Ἡ Βασίλισσα στό ἐπίκεντρο

Πλῆγμα γιά τήν Ἐλισάβετ ἡ «σιωπή» γιά τό Κοινοβούλιο

Τῆς Μύρνας Νικολαΐδου

ΤΟ ΧΑΟΣ τοῦ Brexit ἔχει προκαλέσει τριγμούς στό ἐσωτερικό τόσο τῶν βρεταννικῶν κομμάτων ὅσο καί τῶν θεσμῶν. Οὔτε καί ἡ μοναρχία κατάφερε νά διασωθεῖ ἀπό τήν θυελλώδη ὁρμή τῶν ὑποστηρικτῶν καί τῶν πολεμίων μιᾶς ἀσύντακτης ἐξόδου τῆς Βρεταννίας ἀπό τήν ΕΕ. Ἀφορμή ὑπῆρξε τό αἴτημα τοῦ Βρεταννοῦ Πρωθυπουργοῦ Μπόρις Τζόνσον πρός τήν Βασίλισσα Ἐλισάβετ νά ἐγκρίνει τήν διακοπή τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς γιά πέντε ἑβδομάδες. Ἡ ἀναμενομένη θετική ἀνταπόκρισις τῆς Βασιλίσσης προεκάλεσε τήν σφοδρή ἀντίδραση μεγάλου μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως, πού θεώρησε ὅτι ἦταν καθῆκον της νά σταματήσει τό κοινοβουλευτικό αὐτό «πραξικόπημα», ὅπως πολλοί τό ἀπεκάλεσαν, πού στόχο εἶχε νά περιορίσει τίς προσπάθειες τῶν βουλευτῶν νά ἐμποδίσουν ἕνα ἀσύντακτο Brexit. Ἄλλο ἐάν ὁ Τζόνσον δέν τά κατάφερε ἐν τέλει καί τείνει νά τοῦ γυρίσει μπούμερανγκ.

Ἡ βουλευτής τῶν Ἐργατικῶν Καίητ Ὀσάμορ ἔφθασε στό σημεῖο νά προειδοποιήσει τήν Ἐλισάβετ ὅτι θά ἔχει τήν τύχη τοῦ ἐξαδέλφου της βασιλέως Κωνσταντίνου. Οἱ δέ Ἐργατικοί καί Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ζήτησαν συνάντηση, προκειμένου νά τῆς ἐκφράσουν τίς ἐνστάσεις τους. Ἡ πραγματικότης εἶναι πάντως ὅτι ἡ Βασίλισσα δέν εἶχε καί πολλές ἐπιλογές. Ἄν καί ἀπό τεχνικῆς ἀπόψεως ἡ διακυβέρνησις τῆς χώρας γίνεται ἐν ὀνόματι τοῦ Στέμματος, ὁ ρόλος τῆς Βασιλίσσης εἶναι καθαρά συμβολικός καί περισσότερο ἐθιμοτυπικός. Ὁ μονάρχης ἀκολουθεῖ ἁπλῶς τίς εἰσηγήσεις τῆς ἐκλεγμένης κυβερνήσεως, τηρώντας πολιτική οὐδετερότητα.

Τήν τελευταία φορά πού ἕνας μονάρχης ἀπέπεμψε ἕναν Πρωθυπουργό ἦταν τό 1834, ὅταν ὁ Βασιλεύς Οὐίλλιαμ IV καθήρεσε τόν Οὐίλλιαμ Λάμπ, ἐνῶ ἡ πιό πρόσφατη περίπτωσις πού ἕνας μονάρχης ἠρνήθη νά υἱοθετήσει τήν εἰσήγηση τῆς κυβερνήσεως ἦταν τό 1936, ὅταν ὁ Βασιλεύς Ἐδουάρδος VIII θέλησε νά παντρευθεῖ τήν Ἀμερικανίδα Γουάλλας Σίμπσον.

Τελικῶς ἠναγκάσθη νά ἐγκαταλείψει τόν θρόνο μετά μία θητεία 12 μόλις μηνῶν. Γιά κάποιους ἦταν ἡ ἀπόλυτη ἱστορία ἔρωτος, γιά τήν βρεταννική αὐλή ὡστόσο ἦταν ἕνα τεράστιο σκάνδαλο πού ἀπείλησε τήν ἰσχύ τῆς μοναρχίας. Καί τελικά ἐξελίχθηκε ὡς παράδειγμα πρός ἀποφυγήν γιά τήν 93χρονη Βασίλισσα Ἐλισάβετ, ἡ ὁποία εὑρίσκεται στόν θρόνο γιά ἕξι δεκαετίες, διατηρώντας μία ἐντελῶς οὐδέτερη στάση, μέ τήν βρεταννική κοινή γνώμη νά ἀσχολεῖται περισσότερο μέ τούς γάμους, τά βαφτίσια καί τίς κοινωνικές ἐκδηλώσεις τῆς βασιλικῆς οἰκογενείας παρά μέ τίς πολιτικές της πεποιθήσεις.

Μοναδική ἐξαίρεσις, τό ἀλήστου μνήμης πρωτοσέλιδο τῆς λαϊκῆς «Sun» τῆς 9ης Μαρτίου 2016, πού ἔλεγε εὐθαρσῶς ὅτι ἡ Βασίλισσα ὑποστηρίζει τό Brexit. Ἐπικαλουμένη δύο πηγές, ἡ ἐφημερίς εἶχε ὑποστηρίξει ὅτι σέ συζήτηση πού εἶχε ἡ Βασίλισσα μέ μιά ὁμάδα βουλευτῶν πρίν ἀπό χρόνια σέ μιά δεξίωση στά Ἀνάκτορα τοῦ Μπάκιγχαμ, εἶχε πεῖ σέ ἕναν ἀπό τούς κοινοβουλευτικούς: «Δέν καταλαβαίνω τήν Εὐρώπη». Σέ μιά ἄλλη περίσταση, τό 2011, ἡ Βασίλισσα φέρεται ὅτι εἶπε στόν πρώην ἡγέτη τῶν Φιλελευθέρων Δημοκρατῶν καί ἀντιπρόεδρο τῆς τότε κυβερνήσεως Νίκ Κλέγκ ὅτι ἡ ΕΕ πηγαίνει «πρός τήν κακή κατεύθυνση».

«Ἡ Βασίλισσα διατηρεῖ τήν οὐδέτερη στάση της σέ πολιτικό ἐπίπεδο, ὅπως συμβαίνει ἐδῶ καί 63 χρόνια» ἦταν ἡ ἀπάντησις τοῦ Μπάκινγχαμ. Ἡ πρώτη ἐπίσημη ἀναφορά τῆς Βασιλίσσης στό Brexit ἦταν τό 2018, κατά τήν διάρκεια ἐπισήμου δείπνου γιά τόν Ὁλλανδό Βασιλέα Βίλλεμ-Ἀλέξανδρο καί τήν σύζυγό του Βασίλισσα Μάξιμα. Μιλώντας ἐνώπιον τοῦ βασιλικοῦ ζεύγους τῆς Ὁλλανδίας καί τῆς τότε Πρωθυπουργοῦ Τερέζα Μαίη, ἡ Βασίλισσα Ἐλισάβετ δήλωσε ὅτι «τό Ἡνωμένο Βασίλειο προσβλέπει σέ μία νέα σχέση συνεργασίας μέ τήν Εὐρώπη». Ὡστόσο, στίς ἀρχές Σεπτεμβρίου τοῦ 2019 αὐτό δέν ἔχει καταστεῖ διόλου ἐφικτό.