Φρένο στίς τουρκικές ἐπιδιώξεις ἔθεσαν οἱ συμφωνίες Κύπρου – Λιβάνου

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ τῆς Κύπρου Νῖκος Χριστοδουλίδης συνυπέγραψε μέ τόν Λιβανέζο ὁμόλογό του Τζοτζέφ Ἀούν κατά τήν διάρκεια τῆς ἐπισκέψεως στήν Βηρυτό, δύο ἱστορικές συμφωνίες: τήν ὁριοθέτηση τῆς ΑΟΖ τῶν δύο κρατῶν καί τήν ἠλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των.

Ἐπρόκειτο οὐσιαστικά γιά μιά ἧττα τῆς Ἀγκύρας καί τῶν ὀνειρώξεων τῆς «Γαλάζιας Πατρίδος», καθώς ἡ συμφωνία εὑρίσκετο σέ ἐκκρεμότητα ἀπό τό 2007 καί δέν προχωροῦσε λόγῳ τῶν τουρκικῶν παρεμβάσεων πρός τίς κυβερνήσεις τοῦ Λιβάνου.

Σέ δηλώσεις του μετά τήν ὑπογραφή τῆς συμφωνίας, ὁ κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε ὅτι «μέ αἰσθήματα χαρᾶς καί περηφάνειας βρίσκομαι σήμερα στή Βηρυτό. Αἰσθήματα χαρᾶς, γιατί αὐτή εἶναι ἡ τρίτη ἐπίσκεψη πού ἀνταλλάσσουμε σέ λιγότερο ἀπό ἕνα χρόνο, ἕνα γεγονός πού ἀντανακλᾶ, ἀνάμεσα σέ ἄλλα, τούς στενούς καί διαχρονικούς δεσμούς πού ἑνώνουν τίς χῶρες μας, ὅπως ἐπίσης καί τήν προσωπική μας φιλία.»

Χαρακτήρισε «σημαντικό καί ἱστορικό λόγο» τήν ὑπογραφή τῆς Συμφωνίας Ὁριοθετήσεως Ἀποκλειστικῆς Οἰκονομικῆς Ζώνης μεταξύ τῆς Κύπρου καί τοῦ Λιβάνου. Τόνισε δέ ὅτι ἐπρόκειτο γιά «ἕνα ὁρόσημο στρατηγικῆς σημασίας τό ὁποῖο ἐπισφραγίζει, μέ τόν πλέον ξεκάθαρο τρόπο, τό ἐπίπεδο τῶν σχέσεών μας.»

Ὑπεγράμμισε ἀκόμη ὅτι μέ τήν ὑπογραφή αὐτῆς τῆς πολύ σημαντικῆς συμφωνίας «στέλνουμε ἕνα ἰσχυρό, πολιτικό μήνυμα: πώς Κύπρος καί Λίβανος, στήν βάση τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, τῆς σχετικῆς σύμβασης τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας καί φυσικά τῶν σχέσεων καλῆς γειτονίας, συνεχίζουν νά ἐπενδύουν στήν ἐνίσχυση τῆς ἐμπιστοσύνης καί τοῦ ἀμοιβαίου σεβασμοῦ. Συνεχίζουν νά ἐπενδύουν στήν προώθηση τῆς διμεροῦς καί περιφερειακῆς συνεργασίας καί σταθερότητας, πρός ὄφελος τῶν πολιτῶν μας ἀλλά καί τῆς εὐρύτερης περιοχῆς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς.»

Ἐκτός ὅμως τῶν προφανῶν ὀφελημάτων ἡ ἐξέλιξης αὐτή ἀνοίγει καί τόν δρόμο γιά διάλογο ἀπό πλευρᾶς Κύπρου καί Λιβάνου γιά ὁριοθέτηση τῶν ἀποκλειστικῶν οἰκονομικῶν ζωνῶν μέ τήν Συρία. Μιά τέτοια συμφωνία τῶν δύο χωρῶν μέ τήν Συρία θά πλήξει ἀκόμη περισσότερο τήν τουρκική ὀνείρωξη διά τήν «Γαλάζια Πατρίδα». Ὡστόσο αὐτή τήν περίοδο ἡ Τουρκία διατηρεῖ καλές σχέσεις μέ τήν ντέ φάκτο ἰσλαμιστική κυβέρνηση τῆς χώρας.

Στό πλαίσιο τῶν συμφωνηθέντων μεταξύ Λευκωσίας – Βυρυτοῦ περιλαμβάνεται καί ἡ ἐνίσχυσης τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τοῦ Λιβάνου, ὥστε νά μποροῦν νά ἐγγυηθοῦν τήν ἀσφάλεια τῆς χώρας. Ἡ ἐνίσχυσις θά προέλθει τόσο ἀπό πλευρᾶς Κύπρου ὅσο καί ἀπό τήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση. Ἐπίσης, ἐντός τοῦ πλαισίου τῆς Μεσογειακῆς Συμφωνίας, τό ὁποῖο θά ἀνακοινωθεῖ στήν διάρκεια τῆς Κυπριακῆς Προεδρίας ΕΕ, θά προωθηθοῦν διάφορα εὐρωπαϊκά προγράμματα στόν Λίβανο.

Μιά ἄμεση ἐνέργεια ἀφορᾶ στήν ἀποδέσμευση μισοῦ δισεκατομμυρίου εὐρώ ἀπό τήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση πρός τόν Λίβανο. Σημειώνεται ὅτι ἡ βοήθεια ὕψος ἑνός δισεκατομμυρίου εἶχε ἀνακοινωθεῖ στήν διάρκεια κοινῆς ἐπισκέψεως τοῦ Προέδρου Χριστοδουλίδη μέ τήν Πρόεδρο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς, Οὔρσουλα φόν ντέρ Λάυεν, στόν Λίβανο τόν Μάρτιο τοῦ 2024. Ἐπίσης, ἡ Κύπρος θά ἀναλάβει προσπάθειες ἐντός τῆς ΕΕ ἔτσι ὥστε στήν διάρκεια τῆς Προεδρίας της νά ἐπιτευχθοῦν διαπραγματεύσεις γιά τήν στρατηγική καί τήν συνολική συμφωνία Κύπρου καί Λιβάνου.

Παραλλήλως οἱ δύο χῶρες ἐκκινοῦν συζητήσεις καί γιά τήν κατάρτιση συμφωνίας συνεκμεταλλεύσεως γιά ἐνδεχόμενα κοιτάσματα, τά ὁποῖα μπορεῖ νά ἐπεκτείνονται στίς δύο ΑΟΖ.

Ἐπίσης ὑπέρ τῆς συμφωνίας Κύπρου καί Λιβάνου ἐμφανίζονται καί οἱ ΗΠΑ, καθώς θεωροῦν ὅτι οἱ ἐξελίξεις αὐτές ἐνισχύουν τόσο τόν ἴδιο τό Λίβανο ὅσο καί τόν Πρόεδρο Ἀούν, καί παραλλήλως ἀποδυναμώνουν τήν Χεζμπολλάχ. Ἐκτός ὅμως αὐτοῦ, πιθανόν νά ὑπάρξει καί ἐνεργειακό ἐνδιαφέρον ἀπό τίς ἀμερικανικές ἑταιρεῖες.