ΚΑΠΕΛΛΑ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΙΑ

Ἀπό τό ἀρχεῖο τῆς «Ἑστίας», 12 Ἰουλίου 1924

Ἕνας σοφός ἄνθρωπος μοῦ ἔδωκε κάποτε, μεταξύ ἄλλων συμβούλων, πού θά ἠμποροῦσαν ν’ ἀποτελέσουν ἕνα περίεργον καί ταυτοχρόνως πολύτιμον Δεκάλογον, τῆς ἑξῆς:

-Μή τρέχῃς ποτέ πίσω ἀπό τό καπέλλο σου, ὅταν σοῦ τό πάρῃ ὁ ἄνεμος.

-Γιατί; τόν ἐρώτησα.

-Διότι, ἁπλούστατα –μοῦ ἀπήντησε– θά βρεθῇ πάντοτε κάποιος ἠλίθιος νά τό πιάσῃ καί νά σοῦ τό παραδώσῃ.

Ἔκτοτε, ποτέ δέν τρέχω πίσω ἀπό τό δραπετεῦον καπέλλο μου. Πρῶτον, διότι εἶνε κωμικῶς ἀναξιοπρεπές γιά ἕναν ἄνθρωπον νά κυνηγᾶ ἕνα καπέλλο μέ τά διάφορα τσαλίμια, ποῦ τοῦ ἐπιβάλλει ἡ σατανικότης τοῦ δραπέτου καί δεύτερον, διότι ἡ ταχύτης, μέ τήν ὁποίαν διατρέχει τό διάστημα ὁ ἄνεμος καί ὅλα τά ἀνεμοφόρητα ἀντικείμενα, δέν ἠμπορεῖ, βέβαια νά παραβληθῇ μέ τήν ταχύτητα, ποῦ ἠμπορεῖ ν’ ἀναπτύξῃ ὁ ἄνθρωπος, ἀκόμη καί ὅταν κινδυνεύῃ τό πολύτιμον κάλυμμά του. Καί ἄν ὑπάρχουν ἀκόμη μερικοί, ποῦ ἀποφασίζουν ν’ ἀποδυθοῦν εἰς τόν ἄνισον αὐτόν ἀγῶνα, τό κάμνουν ὄχι ἀπό τήν φιλοδοξίαν νά συναγωνισθοῦν τόν ἄνεμον, ἀλλά μέ τήν ἐλπίδα, ὅτι κάπου θά προσαράξῃ, τέλος, κατά τόν παράφρονα δρόμον μου, τό αἰφνίδιον σκάφος καί θά ζωγρηθῇ ἀδόξως. Ἀλλά κυρίως δέν τρέχω ποτέ πίσω ἀπό τό δραπευτεῦον καπέλλο –καί ἕνας Θεός γνωρίζῃ πόσες φορές μοῦ ἐδραπέτευσεν– διότι, κατόπιν τῆς συμβουλῆς τοῦ σοφοῦ μου φίλου, εἶμαι βέβαιος πάντοτε, ὅτι θά εὑρεθῇ ὁ ἠλίθιος, ποῦ θά ἀναλάβῃ τήν εὐγενῆ φροντίδα νά τό συλλάβῃ καί νά μοῦ τό παραδώσῃ. Καί, ὁμολογουμένως, εὑρέθη πάντοτε.

Χθές τό πρωί πάλιν ἔλαβα νέαν ἀπόδειξιν τῆς περιεργοτάτης αὐτῆς ἀληθείας. Ἕνα ψαθάκι, κινούμενον μέ τήν ταχύτητα τοῦ μελτεμιοῦ, ἀνήρχετο ὁλοταχῶς ἐπί τοῦ πεζοδρομίου τῆς ὁδοῦ Σταδίου, παρακάμπτον, μέ μοναδικήν ναυτικήν δεξιότητα, τούς σκοπέλους καί τάς ὑφάλους τῆς πορείας του. Κανείς δέν ἔτρεχεν ἀποπίσω του, ἐνῷ συνήθως, ὅταν βλέπῃ κανείς ψαθάκι ἀφηνιασμένον, εἶνε ἀδύνατον νά μῇ ἰδῇ ἐπί τά ἴχνη του καί ἕνα ἀφηνιασμένον ἄνθρωπον. Ἦτο ἀδέσποτον, λοιπόν, τό ψαθάκι; Ἤ εἶχεν ἐγκαταλειφθῇ σκληρότατα ἀπό τόν κύριόν του; Μυστήριον! Ἐπί τέλους, εὑρέθη ὁ κανονικός ἠλίθιος. Ὅταν τό ψαθάκι ἦλθεν εἰς τήν ἐφαπτομένην του, ἔσκυψε, τό συνέλαβε καί τό ἀνύψωσεν εὐλαβῶς ἀπό τήν γῆν. Μετά τήν καλήν του ὅμως αὐτήν πρᾶξιν, εὑρέθη εἰς στενόχωρον θέσιν. Τί νά τό κάμῃ τό ξένον ψαθάκι; Μέ ἕνα ψαθάκι εἰς τήν κεφαλήν του καί ἕνα ἄλλο εἰς τό χέρι, εἶχε ἀρχίσει νά κινῇ τήν περιέργειαν τῶν διαβατῶν.

-Ἰδού ἕνας προβλεπτικός ἄνθρωπος! εἶπε κάποιος. Μ’ αὐτό τό μελτέμι, ἐφρόντισε νά ἔχῃ μαζῆ του καί ἕνα ἀμοιβόν κάλυμμα, διά κάθε ἐνδεχόμενον.

Ὁ ἄνθρωπος μέ τά δύο ψαθάκια, ἀφοῦ μέ ἀναγνώρισε καί μ’ ἐχαιρέτισε καί μέ τά δύο, μοῦ εἶπε δυσανασχετῶν:

-Τί νά τόν κάνω τώρα αὐτόν τόν μπελᾶ; Κανένας δέν παρουσιάζεται νά τόν παραλάβῃ! Μοῦ φαίνεται πώς θά τοῦ δώσω πάλι δρόμο!

-Μή βιάζεσαι! τοῦ εἶπα. Ὅπου νἆναι, θά φανῇ ὁ κύριός του.

Πράγματι, σέ λιγάκι, ἐφάνη ἐρχόμενος, μέ ὅλην τήν ἡσυχίαν του ἕνας ἀσκεπής ἄνθρωπος. Ἐγνώριζε, φαίνεται, καί αὐτός τόν κανόνα, καί δέν ἦτο καθόλου ἀνήσυχος διά τήν τύχην τοῦ καπέλλου του. Ἀφοῦ τό παρέλαβε, μέ τάς τυπικάς εὐχαριστήσεις, ὁ ἄλλος τοῦ εἶπε:

-Βλέπω, ὅτι δέν ἀνησυχήσατε καί πολύ, κύριε. Καί ὅμως, λιγάκι ἔλειψε νά παραδώσω καί πάλιν τό ψαθάκι σας στά φτερά τοῦ ἀνέμου.

Ἐκεῖνος ἐχαμογέλασεν ἀπαθέστατα.

-Αὐτό δέ θά εἶχε καμμίαν σημασίαν! εἶπε. Θά βρισκότανε πάντοτε παραπέρα ἕνας ἄλλος νά τό σηκώσῃ.

Ἀλλά, διατί, λοιπόν, οἱ ἄνθρωποι ἔχουν τήν παράδοξον αὐτήν ναυαγοσωστικήν εὐγένειαν; Ἐκ σεβασμοῦ, ἄραγε πρός τό κάλυμμα τῆς ἀνθρωπίνης κεφαλῆς, τό ὁποῖον συνείθισαν νά θεωροῦν ἱερόν, ἀνεξαρτήτως τῆς κεφαλῆς, τήν ὁποίαν καλύπτει; Πιθανόν νά συμβαίνῃ καί τοῦτο. Κάτω ἀπό ἕνα καπέλλο τελοῦνται συνήθως τά παραδοξότερα τῶν πραγμάτων.

ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ