Κοινό μέτωπο Μητσοτάκη – Ὀρμπάν κατά τῆς ἄρσεως τοῦ βέτο

Κοπεγχάγη.- Ὁ Βίκτωρ Ὀρμπάν προσερχόμενος στό ἄτυπο Συμβούλιο τῆς Εὐρώπης στήν Κοπεγχάγη ἐνεφανίσθη ὀργισμένος μέ τούς σχεδιασμούς τοῦ Ἀντόνιο Κόστα γιά τήν κατάργηση τοῦ δικαιώματος τῆς ἀρνησικυρίας (βέτο).

Μέ τόν Οὗγγρο ἡγέτη συνετάχθησαν τόσο ὁ Ἕλλην Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ὅσο καί ἄλλοι Εὐρωπαῖοι ἡγέτες.

Τό σχέδιο τοῦ Προέδρου τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Συμβουλίου, τό ὁποῖο ἔχει τήν ἔγκριση τῆς Κομμισσιόν, προβλέπει τήν κατάργηση τῆς ὁμοφωνίας καί ἀπό τά 27 κράτη- μέλη τῆς ΕΕ καί τήν ἐφαρμογή εἰδικῆς πλειοψηφίας γιά τήν ἔναρξη κάθε σταδίου τῆς ἐνταξιακῆς διαδικασίας. Ὁ Ἀντόνιο Κόστα προσπαθεῖ νά ἐπιτύχει τήν κατάργηση τοῦ βέτο, δηλαδή ἐπί τήν οὐσίας νά ἀκυρώσει θεσμούς τῆς ΕΕ καί νά ἀποδυναμώσει ἐντελῶς τά μικρά κράτη, διότι τό δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας εἶναι ἡ τελευταία γραμμή ἀμύνης τους.

Ὁ Βίκτωρ Ὀρμπάν ἀπήντησε ξεκάθαρα «ὄχι, ὄχι, ὄχι» σέ σχετική ἐρώτηση τονίζοντας ὅτι «ὑπάρχει μιά νομική, αὐστηρῶς θεσμοθετημένη διαδικασία», ἡ ὁποία δέν μπορεῖ νά καταργηθεῖ.

Ὁ Πρωθυπουργός τῆς Οὑγγαρίας πρωταγωνιστεῖ στίς ἀντιδράσεις γιά τήν ἔνταξη τῆς Οὐκρανίας στήν ΕΕ, διότι γνωρίζει ὅτι ὁ πραγματικός στόχος τοῦ Κόστα εἶναι ὁ ἴδιος. Δηλαδή θέλει νά παρακάμψει τόν Ὀρμπάν καί αὐτό μπορεῖ νά τό ἐπιτύχει μόνο ἄν καταφέρει νά θεσπίσει ἐπιλεκτική χρήση τοῦ βέτο.

Ὁ κ. Μητσοτάκης μίλησε γιά τήν ἀνάγκη προστασίας ὄχι μόνο τῶν ἀνατολικῶν, ἀλλά καί τῶν νότιων συνόρων τῆς Εὐρώπης. Προσέθεσε δέ ὅτι «πρέπει νά πάρουμε τό μήνυμα τῆς Οὐκρανίας», ὡς πρός τήν κρίσιμη σημασία τῶν νέων τεχνολογιῶν στό πεδίο. Ἐπεσήμανε ἀκόμη ὅτι ἡ Εὐρώπη πρέπει νά εὑρεθεῖ στήν αἰχμή τῶν τεχνολογικῶν ἐξελίξεων στήν ἄμυνα καί νά ἀποκτήσει δική της παραγωγική δυνατότητα καί καινοτομία, ἐνῶ ἀνεφέρθη καί στό Ἑλληνικό Κέντρο Ἀμυντικῆς Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ).

Τελικῶς ἡ ἄτυπη σύνοδος δέν ἀνταπεκρίθη στίς προσδοκίες τοῦ Ἀντόνιο Κόστα, διότι ἀντί νά ἐπιτύχει συσπείρωση γιά τήν Οὐκρανία, ἐπετεύχθη συσπείρωσις πέριξ τοῦ Βίκτωρ Ὀρμπάν. Ὁ Οὗγγρος ἡγέτης εὑρέθη μέ ἀπρόσμενους συμμάχους στήν ὁμάδα κατά τοῦ σχεδίου καταργήσεως τοῦ βέτο. Μάλιστα, μεταξύ αὐτῶν, ἐκτός ἀπό Ἑλλάδος, περιλαμβάνονται ἡ Γαλλία, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Κύπρος, ἡ Κροατία καί ἡ Βουλγαρία.

Στούς κόλπους τῆς ΕΕ ἤδη ὑπάρχει ἔντονος προβληματισμός, ἀλλά καί ἡ πεποίθησις πώς εἶναι σχεδόν ἀδύνατον νά ὑπερψηφισθεῖ ἡ πρότασις καταργήσεως τοῦ βέτο. Διότι γιά τήν ἀλλαγή τῶν κανονισμῶν χρειάζεται ὁμοφωνία καί, ὅπως ὅλα δείχνουν, ἡ τάσις πού ἐπικρατεῖ εἶναι ὅτι δέν ὑπάρχει πρόθεσις ἀλλαγῆς τοῦ ὑφισταμένου καθεστῶτος ἀποφάσεων.

Πολλά κράτη-μέλη ἀνησυχοῦν πώς ἀλλάζοντας τούς κανόνες ἐντάξεως θά περιορίσουν καί τήν δική τους δυνατότητα νά μπλοκάρουν ἄλλες ὑποψήφιες χῶρες πρός ἔνταξη, τίς ὁποῖες θεωροῦν εἴτε προβληματικές εἴτε ἀπειλή διά τά συμφέροντα τους.

Εἶναι προφανές ὅτι Ἕλληνες καί Κύπριοι θέλουν νά διατηρήσουν τήν δυνατότητα τοῦ βέτο γιά τήν Τουρκία. Ἐπιπροσθέτως, γιά τήν Ἑλλάδα εἶναι ἕνα ἀκόμη μέσον ἐλέγχου γιά τήν Ἀλβανία, γιά τούς Βούλγαρους γιά τά Σκόπια καί γιά τούς Κροάτες γιά τήν Σερβία. Ἐπίσης πολλοί ἡγέτες ἀναγνωρίζουν τό βέτο ὡς βασικό στοιχεῖο ἐθνικῆς κυριαρχίας καί γιά τόν λόγο αὐτόν εἶναι ἀρνητικοί γιά τήν κατάργησή του. Ἡ πρότασις ἔχει κάποιους ἐνθέρμους ὑποστηρικτές, οἱ πολέμιοι ὅμως ἐμφανίζονται διατεθειμένοι ἀκόμη καί νά «παγώσουν» γιά χρόνια τήν ἔνταξη τῆς Οὐκρανίας, ὥστε νά μήν χάσουν τό δικαίωμα τοῦ βέτο.

Ἀνεπισήμως δέ πολλοί Εὐρωπαῖοι ἀξιωματοῦχοι ἔχουν ἐκφράσει σοβαρές ἐπιφυλάξεις σχετικῶς μέ τό ἐάν ἡ Οὐκρανία πληροῖ πραγματικά τίς προϋποθέσεις γιά νά γίνει κράτος-μέλος τῆς ΕΕ. Προειδοποιοῦν ἀκόμη ὅτι ἄν ἐφαρμοσθεῖ εἰδική πλειοψηφία στίς ἐνταξιακές διαδικασίες, τότε ὑπάρχει μεγάλος κίνδυνος νά καταστοῦν ἐξαιρετικῶς πολιτικοποιημένες.