Ἔκθεσις καταπέλτης τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου

ΠΑΡΑ τά δισεκατομμύρια πού διετέθησαν γιά τήν τόνωση τῆς ἐπιχειρηματικότητος μετά τήν πανδημία, ἡ ΕΕ βλέπει μέχρι στιγμῆς πενιχρά ἀποτελέσματα.

Συμφώνως πρός νέα ἔκθεση τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, οἱ μεταρρυθμίσεις καί οἱ ἐπενδύσεις πού ἐχρηματοδοτήθησαν μέσῳ τοῦ Μηχανισμοῦ Ἀνακάμψεως καί Ἀνθεκτικότητος ἀντιμετώπισαν μόνο ἐν μέρει τά διαρθρωτικά ἐμπόδια πού περιορίζουν τήν ἀνάπτυξη καί τήν λειτουργία τῶν ἐπιχειρήσεων στά κράτη μέλη.

Ὁ μηχανισμός, πού ἐθεσπίσθη τό 2021 ὡς τό βασικό εὐρωπαϊκό ἐργαλεῖο οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, διαθέτει συνολικούς πόρους 650 δισ. εὐρώ καί στοχεύει στήν μετάβαση πρός μιά ἀνθεκτικότερη καί βιώσιμη οἰκονομία. Ὡστόσο, τέσσερα χρόνια μετά, τό ἀποτύπωμα τοῦ μηχανισμοῦ στό ἐπιχειρηματικό περιβάλλον παραμένει περιορισμένο.

«Ἡ ΕΕ ἀξιοποίησε τούς πόρους τοῦ Ταμείου Ἀνακάμψεως γιά νά δρομολογήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στά κράτη-μέλη, ὡστόσο τά ἀποτελέσματα αὐτῶν, σέ γενικές γραμμές, δέν ἔχουν ἀκόμη γίνει αἰσθητά» ὑπεγράμμισε ἡ Ἰβάνα Μάλετιτς, μέλος τοῦ ΕΕΣ καί ἐπί κεφαλῆς τοῦ ἐλέγχου. «Ὁ ΜΑΑ θά μποροῦσε νά ἀποτελέσει μοχλό ἀνάπτυξης γιά τήν ἐπιχειρηματική δραστηριότητα, ἀλλά τό δυναμικό του παραμένει σέ μεγάλο βαθμό ἀνεκμετάλλευτο.»

Στά δύο χρόνια πού προηγήθησαν τῆς πανδημίας, ἡ ΕΕ εἶχε ἐκδώσει 82 εἰδικές συστάσεις ἀνά χώρα μέ στόχο τήν βελτίωση τοῦ ἐπιχειρηματικοῦ περιβάλλοντος, καλῶντας τά κράτη μέλη νά ἐνισχύσουν τίς ἰδιωτικές ἐπενδύσεις, νά διευκολύνουν τήν πρόσβαση στήν χρηματοδότηση καί νά περιορίσουν τόν διοικητικό φόρτο.

Ἡ ἔκθεσις καταγράφει σημαντικές καθυστερήσεις στήν ὑλοποίηση τῶν μεταρρυθμίσεων. Στίς τέσσερεις χῶρες πού ἐξητάσθησαν –Βουλγαρία, Ἱσπανία, Κύπρο καί Αὐστρία– περισσότερο ἀπό τό ἕνα τέταρτο τῶν δεσμεύσεων δέν εἶχε ὁλοκληρωθεῖ ἕως τόν Ἀπρίλιο τοῦ 2025, παρ’ ὅτι ὅλα τά μέτρα πρέπει νά ἔχουν περατωθεῖ ἕως τό τέλος Αὐγούστου τοῦ 2026.

Ἀκόμη καί στίς περιπτώσεις ὅπου οἱ μεταρρυθμίσεις ὁλοκληρώθηκαν, τά ἀποτελέσματα παρέμειναν περιορισμένα. Μόνο μία στίς τρεῖς κατέγραψε μετρήσιμο θετικό ἀντίκτυπο, ἐνῷ πολλές περιορίστηκαν σέ θεσμικές ἤ νομοθετικές ἀλλαγές, χωρίς ἡ ἐπίδρασίς τους νά ἔχει ἀκόμη ἀντικατοπτριστεῖ στήν πραγματική οἰκονομία. Συμφώνως πρός τό Εὐρωπαϊκό Ἐλεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ), ἡ βραχυπρόθεσμη διάρκεια τῶν μέτρων, ἡ ἀποσπασματική σύνδεσίς τους μέ συγκεκριμένους τομεῖς τῆς πολιτικῆς καί τῆς οἰκονομίας, ὁ κίνδυνος ἀνατροπῆς ἤ ἀκυρώσεως τούς περιορίζουν σημαντικά τήν ἀποτελεσματικότητά τους.

Τό Ἐλεγκτικό Συνέδριο ἐπισημαίνει ὅτι τά μέτρα συνέβαλαν στήν πρόοδο μόνο στίς μισές περιπτώσεις πού ἐξητάσθησαν. Παρ’ ὅτι ἡ πρόοδος εἶναι ἐλαφρῶς καλύτερη σέ σύγκριση πρός τόν τομέα τῆς ἀγορᾶς ἐργασίας –ὅπου οἱ μεταρρυθμίσεις ὑπολείπονται ἀκόμη περισσότερο– ἡ συνολική εἰκόνα παραμένει μή ἱκανοποιητική.

Τό στοίχημα πλέον εἶναι ἡ ταχύτατη καί οὐσιαστική ὑλοποίησίς τους ἕως τό 2026, διαφορετικά, ὁ Μηχανισμός κινδυνεύει νά χάσει τόν μεταρρυθμιστικό του χαρακτῆρα καί νά μείνει στήν μνήμη ὡς μιά «χαμένη εὐκαιρία» γιά τήν εὐρωπαϊκή ἀνταγωνιστικότητα.