ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΘΗΣΙΣ

Ἀπό τό ἀρχεῖο τῆς «Ἑστίας», 30 Αὐγούστου 1918

Αὐτόπτης καί αὐτήκοος μάρτυς μοῦ διηγήθη τήν ἑπομένην μεγαλειώδη ἔκρηξιν πνεύματος, ἐπισυμβᾶσαν πρό ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τήν Κ. Ἀγοράν καί εἰς βάρος ἀγαπητοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου καί ἐκτάκτου συνεργάτου τῆς «Ἑστίας».

Ὁ σοφός καθηγητής ἔκαμνε καί αὐτός οὐράν πρός ἀγοράν ὀλίγης κατσίκας. Καί ἐν τῷ μεταξύ θά ἐπεδίδετο βεβαίως, λόγῳ τῆς εἰδικότητός του, εἰς συγκριτικάς μυθολογικάς μελέτας ἐπί τῶν ἡρωϊκῶν ἀναλογιῶν τῆς περιφήμου ἐκστρατείας τῆς Κολχίδος διά τό Χρυσόμαλλον Δέρας καί τῆς ἰδικῆς του ἐκστρατείας πρός κατάκτησιν τῆς συγχρόνου γκιόσας. Ἐννοεῖται, ὅτι εἶχεν ὅλον τόν καιρόν διά μίαν εὐρυτάτην μελέτην, καθ’ ὅσον ὁ χασάπης, προσφέρων, χωρίς νά τό ἐννοῇ καί ὁ ἴδιος, τάς ὑπηρεσίας του πρός διαλεύκανσιν τοῦ ἀναφυέντος ἐπιστημονικοῦ ζητήματος, δέν ἐβιάζετο καθόλου νά ὑπηρετήσῃ τόν σοφόν, ὁ ὁποῖος, ἄλλως τε, δέν ἐφοροῦσεν οὔτε στολήν ἁπλοῦ χωροφύλακος.

Μετά πάροδον δύο ὡρῶν, ὁ καθηγητής, ἀφοῦ συνεπλήρωσε τήν μελέτην του καί κατέληξεν εἰς τά συμπεράσματά του, ἔχασεν αἰφνιδίως τήν ὑπομονήν του.

– Ἐπί τέλους, δέν θά μέ ξεμπερδέψῃς κ’ ἐμένα νά πάω στή δουλειά μου; διεμαρτυρήθη.

– Νά κάνῃς ὑπομονή, κύριος, τοῦ ἀπήντησε, μέ φιλοσοφικήν ψυχραιμίαν, ὁ μοιράζων τό μάννα τῶν γηραλέων σαρκῶν. Ἡ μάννα σου σέ βάστηξε ἐννηά μῆνες στήν κοιλιά της…

Καί ἔσπευσε νά προσφέρῃ τάς αἱμοσταγεῖς ὑπηρεσίας του εἰς νεοελθόντα ὑπενωμοτάρχην.

– Καλά! εἶπεν ὁ καθηγητής. Ἐμένα μέ βάστηξε ἐννηά μῆνες ἡ μάννα μου. Τόν κύριον ὑπενωμοτάρχην πόσο τόν βάστηξε, παρακαλῶ;

Ὁ κύριος τῶν γηραλέων σαρκῶν δέν ἐθορυβήθη, ὅπως θά ἠμποροῦσε νά ὑποτεθῇ, οὔτε τά ἔχασε καθόλου ἀπό τήν εὔστοχον ἀντιλογίαν.

– Ὁ κύριος ὑπενωμοτάρχης εἶνε… ἑφταμηνίτικος! εἶπε ξηρότατα, ὡς νά ἐβεβαίωνεν ἁπλῶς ἕνα βιολογικόν γεγονός, καί κατέφερεν ἐπαφροδίτως τήν μάχαιράν του ἐπί τῶν πλουσίων μηρῶν τῆς σεβασμίας γκιόσας.

Ὁ καθηγητής ὑπεχρεώθη νά ἀναγνωρίσῃ τά δικαιώματα τῆς ἐξ ἐμβρυολογικῶν λόγων προτεραιότητος τοῦ βαθμοφόρου καί παρέμεινεν ἐν στάσει ἀναμονῆς. Κἄποιος τότε ἐκ τῶν ὠθούντων ἐξ ὄπισθεν, ἀναγνωρίσας τόν ἄνδρα καί εὐσπλαγχνισθείς αὐτόν, ἐπενέβη:

– Καί τοῦ λόγου του ἀπό ’δῶ εἶνε καθηγητής. Ξεμπέρδεψέ τον τόν ἄνθρωπο.

– Τί καθηγητής;

– Καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου.

Ὁ αἱμοσταγής ἄνθρωπος ἔρριψεν ἕνα βλέμμα πρός τόν καθηγητήν, ἕνα πρός τήν θλιβερῶς αἰωρουμένην σεβασμίαν κεφαλήν τῆς γκιόσας καί ἐβροντοφώνησεν ἐν θριάμβῳ:

– Βάλε καί λίγο μυαλό τοῦ κυρίου καθηγητᾶ!…

Καί ὁ ἀκηκοώς μεμαρτύρηκε. Τό συμπέρασμα εἶνε, ὅτι ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ὅλοι αὐτοί οἱ κύριοι, ἀπό τούς ὁποίους ἐξαρτᾶται σήμερον ἡ ζωή μας, ἤγουν χασάπηδες, μπακάληδες, μανάβηδες καί ψαράδες, ἀπέκτησαν ἕνα λαμπρόν πνεῦμα, τό ὁποῖον ἀκονίζουν διαρκῶς ἐπάνω εἰς τήν κενήν μας κοιλίαν. Καί τό πρᾶγμα, ἀπό γενικωτέρας καί ἀνιδιοτελοῦς ἀπόψεως, εἶνε ἐξαιρετικῶς εὐχάριστον, προμηνύει δέ ἀσφαλῶς μίαν πνευματικήν ἄνθησιν ἀπ’ ἐκεῖ ποῦ δέν τήν ἐπεριμέναμεν. Ἤδη τό Κρεοπωλεῖον παρουσιάζει περισσότερον πνεῦμα ἀπό τό Θέατρον. Καί ποῦ εἴμεθα ἀκόμη; Τό φαινόμενον ὁπωσδήποτε δέν εἶνε ἀνεξήγητον. Ὁ θυμόσοφος Ἀφεντούλης, ὁμιλῶν περί θεραπευτικῶν ἰδιοτήτων τοῦ χρυσοῦ εἰς τήν περίφημον «Φαρμακολογίαν» του, κάμνει καί τήν ἑπομένην παρατήρησιν μέ τήν ἀρχαΐζουσαν, ἀλλά καί τόσον ἔμψυχον κἄποτε, γλῶσσάν του: «Οὐ μήν ἀλλά καί ἐν τῇ παλάμῃ ἐντεθείς ὁ χρυσός κουφότερον καθιστᾷ τό σῶμα τῶν ἰατρῶν καί λαλιστέραν τήν γλῶσσαν.». Ἀλλά μόνον τῶν ἰατρῶν;

ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ