Bαθαίνει ἡ στεγαστική κρίσις στήν Ἑλλάδα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΗ μέ βαθειά στεγαστική κρίση εὑρίσκεται ἡ Ἑλλάς, συμφώνως πρός ἔκθεση τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος μέ τίτλο «Ἡ προσιτότητα τῆς στέγασης γιά τά ἑλληνικά νοικοκυριά».

Ἡ μελέτη ἀποτυπώνει τήν οἰκτρή πραγματικότητα: δεκάδες χιλιάδες ἑλληνικά νοικοκυριά δαπανοῦν δυσανάλογα μεγάλα ποσοστά τοῦ εἰσοδήματός τους γιά στέγαση –πολύ πάνω ἀπό τά εὐρωπαϊκά ὅρια ἀνεκτῆς ἐπιβαρύνσεως.

«Παρά τήν ἀνάκαμψη τῆς οἰκονομίας τά τελευταῖα χρόνια, ἡ στέγη παραμένει ἀπρόσιτη γιά ἕνα διαρκῶς αὐξανόμενο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ» ἀναφέρεται χαρακτηριστικά στήν ἔκθεση. «Ἡ ἀπόκλιση μεταξύ εἰσοδήματος καί κόστους στέγασης ἔχει καταστεῖ διαρθρωτική» ἀναφέρεται.

Οἱ κυριώτερες ἐπιπτώσεις τῆς κρίσεως προσιτότητος καταγράφονται στούς ἐνοικιαστές –εἰδικά στά μεγάλα ἀστικά κέντρα ὅπως ἡ Ἀθήνα καί ἡ Θεσσαλονίκη. Συμφώνως πρός τήν μελέτη, πολλά νοικοκυριά μέ χαμηλό εἰσόδημα ξοδεύουν πάνω ἀπό τό 60% τοῦ διαθέσιμου εἰσοδήματός τους μόνο γιά ἐνοίκιο, ποσοστό πού ὑπερβαίνει κατά πολύ τό εὐρωπαϊκό ὅριο τοῦ 40%.

Τήν ἴδια στιγμή, οἱ τιμές τῶν ἀκινήτων ἀνεβαίνουν σταθερά, χωρίς ἀνάλογη αὔξηση στούς πραγματικούς μισθούς, μέ ἀποτέλεσμα ἡ στέγη νά καθίσταται ὅλο καί πιό ἀπρόσιτη.

Μάλιστα ἡ Ἑλλάς εὑρίσκεται στίς τελευταῖες θέσεις στήν ΕΕ ὅσον ἀφορᾶ στό κόστος τῆς στεγάσεως γιά τά νοικοκυριά.

Ἡ μελέτη ἐντοπίζει σειρά παραγόντων πού πυροδοτοῦν τό πρόβλημα:

– Ἡ ἐξάπλωσις τῶν βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb, κυρίως σέ τουριστικές περιοχές, ἔχει ἐκτοπίσει μακροχρόνιους ἐνοικιαστές.

– Ἡ ηὐξημένη ζήτησις ἀπό ξένους ἐπενδυτές, μέ κίνητρα ὅπως τό πρόγραμμα «Χρυσή Βίζα», ἔχει ὁδηγήσει σέ αὐξήσεις στίς τιμές κατοικιῶν.

– Ἡ παντελής ἔλλειψις κοινωνικῆς στεγάσεως καθιστᾶ τήν Ἑλλάδα μοναδική περίπτωση στήν ΕΕ, μέ ὅλο τό βάρος νά πέφτει στήν ἰδιωτική ἀγορά.

Ἡ ἔκθεσις προτείνει ἀλλαγές στήν πολιτική στεγάσεως.

Μεταξύ ἄλλων, προτείνεται:

– Ἀνάπτυξις προγραμμάτων κοινωνικῆς καί προσιτῆς κατοικίας.

– Ρύθμισις τῶν βραχυχρόνιων μισθώσεων γιά νά διατηρηθεῖ διαθέσιμη στέγη γιά τούς ντόπιους.

– Ἐνίσχυσις τῶν ἐπιδομάτων ἐνοικίου σέ εὐάλωτα νοικοκυριά.

– Φορολογικά κίνητρα γιά ἰδιῶτες ἐπενδυτές σέ ἔργα προσιτῆς κατοικίας.

– Μεταρρύθμισις τῆς φορολογίας ἀκινήτων, ὥστε νά μειωθοῦν οἱ στρεβλώσεις στήν ἀγορά.

Στήν ἔκθεση σημειώνεται ὅτι μεμονωμένες παρεμβάσεις δέν ἐπαρκοῦν. Ἀντιθέτως, ἀπαιτεῖται ἕνας μακροπρόθεσμος στρατηγικός σχεδιασμός πού θά ἀντιμετωπίζει τόσο τήν ἔλλειψη προσφορᾶς ὅσο καί τίς βαθύτερες ἀνισορροπίες τοῦ στεγαστικοῦ τομέως.

Θά πρέπει νά σημειωθεῖ πώς, ἐκτός ἀπό τίς κοινωνικές συνέπειες, ἡ κρίσις στεγάσεως ἐνδέχεται νά ὑπονομεύσει καί τήν ἴδια τήν οἰκονομική ἀνάκαμψη. Ἄν οἱ νεώτερες γενιές δέν μποροῦν νά ζήσουν, νά ἐργαστοῦν καί νά δημιουργήσουν νοικοκυριά, ὑπονομεύεται ἡ παραγωγικότης καί ἡ ἀνάπτυξις ἐνῷ ἐντείνεται τό δημογραφικό πρόβλημα.