Ψυχρός πόλεμος Κίνας-Ρωσσίας με ΗΠΑ

Η πανδημία, το Χονγκ Κονγκ και οι «Ανοικτοί Ουρανοί»

ΕΚΡΗΚΤΙΚΗ είναι ατμόσφαιρα μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας -Ρωσσίας. Λίγους μήνες πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές και ο Τραμπ έχει ανοίξει μέτωπο τόσο με την Πεκίνο όσο και με την Μόσχα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Ουάνγκ Γι, υποστήριξε μάλιστα ότι οι δύο χώρες ευρίσκονται στο χείλος ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, ενώ η Μόσχα απειλεί τις ΗΠΑ με αντίποινα για τις κατηγορίες ότι δεν σέβεται την Συνθήκη «Ανοικτοί Ουρανοί». Στο Πεκίνο, ο Ουάνγκ δήλωσε ότι ένας «πολιτικός ιός» εξαπλώνεται στις ΗΠΑ και χρησιμοποιείται με κάθε ευκαιρία για να εξαπολύει η αμερικανική ηγεσία επιθέσεις κατά της χώρας του. «Αυτός ο πολιτικός ιός επωφελείται κάθε ευκαιρίας για να επιτεθεί και να δυσφημήσει την Κίνα. Ορισμένες αμερικανικές πολιτικές δυνάμεις παίρνουν όμηρο τις σχέσεις ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες και ωθούν τις δύο χώρες μας στο χείλος ενός νέου Ψυχρού Πολέμου», δήλωσε ο Κινέζος υπουργός.

Ανέφερε ακόμη πως Κίνα και ΗΠΑ έχουν αμφότερες να κερδίσουν από την συνεργασία και να χάσουν από την αντιπαράθεση, ενώ προσέθεσε πως οι δύο πλευρές πρέπει να βρουν έναν τρόπο ειρηνικής συνυπάρξεως. Συμφώνως προς τον Ουάνγκ, οι δύο χώρες είναι ανάγκη να αρχίσουν να συντονίζουν τις μακροοικονομικές πολιτικές τους για χάρη των αντιστοίχων οικονομιών τους καθώς και για χάρη της παγκόσμιας οικονομίας. Τόνισε ακόμη ότι αυτοί που θέλουν να κάνουν την Κίνα να πληρώσει αποζημίωση για το ξέσπασμα του κορωνοϊού ονειροπολούν. Υπενθυμίζεται ότι οι χειρισμοί του Πεκίνου για την προέλευση της πανδημίας έχουν επικριθεί από την Δύση, ενώ ο ΠΟΥ ανεκοίνωσε την διεξαγωγή ανεξάρτητης ερεύνας για την αντίδραση της υπηρεσίας του ΟΗΕ στην πανδημία. Την μεγαλύτερη κριτική απέναντι στο Πεκίνο την έχει ασκήσει ο ίδιος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο η Ουάσιγκτων να απαιτήσει από το Πεκίνο να καταβάλλει δισεκατομμύρια δολλάρια ως αποζημιώσεις για την ζημία που προκαλεί στις ΗΠΑ η πανδημία του κορωνοϊού, θυμίζοντας ότι ο SARS-CoV-2 ενεφανίσθη για πρώτη φορά στην πόλη Ουχάν της κεντρικής Κίνας.

Πέρα από την διαμάχη ΗΠΑ-Κίνας με αφορμή την πανδημία, στο επίκεντρο έχει έλθει τις τελευταίες ημέρες και το θέμα του η Χονγκ Κόνγκ. Το νομοσχέδιο για την εθνική ασφάλεια που προτείνει η Κίνα για το Χονγκ Κονγκ μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή κυρώσεων εκ μέρους των ΗΠΑ και να απειλήσει το καθεστώς της πόλεως ως οικονομικού κόμβου, προειδοποίησε χθες ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Ρόμπερτ Ο’ Μπράιεν.

«Φαίνεται ότι, με αυτόν τον νόμο περί εθνικής ασφαλείας, ουσιαστικώς θα αναλάβουν (οι Κινέζοι) τον έλεγχο του Χονγκ Κονγκ και αν το κάνουν […] ο υπουργός (Εξωτερικών) Μάικ Πομπέο πιθανώτατα δεν θα είναι σε θέση να βεβαιώσει ότι το Χονγκ Κονγκ διατηρεί υψηλού βαθμού αυτονομία και αν συμβεί αυτό θα επιβληθούν κυρώσεις στο Χονγκ Κονγκ και την Κίνα», είπε.

Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτων δείχνει έτοιμη να συγκρουσθεί και με την Μόσχα. Την περασμένη Παρασκευή, η αμερικανική πρεσβεία στην Μόσχα απέστειλε όπως είχε προαναγγελθεί επίσημη νότα στο ρωσσικό Υπουργείο Εξωτερικών, με την οποία ενημερώνει για την απόφασή της να ξεκινήσει την διαδικασία αποσύρσεως των ΗΠΑ από την συνθήκη Open Skies, (Ανοικτοί Ουρανοί). Οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν επισήμως σε έξι μήνες με το επιχείρημα ότι η Ρωσσία δεν συμμορφώνεται με τους όρους της συμφωνίας. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκωφ δήλωσε το Σάββατο ότι η Ρωσσία διερευνά τρόπους για να απαντήσει στην αποχώρηση των ΗΠΑ από την Συνθήκη «Ανοιχτοί Ουρανοί» («OpenSkies»). Ο Ρώσσος υφυπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η Ρωσσία είναι έτοιμη να συνεχίσει τον διάλογο με τις ΗΠΑ για την Συνθήκη Open Skies, αλλά όχι με τους όρους που θέτουν οι ΗΠΑ, οι οποίοι είναι παντελώς απαράδεκτοι. Ανέφερε ακόμη ότι η συνθήκη Open Skies θα χάσει κάθε πιθανότητα να συνεχίσει να υπάρχει, εάν οι ευρωπαϊκές χώρες υιοθετήσουν τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ.

Σημειωτέον ότι η Συνθήκη “Ανοικτών Ουρανών”, στην οποία συμμετέχει και η Ελλάδα, υπεγράφη τον Μάρτιο του 1992 και προβλέπει ότι κάθε κράτος–μέλος έχει το δικαίωμα διεξαγωγής -μικρής κλίμακας- άοπλων πτήσεων επιτηρήσεως στα εδάφη των υπόλοιπων κρατών–μελών. Στόχος είναι η συγκέντρωσις δεδομένων για τις στρατιωτικές δυνάμεις και δραστηριότητες, αλλά και η οικοδόμησις εμπιστοσύνης ανάμεσα στις συμμετέχουσες χώρες. Τα αναγνωριστικά αεροσκάφη θα πρέπει να είναι εξοπλισμένα μόνο με αισθητήρες, οι οποίοι είναι ικανοί να επιτηρήσουν στρατιωτικό εξοπλισμό.