπτομέρειες.

Τί ἔγινε στήν μάχη τοῦ Κιλκίς, ὅπου σέ ἕναν ἐπιβλητικό λόφο ὑπάρχουν δεκάδες μνήματα Ἑλλήνων καί ξένων στρατιωτῶν. Τί εἶναι τό ὀχυρό Ροῦπελ, τί ἔγινε στό Ροῦπελ καί ποιός κατασκεύασε τό Ροῦπελ (ὁ Μεταξᾶς), πού εἶχε αὐτάρκεια νά ζεῖ ἀποκλεισμένο ἐπί μῆνες, προκειμένου νά ἀποκρούσει τίς δυνάμεις τοῦ Ἄξονα. Τί ἔκαναν οἱ στρατιῶτες μας στό Ρίμινι –εὐτυχῶς ἄφησε ὡς παρακαταθήκη σέ βιβλίο τήν μαρτυρία του μεταξύ ἄλλων ὁ στρατιώτης Ζάχος Χατζηφωτίου.

Ὅλα αὐτά δυστυχῶς δέν διδάσκονται στά σχολεῖα στά ὁποῖα κυκλοφοροῦν βιβλία πού ἰσχυρίζονται πώς οἱ Ἕλληνες …ἔτρεξαν νά κρυφτοῦν στά καταφύγια, μόλις μᾶς κήρυξαν τόν πόλεμο οἱ Ἰταλοί. Τό δόγμα τῆς ἐποχῆς εἶναι ἡ ὑποχώρηση, ὄχι ἡ ἄμυνα καί ἡ προέλαση.

Πραγματικά, εἶναι εἰρωνεία τῆς ἱστορίας: Ἔπρεπε νά κάνει ἀπεργία πείνας δέκα μέτρα ἀπό τόν Ἄγνωστο ἕνας Ἕλλην πολίτης, ἀλβανικῆς καταγωγῆς, τοῦ ὁποίου ὁ Ἀλβανός υἱός ὑπηρέτησε κανονικά τήν θητεία του στόν Ἑλληνικό Στρατό, γιά νά ξυπνήσει τό πολιτικό μας σύστημα γιά νά προστατέψει τήν ἐθνική μνήμη; Σέ μία χώρα στούς δρόμους τῆς ὁποίας, στούς Ἀμπελοκήπους, εἶναι γραμμένο τό σύνθημα «Κανένας πόλεμος γιά καμία πατρίδα», καί τό 40% τῶν πολιτῶν της δηλώνει στίς μετρήσεις ὅτι θά ἤθελε νά ἀποφύγει τήν ἐπιστράτευση σέ καιρό πολέμου, ἔχουμε τήν πολυτέλεια νά ξυπνᾶμε ἀπό τόν λήθαργό μας «ἐπ’ εὐκαιρίᾳ»; Τήν ὥρα μάλιστα πού ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος ἐπευφημεῖ τόν τουρκικό στρατό ὡς ἕναν ἀπό τούς καλύτερους τοῦ κόσμου;

Ἄς ἀρχίσουμε ἀπό τά ἁπλά. Ἄν δέν μπορεῖ ἡ Πολιτεία, μποροῦν ἡ Προεδρία τῆς Δημοκρατίας καί ἡ Βουλή τῶν Ἑλλήνων.

Ἡ Προεδρία τῆς Δημοκρατίας μπορεῖ νά «ἐπιβάλλει» στήν ἐν τῇ εὐρείᾳ ἐννοίᾳ σχολική ὕλη τήν ἱστορία τῆς Προεδρικῆς Φρουρᾶς καί τί σημαίνει νά ὑπηρετεῖς φορῶντας τσαρούχι καί ντουλαμᾶ στήν Πλατεῖα Συντάγματος. Τί σημαίνει νά κτυπᾶς τήν λόγχη μέ δύναμη στό ἔδαφος καί τά τσαρούχια μέ «πυγμή». Τί μηνύματα στέλνεις ὡς γνωστός στρατιώτης στούς ἀγνώστους. Ἀκόμη καί μέ ὀργανωμένες ἐπισκέψεις μαθητῶν στίς ἐγκαταστάσεις τῆς Προεδρικῆς Φρουρᾶς μπορεῖ νά γίνει αὐτό. Καί ἕνα 10% μαθητῶν νά συγκινηθεῖ, ἀρκεῖ. Γιά τήν ὥρα, συγκινοῦνται καί ὑπηρετοῦν σέ αὐτήν παιδιά ἀπό τήν ἄδολη ἑλληνική περιφέρεια καί ἀπό τόν Ἀπόδημο Ἑλληνισμό!

Ἡ Βουλή τῶν Ἑλλήνων πού κάθε τόσο ὑποδέχεται ἕνα σχολεῖο στά θεωρεῖα γιά νά παρακολουθήσει τίς ἐργασίες τῆς Ὁλομέλειας, μπορεῖ νά ἐντάξει στίς ξεναγήσεις τῶν μαθητῶν καί τό μνημεῖο τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτη. Ἀκόμη καί μέ ἱστορικά βίντεο πού θά τούς ἐνημερώνουν τό τί ἔγινε στό Ροῦπελ, τί στήν Χειμάρρα, τί στήν Μικρά Ἀσία, τί στό Ρίμινι, τί στόν Ἀττίλα.

Ριζώνει στήν σκέψη τῶν νέων κάθε νέα πληροφορία σέ αὐτές τίς ἡλικίες. Κάθε φορά πού ξεσκονίζουμε τήν ἐθνική μνήμη καί τήν περνᾶμε στήν νέα γενιά χαράσσουμε νοητά καί ἐπιβεβαιώνουμε ἐκ νέου τά σύνορά μας. Μεγάλη ὑπόθεση. Ἡ νεωτέρα Ἑλλάς δέν ὑπῆρξε ποτέ ἐπιθετική δύναμη. Ἀκόμη καί στήν Μικρά Ἀσία τά ἑλληνικά στρατεύματα πῆγαν γιά νά προστατέψουν τόν ἑλληνικό πληθυσμό, ἀσχέτως τῆς τροπῆς πού πῆρε ὁ πόλεμος. Ἡ Ἑλλάς ὑπῆρξε στήν ἱστορία της παραδοσιακά ἀμυνόμενη χώρα. Καί, πάντως, ὄχι δύναμη ἀποικιοκρατική. Οἱ δέ στρατιῶτες της ἀμύνοντο συνήθως περί τοῦ πατρίου ἐδάφους.

Αὐτά στήν ἐποχή τῆς εὐμάρειας ἔχουν ξεχαστεῖ, διαγραφεῖ, λησμονηθεῖ, ὑποκρινόμαστε πώς δέν ἀφοροῦν κανέναν. Λάθος! Ὥρα νά τά ἀνακαλέσουμε στήν μνήμη μας. Ἡ ἐργαλειοποίηση τῆς ἐθνικῆς μνήμης γιά ἀλλότριους σκοπούς, νά σβήσουμε σέ κάποια βολική στιγμή τά 57 ὀνόματα νεκρῶν σέ καιρό εἰρήνης πού ἔχουν γίνει ἐφιάλτης μας, δέν εἶναι δικαιολογία γιά τήν προστασία τῆς ἐθνικῆς μνήμης. Βρεῖτε καλύτερη ἄν ἀναζητᾶτε μία. Καί σέ κάθε περίπτωση, ἀφοῦ ἄρχισε τέτοια συζήτηση, παραμονές 28ης Ὀκτωβρίου, ἔστω καί ἀπό σπόντα, ἄς τήν θέσουμε στήν σωστή βάση. Οὐδέν κακόν ἀμιγές καλοῦ.

Απόψεις

Η χρονιά του Μπετόβεν, η χρονιά του Μεγάρου

Εφημερίς Εστία
Από τον Μπετόβεν και την Μάρθα Άργκεριχ μέχρι την Cleveland Orchestra, τον Θεόδωρο Κουρεντζή και τον Λεωνίδα Καβάκο, η νέα καλλιτεχνική περίοδος φιλοδοξεί να μετατρέψει την Αθήνα σε έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του ευρωπαϊκού πολιτιστικού χάρτη

Ἑστία, Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
Πρό 60 ετων: «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΟΙ ΖΑΡΝΤΙΝΙΕΡΕΣ» - «ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟΝ ΤΗΣ ΝΑΥΜΑΧΙΑΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ»

Βούλιαξαν τά «ἤρεμα νερά» καί ἔφεραν ἀπειλές καί ἔνταση

Εφημερίς Εστία
Κύπρος: Ἡ «ἀχίλλειος πτέρνα» τοῦ Αἰγαίου χωρίς νά τεθεῖ ὡς casus belli ἀπό Ἑλλάδα καί ΕΕ ‒ Τί θά συμβεῖ ἐάν σέ κρίση στό Αἰγαῖο ἡ Τουρκία κτυπήσει στήν Κύπρο;

ΣΤΕΦΑΝΟΣ Ν. ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ: Ἀπό ποῦ κατάγονται οἱ ἰδέες

Εφημερίς Εστία
Γιά τόν γεωπολιτικό ρόλο τῆς Εὐρώπης τόν καιρό τῆς τεχνολογικῆς πολιτικῆς ΗΠΑ καί Κίνας, τήν τεράστια εὐθύνη τοῦ κράτους πρόνοιας ἀπέναντι στήν ΤΝ

Ὁ πάντα σωστά ἐνημερωμένος Σπύρος Χαλβατζῆς

Δημήτρης Καπράνος
Στά πρῶτα χρόνια τῆς Μεταπολιτεύσεως, τότε πού ὑπῆρχε ἄλλη δημοσιογραφία, ἄλλοι ἐκδότες καί ἄλλοι δημοσιογράφοι, οἱ ἀπογευματινές ἐφημερίδες ἔκλειναν τήν ὕλη τους γύρω στίς ὀκτώ τό πρωί