Τριάντα χρόνια χωρίς τόν Ἀνδρέα Παπανδρέου

Εἴχαμε καθίσει στήν γέφυρα τοῦ βαποριοῦ.

Ὁ Κατσιφάρας κάπνιζε ἀρειμανίως (τελικά, τήν πλήρωσε ἀκριβά τήν κακή συνήθεια) καί προσπαθοῦσε νά πιεῖ ἕναν καφέ βαπορίσιο, ἀλλά τό χέρι του ἔτρεμε…

Πρίν ἀπό λίγη ὥρα, μέ εἶχε ξυπνήσει, χαράματα, στήν καμπίνα μου. «Ἀνέβα πάνω στήν γέφυρα, πέθανε ὁ Ἀνδρέας!» μοῦ εἶπε…

Βρισκόμασταν στήν Πάτμο, σέ μιά κρουαζιέρα μέ τόν Πατριάρχη Βαρθολομαῖο (ἄν θυμᾶμαι καλά), τήν ἡμέρα πού ἔφυγε (σάν χθές) ἀπό τόν μάταιο ἐτοῦτο κόσμο ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου. Στό βαπόρι εἶχε ἐπικρατήσει νεκρική σιγή καί ὁ –τότε– μακροβιώτερος, ὡς ὑπουργός Ναυτιλίας, ἔφυγε λίγο ἀργότερα μέ ἑλικόπτερο, γιά νά σπεύσει κοντά στήν οἰκογένεια.

Εἴχαμε τόσα καί τόσα νά θυμηθοῦμε μέ τόν Κατσιφάρα, κυρίως ἀπό τίς ὄμορφες βραδιές στό σπίτι τοῦ ἀγαπημένου κοινοῦ μας φίλου, Βασίλη Σαραντίτη, ὅπου (πρίν γίνει τό ΠΑΣΟΚ κυβέρνηση, κυρίως) εἴχαμε περάσει βραδιές ἀλησμόνητες, μέ μιά παρέα ἑτερόκλητη, ἀλλά πάντα ταιριασμένη, ὅταν ἄρχιζε νά ἀνεβαίνει τό κέφι. Ὁ Κατσιφάρας, ὁ Δροσογιάννης, ὁ Κουλούρης, ὁ Μπάρλος, ὁ Σταθάκης, ὁ Παπαϊωάννου, ὁ Λάμπης καί ὁ Γιῶργος Σαραντίτης καί, φυσικά, πάντα στό κέντρο, ὅποτε ἐρχόταν, ἀφοῦ εἰδοποιοῦσε πρῶτα, ὥστε «νά ἐπικρατήσει τάξη», ὁ Ἀνδρέας…

Εἶχα τήν τύχη νά γνωρίζω ἐκ τοῦ σύνεγγυς ἕναν πολύ γλυκό ἄνθρωπο, μέ ἑλκυστικό λόγο, εὐπροσήγορο καί χωρίς ψεύτικη, ἀλλά ἀπολύτως ἀληθινή, ἀστική εὐγένεια. Εἶχα ἐπίσης τήν χαρά νά συνοδεύσω στό πιάνο –ἕνα ὑπέροχο πιάνο μέ οὐρά– στό σπίτι τῶν Σαραντίτηδων φίλους καλλιτέχνες, σέ κάποια γλέντια στά ὁποῖα ὁ Ἀνδρέας «ἔφερνε καί τίς βόλτες του». Ὁ Βασίλης Σαραντίτης, πάντα ἄψογος οἰκοδεσπότης, φρόντιζε νά ὑπάρχει πάντα καί ἡ «ἔκπληξη» στά ἀλησμόνητα ἐκεῖνα γλέντια. Μέχρι οἱ «Λός Παραγουάιος» εἶχαν ἔλθει, μέ εἰδική πρόσκληση, ἐνῷ εἴχαμε ἀπολαύσει ἐπίσης τούς ἀδελφούς Κατσάμπα, πού ἔδιναν κέφι δυνατό.

Τοῦ ἄρεσαν τά γλέντια τοῦ Ἀνδρέα – δέν τό ἔκρυψε ποτέ, ἐξ ἄλλου. Ἀλλά, ὅταν ἄρχιζε κάποια συζήτηση σχετικά μέ τήν Πολιτική, ὁ λόγος του ἦταν μεστός, μετρημένος, τόνιζε κάθε λέξη σωστά, ἀπέδιδε τήν δέουσα σημασία σέ κάθε κουβέντα καί, κυρίως, προκαλοῦσε τόν διάλογο, καθώς ἦταν –ἐξ ὅσων θυμᾶμαι, ἀκόμη καί ἀπ’ τό μακρινό 1974– ὑπέρ τοῦ διαλόγου…

Ὅπως καί νά τό δεῖ κανείς, ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἄφησε βαθύ καί βαρύ ἀποτύπωμα στήν πολιτική ζωή τοῦ τόπου. Δέν ἦταν καθόλου ὑπερβολική ἡ ρήση «ΠΑΣΟΚ, ὡραῖα χρόνια», πού χρησιμοποίησε κατά κόρον σέ τηλεοπτική σειρά ἡ συμπαθεστάτη Λυδία Φωτοπούλου. Γιά πολύ κόσμο ἦταν (καί παραμένουν) «ὡραῖα χρόνια», παρά τά ὅσα ἀκολούθησαν τήν θητεία τοῦ ΠΑΣΟΚ στήν ἐξουσία.

Ὅπως καί τό κάνουμε, ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἄλλαξε τόν κοινωνικό χάρτη τῆς χώρας, ἀφόπλισε τήν Ἀριστερά ἀπό τά πολλά συνθήματα, καθώς ἐπέτρεψε σέ μεγάλο μέρος τῆς κοινωνίας νά «μπεῖ στό παιγνίδι», ἀπό τό ὁποῖο ἦταν ποικιλοτρόπως ἀποκλεισμένη.

Ὅσο καί ἄν ἡ ζωή του, ἔπειτα ἀπό τήν μεγάλη περιπέτεια τῆς ὑγείας του, δίχασε τήν κοινή γνώμη, παρέμεινε συμπαθής καί ἀγαπητός. Καί, ὅπως εἶχε πεῖ ὁ μέγας φίλος μου Γιῶργος Κατσιφάρας γιά τούς «Πασόκους» συντρόφους του, «Ἄν δέν ἦταν ὁ Ἀντρέας, δέν θά μᾶς ἤξερε οὔτε ὁ θυρωρός τῆς πολυκατοικίας μας». Σήμερα, δέν ὑπάρχουν θυρωροί. Ὑπάρχουν, ὅμως θυρωροί-τιτουλάριοι…