Μποροῦν ἀνέτως καί χωρίς Γκίλφοϋλ
Τoν Μάρτιο τοῦ 2025, τόν καιρό πού ἡ Κυβέρνηση πανηγύριζε ὅτι τό ἐνδιαφέρον τῆς Chevron γιά ἐξορύξεις στήν Κρήτη συνιστᾶ «ἔμπρακτη ἀμφισβήτηση τοῦ τουρκολιβυκοῦ μνημονίου» καί ὅτι ἡ χωροθέτηση τῶν οἰκοπέδων τῆς Λιβύης «δέν ἀμφισβητεῖ τήν δική μας μέση γραμμή», ἐμεῖς ὑποστηρίξαμε ἀπό αὐτήν ἐδῶ τήν θέση, μόνοι ὡς συνήθως, τό ἑξῆς: Ἡ ἔλευση τῆς Chevron στήν περιοχή ἀποτελεῖ τήν ἔναρξη μιᾶς μεγάλης διευθετήσεως γιά τίς θαλάσσιες ζῶνες στήν Ἀνατολική Μεσόγειο.
Μιλήσαμε γιά τήν διευθέτηση θαλασσίων ζωνῶν νοτίως τῆς Κρήτης, νοτίως τοῦ Καστελλορίζου καί βεβαίως νοτίως τῆς Γαύδου. Θέσαμε δέ τό ἐρώτημα ἄν τό δόγμα Τράμπ γιά «drills, baby, drills» (γεωτρήσεις φούλ) σημαίνει διαμοιρασμό τοῦ θαλάσσιου ὀρυκτοῦ πλούτου τῆς Μεσογείου, χωρίς κανόνες, χωρίς Διεθνές Δίκαιο τῆς Θάλασσας, σέ ὅλη τήν περιοχή πού καταλαμβάνεται ἀπό τήν Ἑλλάδα, τήν Κύπρο, τό Ἰσραήλ, τόν Λίβανο, τήν Αἴγυπτο, τήν Συρία καί τήν Λιβύη.
Ἕνα ἀκριβῶς χρόνο μετά, τόν Μάρτιο τοῦ 2026, ἡ ἐφημερίδα μας ἀποκάλυψε τό πλῆρες κείμενο τῆς συμβάσεως τῆς Chevron μέ τήν Ἑλληνική Δημοκρατία, ἡ ὁποία προβλέπει τήν ἐγκατάλειψη τοῦ ἔργου ἀζημίως γιά τήν ἑταιρεία σέ περίπτωση πού ὑπάρξει μετά ἀπό μελλοντική συμφωνία «ἀπώλεια ὁριοθετημένης περιοχῆς, κυριαρχικῶν δικαιωμάτων καί ὑφαλοκρηπῖδας». Προβλέπει ἐπίσης γιά τήν ἑταιρεία τήν δυνατότητα «παραιτήσεως ἀκόμη καί ἄν ἔχει προσδιοριστεῖ περιοχή ἐκμεταλλεύσεως». Πάλι ἤμασταν μόνοι, πάλι «ἔπεσε» βαθειά σιωπή καί μόνον ὅταν ὁ πρώην Πρωθυπουργός Ἀντώνης Σαμαρᾶς ἔθιξε τό θέμα στήν Βουλή ἔγινε εὐρύτερα γνωστή ἡ ἀποκάλυψη.
Αὐτές τίς ἡμέρες συνέβησαν δύο γεγονότα ἀλληλένδετα μεταξύ τους: Οἱ δηλώσεις Ρούμπιο γιά τό καλώδιο, ὅτι πρέπει νά ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν οἱ «εὐαισθησίες» τῆς Τουρκίας (καί λαμβάνονται, ἄν κρίνουμε ἀπό τίς μυστικές διαπραγματεύσεις Γαλλίας -Τουρκίας γιά τήν νομική φόρμουλα τῆς ἐνημερώσεως πού θά κάνει στήν Ἄγκυρα τό Παρίσι γιά τήν πόντιση διά τῆς Meridiam) καί ἡ αἰφνίδια ἀμφισβήτηση τῆς Λιβύης στίς ἔρευνες τῆς Chevron νοτίως τῆς Κρήτης. Πέραν τῆς μέσης γραμμῆς. Ὑπό τήν θρασύτατη ἀπειλή τῆς ἐπικυρώσεως τοῦ μνημονίου καί τῆς διακοπῆς τῶν διπλωματικῶν σχέσεων ἀπό τούς «μούτσους πού γίναν καπεταναῖοι». Γιατί ἀλληλένδετα; Γιατί καί τό καλώδιο καί οἱ γεωτρήσεις ἀφοροῦν τό παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο στόν σκληρό πυρῆνα του.
Καί ἡ περιοχή πού θά περάσει τό καλώδιο καί ἡ περιοχή πού ἔχουν προσδιοριστεῖ οἱ γεωτρήσεις μας θεωροῦνται ἀπό τήν Ἄγκυρα καί τήν Τρίπολη, ἄν εἶναι δυνατόν!, περιοχή δικῆς τους δικαιοδοσίας. Δεδομένου λοιπόν ὅτι ἡ Chevron ἔχει ὑπογράψει συμβάσεις γιά ἐξορύξεις πλήν ἡμῶν καί μέ τήν Τουρκία καί μέ τήν Λιβύη, φαίνεται πλέον ξεκάθαρο ὅτι θά ζητήσει ἀπό ὅλα τά μέρη νά ἀποσαφηνίσουν τήν κατάσταση. Ἀποκλείεται νά ρισκάρει ἔρευνες περικυκλωμένη ἀπό πλοῖα τοῦ τουρκικοῦ, τοῦ ἑλληνικοῦ καί τοῦ λιβυκοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ.
Θά ἀπαιτήσει καθαρές λύσεις, ἀργά ἤ γρήγορα. Κάπου ἐδῶ ξεπροβάλλει καί πάλι στόν ὁρίζοντα ἡ ἰδέα μίας Διεθνοῦς Διάσκεψης γιά τήν Μεσόγειο (όπως ζητᾶ ὁ Πρόεδρος Ἐρντογάν γιά νά προσδιοριστοῦν χωρίς Δίκαιο τῆς Θάλασσας οἱ χωρικές καί ἄλλες ζῶνες) καί ἑνός δικαστηρίου διαιτησίας πού θά ἐπικυρώσει τήν ἀπόφαση πού θά ἔχουν λάβει κεκλεισμένων τῶν θυρῶν οἱ ἡγέτες. Ἐκεῖ θά δοῦμε νά ἐφαρμόζονται καί ὅλες οἱ ρῆτρες γιά «ἀναθεώρηση συντεταγμένων» πού προβλέπει ἡ σύμβαση πού ὑπογράψαμε μέ τήν Chevron.
Δέν θά μποροῦσε μάλιστα νά ἀποκλείσει κανείς τήν πιθανότητα ἡ συμφωνία αὐτή νά ἐτίθετο στήν κρίση τῶν πολιτῶν μέ τήν μορφή διπλοῦ δημοψηφίσματος: στίς ἑλληνικές ἐθνικές ἐκλογές καί στίς τουρκικές προεδρικές ἐκλογές. Ἰσχυρές ἐνδείξεις περί αὐτοῦ δέν ἔχουμε. Ὁ πρώην ὑπουργός Μάκης Βορίδης ὅμως τό ὑπαινίχθηκε σαφῶς σέ μιά συνέντευξή του στούς ἐξαιρετικούς συναδέλφους Μίνα Καραμήτρου καί Γιῶργο Γρηγοριάδη στόν ΣΚΑΪ πρό ἑβδομάδων.
Ἐναλλακτικά, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἀντιδράσεις, εἶναι διαθέσιμο καί τό μοντέλο τοῦ Ἀμερικανοῦ διπλωμάτη Ἄμμος Χοκστάιν, πού ἐφαρμόστηκε γιά τήν ὁριοθέτηση Ἰσραήλ -Λιβάνου: Μέσῳ ἰδιωτικῶν ἑταιρειῶν! Αὐτές ὑπέγραψαν τήν ὁριοθέτηση γιά νά τήν γλυτώσουν τά κράτη καί οἱ κυβερνήσεις. Ἰδού τό ἔργο λοιπόν, εἶναι ἕτοιμο νά «ἀνέβει»: Ἡ Μεγάλη Διευθέτηση. Τό ἄν θά συμβεῖ τώρα εἶναι ζήτημα προτεραιοτήτων (προηγοῦνται οἱ ἐξορύξεις στήν Γροιλανδία, πού ἀνακοίνωσε χθές ὁ Πρόεδρος Τράμπ) καί συγκυριῶν. Οἱ μαριονέτες ἔχουν λάβει πάντως θέση καί περιμένουν νά παίξουν πειστικά τόν ρόλο τους. Πρέσβυς δέν χρειάζεται γιά καθοδήγηση. Μποροῦν καί χωρίς Γκίλφοϋλ.
Μ.Η.Τ. 232122